Vùng Trung du và miền núi phía Bắc: Kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số

Sáng 28/10, tại Trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã chủ trì buổi làm việc trực tuyến với lãnh đạo 9 tỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc bao gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn.

Buổi làm việc tập trung đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng qua của năm 2026, đề ra giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tham dự cuộc họp tại các điểm cầu có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương cùng tập thể lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND 9 địa phương trong vùng.

Khẳng định vai trò các cực động lực phát triển

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết trong 9 tháng năm 2026, tốc độ tăng trưởng GRDP của vùng Trung du và Miền núi phía Bắc đạt 9,43%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước là 9,01%, chiếm khoảng 8,5% quy mô kinh tế cả nước.

Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt khi tăng 13,03%, đóng góp khoảng 57% vào mức tăng trưởng chung toàn vùng. Trong đó, Thái Nguyên và Phú Thọ là hai địa phương bứt phá mạnh mẽ với mức tăng trưởng GRDP đạt trên 10%.

Kim ngạch xuất nhập khẩu toàn vùng tính đến giữa tháng 10/2026 đạt khoảng 193 tỷ USD, chiếm 20,4% cả nước, tập trung lớn tại Phú Thọ và Thái Nguyên. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 9,68 tỷ USD, riêng Thái Nguyên thu hút khoảng 8 tỷ USD, vươn lên đứng thứ hai cả nước. Thu ngân sách nhà nước toàn vùng đến ngày 26/10 đạt 133.533 tỷ đồng, vượt dự toán được giao.

Thảo luận tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các địa phương đã chia sẻ những kết quả nổi bật cũng như quyết tâm điều hành kinh tế - xã hội trong quý IV.

*Nhận diện rõ những điểm nghẽn

Bên cạnh các kết quả đạt được, Bộ Tài chính và các địa phương cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, thách thức đang cản trở đà bứt phá của vùng. Theo đánh giá, tốc độ tăng trưởng kinh tế vùng vẫn chưa đạt kịch bản đề ra và thiếu bền vững, phụ thuộc lớn vào hai cực Thái Nguyên và Phú Thọ vốn chiếm tới 56,4% quy mô kinh tế vùng. Dự kiến cả năm chỉ có Thái Nguyên đạt mục tiêu theo Nghị quyết số 169/NQ-CP của Chính phủ, trong khi 8 địa phương còn lại chưa đạt, có 5 địa phương dự kiến hụt trên 1,5 điểm phần trăm. Nhiều tỉnh vẫn phụ thuộc lớn vào nông nghiệp, khai khoáng và thủy điện, trong khi các năng lực sản xuất mới chậm hình thành.

Về giải ngân vốn đầu tư công, toàn vùng mới đạt khoảng 44.500 tỷ đồng, bằng 63,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn mức bình quân 69,4% của cả nước. Trong khi vốn ngân sách địa phương đạt 71,1% thì vốn ngân sách trung ương chỉ đạt 45,6% và vốn ODA đạt 34,2%. Tiến độ triển khai 9 dự án giao thông trọng điểm liên vùng như cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng, Hữu Nghị - Chi Lăng hay tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng còn chậm do vướng mắc giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu. Hạ tầng giao thông kết nối ngang nội vùng còn yếu, vùng đang chịu tình trạng nhập siêu 4,3 tỷ USD do độ mở kinh tế lớn. Ngoài ra, việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp tại các xã vùng cao, biên giới còn lúng túng trong phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Toàn vùng hiện còn 178 dự án tồn đọng, kéo dài.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số là mệnh lệnh chính trị

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận và đánh giá cao sự nỗ lực vượt bậc của bộ máy chính quyền và nhân dân 9 tỉnh Trung du và Miền núi phía Bắc trong 9 tháng năm 2026. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, trong điều kiện hết sức đặc thù và nhiều khó khăn nội tại, vùng đã đạt mức tăng trưởng 9,41%, cao hơn mặt bằng chung cả nước, với sự đóng góp quan trọng của công nghiệp - xây dựng và hoạt động xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, thu ngân sách toàn vùng vượt dự toán Trung ương giao, cùng nhiều điểm sáng về an sinh xã hội, y tế, giáo dục vùng biên giới.

Chỉ rõ những áp lực nặng nề trong quý IV/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh yêu cầu, tầm quan trọng cốt lõi của việc quán triệt và triển khai nghiêm túc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chuyên đề chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW. Phó Thủ tướng khẳng định, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới không thể thiếu để thúc đẩy vùng phát triển nhanh và bền vững. Tiếp thu đề xuất của các địa phương, Phó Thủ tướng giao các bộ, ngành phối hợp nghiên cứu, xây dựng đề án chung về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung du và miền núi phía Bắc giai đoạn đến năm 2030 trình Chính phủ phê duyệt.

Khẳng định mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể nói lùi mà là một mệnh lệnh chính trị, một pháp lệnh chính trị phải quyết tâm thực hiện bằng mọi giá, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương bám sát, rà soát kịch bản tăng trưởng cụ thể đến từng tuần, từng tháng, từng ngành, từng sản phẩm theo nguyên tắc "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ kết quả) để kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn và chủ động bù đắp nguồn lực.

Các tỉnh Thái Nguyên, Sơn La, Tuyên Quang cần kiểm soát chặt chẽ chỉ số giá tiêu dùng (CPI), không lơi lỏng công tác quản lý giá để bảo đảm ổn định đời sống nhân dân.

Về đổi mới mô hình phát triển, Phó Thủ tướng chỉ đạo gắn kết chặt chẽ các động lực tăng trưởng truyền thống như nông lâm nghiệp, chế biến khoáng sản, du lịch với các động lực mới như công nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng chỉ đạo các tỉnh tập trung xử lý dứt điểm 178 dự án tồn đọng kéo dài để khơi thông nguồn lực gần 72.000 tỷ đồng và 5.000 ha đất đưa vào nền kinh tế. Mỗi địa phương cần phát huy tối đa lợi thế riêng có. Các tỉnh như Lạng Sơn, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La đẩy mạnh kinh tế cửa khẩu, hạ tầng logistics, thương mại biên giới; các tỉnh Thái Nguyên, Phú Thọ mở rộng hạ tầng khu công nghiệp, thu hút FDI gắn với phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Về đầu tư công, các địa phương phải phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch, kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hoàn thành khối lượng, trọng tâm là 9 dự án giao thông liên vùng. Đồng thời, các tỉnh phải khẩn trương xây dựng kịch bản phát triển kinh tế - xã hội cho năm 2027 và giai đoạn 2027 - 2030 ngay từ những ngày đầu, tháng đầu.

Về công tác tổ chức bộ máy, Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Nghị quyết số 221/NQ-CP của Chính phủ về Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW.

Đặc biệt, theo tinh thần Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị, các bộ, ngành và 9 tỉnh phải tập trung hoàn thành việc xây dựng vị trí việc làm và khung năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống hành chính và đơn vị sự nghiệp ngay trong 2 tháng còn lại của năm 2026. Đây là nhiệm vụ lớn và khó nhưng bắt buộc hoàn thành để làm cơ sở xác định biên chế giai đoạn 2027 - 2030 và phục vụ lộ trình cải cách chính sách tiền lương.

Phó Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Tài chính phân loại, xử lý rạch ròi 68 nội dung kiến nghị của các địa phương, giao trách nhiệm cụ thể cho từng bộ, ngành giải quyết dứt điểm theo đúng tinh thần thẩm quyền.