Chủ động ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

Nam Định là một trong những tỉnh ven biển chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề từ các tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai, đặc biệt là bão lũ làm cho nhà cửa, hoa màu và nhiều diện tích nuôi trồng thuỷ sản của người dân chịu thiệt hại. Tỉnh Nam Định đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để ứng phó với thiên tai nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại.

Bờ kè tuyến đê sông Tả Đáy, huyện Ý Yên vừa được hoàn thành góp phần nâng cao năng lực phòng chống thiên tai. Ảnh: Công Luật/vnanet.vn

Tỉnh Nam Định có 535km đê; trong đó, có khoảng 279km đê sông, trên 75km đê biển và 103km đê bối. Ngoài ra, trên địa bàn cũng có 29 vùng bối, trong đó có 26 vùng bối có dân sinh sống. Năm 2024, ảnh hưởng của cơn bão số 3 (yagi) và hoàn lưu sau bão đã gây ngập đồng ruộng, khu nuôi trồng thuỷ sản, đường sá, nhà cửa... thiệt hại gần 564 tỷ đồng.

Để nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, những năm qua Chính phủ đã hỗ trợ tỉnh Nam Định trên 4.350 tỷ đồng để đầu tư xây dựng, tu bổ, nâng cấp các tuyến đê; hỗ trợ khoảng 320 tỷ đồng khắc phục hậu quả thiên tai, xử lý các hư hỏng đê điều. Mỗi năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đều phân bổ khoảng 45 tỷ đồng để tỉnh thực hiện duy tu, bảo dưỡng và xử lý cấp bách các sự cố đê điều.

Tháng 10/2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phê duyệt dự án thành phần số 2 đê biển Cồn Tròn, Hải Thịnh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định thuộc dự án Củng cố hoàn thiện và xử lý sạt lở đê biển một số tỉnh Bắc Bộ. Tổng mức đầu tư dự án là 500 tỷ đồng, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương.

Quy mô đầu tư xây dựng gồm: Tại tuyến đê biển Cồn Tròn, Hải Thịnh, Thịnh Long sẽ tiến thành xây dựng các thềm cơ giảm sóng và các mỏ hàn chữ T, nhằm chống sạt lở, giảm sóng, gây bồi tạo bãi, tăng cường khả năng an toàn cho tuyến đê biển hiện có để bảo vệ dân cư và cơ sở hạ tầng thiết yếu phía trong đê; phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, cứu hộ đê biển khi có sự cố.

Ông Hoàng Đình Tuấn, Giám đốc Ban Quản lý dự án xây dựng chuyên ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nam Định cho biết, để công trình sớm hoàn thiện đưa vào sửa dụng nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, Ban quản lý đã yêu cầu các nhà thầu huy động tối đa thiết bị máy móc, nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu đến tháng 11/2025 sẽ cơ bản hoàn thành.

Ngoài tuyến đê biển, nhiều công trình xây sửa, tôn tạo hệ thống đê tại tỉnh Nam Định như: xây dựng tường kè thay thế con trạch đất (từ K180+700 đến K182+422) trên tuyến đê hữu sông Hồng, huyện Nam Trực; cống Sa Đê và kè Trực Bình trên đê Hữu Ninh, huyện Trực Ninh; cống Kẹo trên đê Tả Ninh và cống số 7 xã Xuân Châu, huyện Xuân Trường; cống Cồn Năm, đê - kè Cồn Tư, cống Giao Hương xã Giao Hương, huyện Giao Thuỷ... đang được các đơn vị thi công tập trung đẩy nhanh tiến độ, với quyết tâm hoàn thành đúng kế hoạch đề ra.

Hội đồng nhân dân tỉnh Nam Định cũng vừa thông qua chủ trương đầu tư Dự án nâng cấp hệ thống thuỷ lợi tỉnh Nam Định thích ứng biến đổi khí hậu, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 3.000 tỷ đồng. Dự án hoàn thành sẽ đảm bảo tiêu nước chủ động cho khoảng 24.820ha đất tự nhiên, đất canh tác và các khu dân cư; tưới cho khoảng 14.109 ha vùng dự án. Đảm bảo an toàn phòng chống lụt bão, hạn chế ảnh hưởng của xâm nhập mặn, đảm bảo an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống, thích ứng biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

* Chủ động ứng phó với thiên tai

Nhiều máy móc, vật tư được tập kết để đẩy nhanh tiến độ xây dựng Dự án củng cố, hoàn thiện và xử lý sạt lở đê biển Cồn Tròn, Hải Thịnh, huyện Hải Hậu. Ảnh: Công Luật/vnanet.vn

Để chủ động ứng phó với thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân, hằng năm UBND tỉnh Nam Định đều xây dựng Kế hoạch phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Từ đầu năm đến nay, các địa phương trên địa bàn tỉnh Nam Định đã đồng loạt tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025. Nội dung của các buổi diễn tập với các tình huống giả định có cơn bão lớn đổ bộ bất ngờ vào địa bàn, lũ trên các sông dâng cao đe dọa nghiêm trọng tuyến đê bối và an toàn vùng dân cư phía ngoài đê.

Trước tình hình khẩn cấp, Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của các địa phương đã triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó như: thông báo trên loa yêu cầu các hộ dân nhanh chóng sơ tán đồ đạc, vật nuôi đến nơi an toàn; tổ chức rà soát yêu cầu các hộ dân di dời, thậm chí cưỡng bức di dời người dân vùng ngoài đê đến nơi an toàn; huy động lực lượng, phương tiện, vật tư xử lý ngay giờ đầu đối với các sự cố tràn mặt đê bối, rạn, nứt mặt đê…

Thông qua các buổi diễn tập đã nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức chỉ huy điều hành của cấp ủy, chính quyền, Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các cấp; khả năng huy động các nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ” của địa phương; đồng thời góp phần tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của nhân dân trong việc chủ động phòng tránh, sẵn sàng ứng phó với các tình huống thiên tai.

Tỉnh Nam Định đã ban hành Kế hoạch Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Nam Định năm 2025 với mục tiêu: Chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục kịp thời và hiệu quả các tình huống thiên tai, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản; bảo vệ đối với ngư dân hoạt động nghề cá trên biển, trên sông, các khu neo đậu tàu thuyền, khu tập trung lồng bè nuôi trồng thủy sản; dân cư sinh sống ở các vùng trũng thấp, bãi bồi ven sông, ven biển…

Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Nam Định Trần Anh Dũng cho biết, tỉnh đã yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ động kiểm tra đôn đốc việc dự trữ lương thực, nhu yếu phẩm, phương tiện, vật tư, trang thiết bị theo phương châm “bốn tại chỗ” để chủ động ứng phó khi thiên tai xảy ra. Đồng thời tổ chức lực  lượng, thực hiện nghiêm việc tuần tra canh gác đê điều theo cấp báo động, phát hiện và xử lý đảm bảo an toàn cho đê, kè, cống, công trình thủy lợi kịp thời ngay từ giờ đầu.