Cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch qua môi giới toàn cầu

Thông tư số 08/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh giao dịch chứng khoán thông qua tổ chức môi giới toàn cầu mà không phải mở tài khoản tại công ty chứng khoán trong nước.

Ngày 03/02/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến công bố thông tin, giao dịch chứng khoán và hoạt động của công ty chứng khoán. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 03/02/2026.

Thông tư 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 96/2020/TT-BTC hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán; Thông tư số 120/2020/TT-BTC quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm; Thông tư số 121/2020/TT-BTC quy định về hoạt động của công ty chứng khoán. Các văn bản này đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 68/2024/TT-BTC và các thông tư liên quan.

Mục tiêu ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC là tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam, đáp ứng các yêu cầu của tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell, bảo đảm đến tháng 9/2026 cổ phiếu Việt Nam được cơ cấu trong chỉ số thị trường mới nổi, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm hoạt động giao dịch và thanh toán an toàn, ổn định và thông suốt.

Điểm mới đáng chú ý nhất của Thông tư là việc bổ sung phương thức giao dịch cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh giao dịch chứng khoán thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để chuyển lệnh đến các công ty chứng khoán trong nước mà không phải mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước. Quy định này giúp giảm bớt thủ tục, thời gian và chi phí đối với các quỹ đầu tư lớn đã hợp tác với tổ chức môi giới toàn cầu trước đó.

Theo quy định, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại các thành viên lưu ký. Sau khi Trung tâm Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và ngân hàng thanh toán hoàn tất thanh toán cho thành viên lưu ký, tiền và chứng khoán sẽ được phân bổ vào tài khoản lưu ký của nhà đầu tư nước ngoài. Cách thức này tương đồng với thông lệ tại nhiều thị trường chứng khoán quốc tế.

Trên cơ sở đó, Thông tư 08/2026/TT-BTC bổ sung định nghĩa về tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện; quy định trách nhiệm của tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện và công ty chứng khoán trong nước; quy định tối thiểu về hợp đồng giữa các bên; đồng thời làm rõ các yêu cầu về tiếp nhận lệnh, chuyển lệnh vào hệ thống giao dịch, kiểm soát lệnh mua bán, quản lý dữ liệu và nhận biết khách hàng đối với trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh qua môi giới toàn cầu.

Bên cạnh việc mở rộng phương thức giao dịch, Thông tư cũng sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF). Theo đó, đối với trường hợp nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán giao dịch NPF, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo cơ quan quản lý trong ngày phát sinh vi phạm mà không thực hiện công bố thông tin ra thị trường, đồng thời áp dụng các biện pháp hạn chế giao dịch trong những khoảng thời gian nhất định.

Ngoài ra, Thông tư 08/2026/TT-BTC còn bỏ giới hạn danh mục cổ phiếu được giao dịch NPF nhằm tạo thuận lợi cho các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số, đồng thời bổ sung quy định cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán phù hợp với quy định tại Nghị định số 245/2025/NĐ-CP.