Chủ động giảm thiệt hại từ mưa lũ và triều cường tại Đồng Tháp

Khu vực nội đồng Tháp Mười xuống chậm, còn chịu ảnh hưởng mưa lớn cục bộ đến giữa tháng 11, duy trì mức báo động 2–3. Khu vực Tây Nam và cuối nguồn chịu tác động triều cường tháng 11–12/2025, cao hơn báo động 3 khoảng 0,2–0,3 m; riêng vùng ven biển có thể cao hơn đợt trước 0,05–0,1 m.

Trước tình hình đó, để ứng phó hiệu quả với lũ, triều cường năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp đề nghị các xã, phường và các sở, ngành, tổ chức chính trị-xã hội thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh.

Theo đó, các địa phương tăng cường theo dõi, dự báo và cập nhật kịp thời diễn biến mưa, lũ, triều cường, cung cấp thông tin dự báo lũ, triều cường và mực nước đến người dân qua hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và bảng tin cộng đồng. Đồng thời, hướng dẫn người dân chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ tài sản, hoa màu, vật nuôi và gia cố nhà cửa để giảm thiểu thiệt hại khi lũ, triều cường xảy ra.

Các địa phương huy động lực lượng xung kích rà soát, xác định các vị trí xung yếu trên bờ bao; tuần tra, canh gác và chuẩn bị vật tư, phương tiện (cừ tràm, bao tải đất…) để gia cố tạm thời, bảo vệ khu dân cư và diện tích sản xuất theo phương châm “4 tại chỗ”; tổ chức thu hoạch sớm lúa, hoa màu, cây ăn trái đến kỳ thu hoạch; chủ động triển khai tiêu thoát nước, bảo vệ nhà cửa, công trình giao thông, hệ thống thủy lợi và diện tích sản xuất nông nghiệp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp giao Chi cục Thủy lợi phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, thống kê và xác minh thiệt hại do ảnh hưởng lũ, triều cường. Đồng thời, hỗ trợ địa phương hướng dẫn  người dân về thủ tục, điều  kiện, quyền lợi khi được hỗ trợ.

Về lâu dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp đề nghị các địa phương cập nhật phương án ứng phó lũ, triều cường phù hợp với đặc điểm riêng của từng khu vực; xây dựng kế hoạch sản xuất, nuôi trồng và quy hoạch xây dựng nhà cửa phù hợp với vùng nguy cơ, nhằm đảm bảo an toàn lâu dài cho người dân và cơ sở hạ tầng.

Các địa phương phối hợp các sở, ngành rà soát, nâng cấp, duy tu hệ thống bờ bao, cống, kênh rạch; áp dụng công nghệ và biện pháp phòng chống sạt lở bền vững nhằm tăng khả năng chống chịu lũ, triều cường lâu dài; tổ chức tập huấn, diễn tập phòng chống thiên tai cho cán bộ và người dân. Khuyến khích cộng đồng trực tiếp tham gia gia cố bờ bao, bảo vệ vùng sản xuất và kênh rạch, nâng cao vai trò chủ động của người dân trong phòng, chống thiên tai…

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, từ giữa tháng 6 đến nửa đầu tháng 10/2025, mực nước tại các khu vực trên địa bàn tỉnh liên tục lên do ảnh hưởng kết hợp của triều. Mực nước lũ khu đầu nguồn đạt đỉnh ngày 10/10/2025, cao hơn báo động 1 từ 0,3–0,4 m; khu vực nội đồng Tháp Mười hiện đang ở mức đỉnh lũ năm và cao hơn báo động 3 khoảng 0,1 m. Triều cường cao nhất năm tại khu vực phía Tây Nam và cuối nguồn của tỉnh xuất hiện ngày 9/10/2025 (rằm tháng 8 âm lịch), cao hơn báo động 3 từ 0,2–0,4 m. Trạm Cao Lãnh ghi nhận 2,68 m, vượt mức lịch sử năm 2000 là 7 cm; trạm Mỹ Tho đạt 1,96 m, thấp hơn năm 2023 là 1 cm. Đỉnh lũ năm 2025 cao hơn năm 2024 khoảng 0,1–0,4 m.

Tại Đồng Tháp, những ngày qua, đỉnh lũ kết hợp với đỉnh triều cường năm 2025 đã làm ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân trên địa bàn tỉnh.

Thống kê sơ bộ của Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp cho thấy, toàn tỉnh có 25/102 xã, phường bị ảnh hưởng trực tiếp. Cụ thể, nước tràn nhiều tuyến bờ bao làm vỡ một đoạn đê bao tại khu vực Trạm bơm Thạnh Lợi 6, xã Trường Xuân; tuyến đê bao bờ Đông kênh 5 Phước thuộc địa bàn ấp 2A, xã Phương Thịnh bị vỡ một đoạn dài khoảng 12 mét; nhiều tuyến bờ bao tại các ấp Tân Bường B, Tân An, Tân Bường A, Tân Luông B và Tân Thiện của xã Hiệp Đức bị vỡ 296 m.

Mưa, lũ và triều cường đã làm ngập nhiều nhà dân và kết cấu hạ tầng; thiệt hại hoàn toàn 11 ha hoa màu và 361 ha lúa vừa xuống giống; hơn 570 ha vườn cây ăn trái bị thiệt hại từ 30-70%, và gần 8 ha ao nuôi cá. Ước tổng thiệt hại  khoảng 21,83 tỷ đồng. Ngoài ra, mưa lũ cũng gây 3 vụ sạt lở sông Tiền, với tổng chiều dài sạt lở 63 m, tổng diện tích sạt lở 682 m2. Sạt lở làm sập 1 căn nhà, làm ảnh hưởng 16 hộ dân và một số cây trồng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, nguyên nhân là do sự kết hợp giữa đỉnh triều cường cao nhất trong năm và lũ thượng nguồn sông Mê Kông đạt đỉnh, mưa lớn kéo dài trên diện rộng tập trung khu vực nội đồng do ảnh hưởng hoàn lưu bão (số 10, 11, 12) đã làm vỡ, tràn một số tuyến bờ bao, đê bao sản xuất và khu dân cư, gây ngập úng cục bộ tại nhiều xã, phường trong tỉnh.

Ngoài ra, một bộ phận người dân vẫn canh tác, nuôi trồng không tuân thủ hướng dẫn của ngành chức năng, làm tăng nguy cơ thiệt hại khi lũ, triều cường lên cao. Mặt khác, do đỉnh lũ những năm gần đây thấp hơn mức trung bình nhiều năm, xuất hiện tư tưởng chủ quan ở cả chính quyền và người dân. Một số địa phương chưa thực hiện tốt công tác “4 tại chỗ”, trong khi người dân còn thờ ơ, bàng quan, trông chờ ỷ lại vào Nhà nước và chưa tích cực phối hợp cùng cộng đồng trong công tác phòng, chống lũ. Nhiều nhà ở của người dân và các công trình cơ sở hạ tầng về giao thông nông thôn, thủy lợi chưa đảm bảo an toàn. Một số công trình phục vụ phòng chống và giảm nhẹ thiên tai thực hiện còn chậm.