Chứng chỉ tiền gửi “đua” lãi suất, hút dòng tiền

Chứng chỉ tiền gửi đang trở thành công cụ hút vốn của các ngân hàng khi lãi suất có nơi lên tới 9%/năm, cao hơn tiền gửi thông thường hơn 2 điểm phần trăm, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tiếp tục gây sức ép lên nguồn vốn huy động.

*Chênh lãi suất lên tới vài điểm phần trăm

Không khó để thấy mức lãi suất chứng chỉ tiền gửi đang được niêm yết khá cao so với biểu lãi suất tiền gửi thông thường. Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 6 tháng có lãi suất tới 9%/năm với mệnh giá từ 100 triệu đồng. Với mệnh giá tối thiểu 10 triệu đồng, mức hưởng vẫn lên tới 7,8%/năm.

Trong khi đó, tiền gửi trực tuyến thông thường tại ngân hàng này ở kỳ hạn 6-11 tháng đang được niêm yết 7%/năm. Như vậy, với cùng kỳ hạn 6 tháng, mức chênh lệch có thể lên tới 2 điểm phần trăm, tùy điều kiện về mệnh giá.

Khoảng cách còn rõ hơn ở một số sản phẩm kỳ hạn ngắn. Tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 3 tháng được niêm yết 7,2%/năm, trong khi tiền gửi trực tuyến thông thường cùng kỳ hạn chỉ ở mức 4,75%/năm. Chênh lệch 2,45 điểm phần trăm là mức đáng kể nếu xét trong cùng một kỳ hạn.

Ở nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, mặt bằng lãi suất chứng chỉ tiền gửi cũng cao hơn tương đối rõ so với tiền gửi thông thường. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) hiện áp dụng 7,5%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, 7,7% cho 9 tháng và 7,9% cho 12 tháng. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) niêm yết tới 7,4%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, trong khi Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đưa mức cao nhất lên 7,5%/năm.

Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) cũng vừa đưa ra sản phẩm chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn 6 tháng với lãi suất lên tới 7,89%/năm, tổng mệnh giá phát hành dự kiến 2.000 tỷ đồng.

Điểm chung của các sản phẩm này là ngân hàng thường đưa ra điều kiện về mệnh giá, kỳ hạn hoặc đối tượng khách hàng. Đổi lại, người gửi có thể nhận mức sinh lời cao hơn đáng kể so với gửi tiết kiệm thông thường.

Không chỉ chứng chỉ tiền gửi, lãi suất huy động thông thường cũng đang có xu hướng tăng ở các kỳ hạn dài. Từ ngày 12/10, VPBank nâng lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 15 và 18 tháng từ 7,1% lên 7,9%/năm, tăng 0,8 điểm phần trăm. Đây hiện là mức cao nhất trong biểu lãi suất tiết kiệm thông thường dành cho khách hàng cá nhân được ngân hàng này công bố.

Theo khảo sát, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) đang dẫn đầu lãi suất tiền gửi ở các kỳ hạn 6, 9 và 12 tháng, lần lượt ở mức 7,2%, 7,2% và 7,5%/năm. Ở kỳ hạn 18 tháng, VPBank dẫn đầu với 7,9%/năm, cao hơn Sacombank 0,4 điểm phần trăm.

Bên cạnh lãi suất niêm yết, các ngân hàng còn sử dụng chính sách cộng lãi suất để thu hút tiền gửi. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) có thể đưa lãi suất kỳ hạn 6 tháng lên 8,2%/năm trong một số chương trình dành cho khách hàng gửi trực tuyến từ 100 triệu đồng vào cuối tuần. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng áp dụng cơ chế cộng thêm lãi suất tới 1 điểm phần trăm cho một số nhóm khách hàng và kỳ hạn.

Như vậy, nếu tính cả các chương trình ưu đãi, mặt bằng lãi suất huy động thực tế tại một số ngân hàng đã tiến gần hơn tới mức 8%/năm. Tuy nhiên, chứng chỉ tiền gửi vẫn tạo được lợi thế ở khả năng đưa ra mức lãi suất cao hơn và nhắm tới nguồn vốn có kỳ hạn xác định.

*Nhu cầu vốn tạo sức ép huy động

Áp lực huy động vốn gia tăng trong bối cảnh tín dụng tiếp tục tăng nhanh. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 16,69% so với cùng kỳ. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động cũng đã tăng đáng kể so với cuối năm 2025. Đến ngày 20/9, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm trước.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhận định tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đã xoay quanh một mặt bằng mới.

Ở góc độ thanh khoản, bức tranh có phần tích cực hơn. Theo Bản tin Kinh tế vĩ mô quý III/2026 của Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I, thanh khoản hệ thống ngân hàng được cải thiện trong tháng 9, thể hiện qua việc lãi suất liên ngân hàng qua đêm nhiều thời điểm xuống dưới 1%. Ngân hàng Nhà nước cũng hút ròng 54.000 tỷ đồng qua thị trường mở (OMO) trong tháng, đưa lượng vốn OMO lưu hành về 135.000 tỷ đồng, cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn đã giảm đáng kể so với đầu năm.

Tuy nhiên, thanh khoản ngắn hạn cải thiện không đồng nghĩa áp lực huy động vốn đã được giải tỏa. S&I cho biết đến cuối tháng 9, huy động vốn toàn hệ thống tăng 9,78% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức tăng 11,59% của tín dụng trong cùng kỳ. Dù khoảng cách giữa hai tốc độ tăng đã bắt đầu thu hẹp trong quý III, chênh lệch này vẫn đặt ra yêu cầu các ngân hàng tiếp tục củng cố nguồn vốn, nhất là khi nhu cầu tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh, đầu tư công và các dự án quy mô lớn dự kiến còn tăng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, phát hành chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cao hơn tiền gửi thông thường là một trong những cách các ngân hàng tăng sức hút đối với dòng tiền nhàn rỗi và bổ sung nguồn vốn theo kỳ hạn xác định. Tuy nhiên, việc trả lãi suất cao cũng làm tăng chi phí đầu vào, buộc các ngân hàng cân đối giữa mục tiêu thu hút vốn, tăng trưởng tín dụng và hiệu quả kinh doanh.

Về dài hạn, S&I nhận định nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế sẽ khiến việc phát triển các kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngày càng cấp thiết. Bên cạnh tiền gửi ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu Chính phủ và huy động vốn quốc tế sẽ đóng vai trò quan trọng hơn trong việc đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng.

Định hướng những tháng cuối năm, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại; tiếp tục theo dõi lãi suất tiền gửi, cho vay của thị trường và từng tổ chức tín dụng. Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về lãi suất tiền gửi và cho vay.

Đối với tín dụng, các tổ chức tín dụng được chỉ đạo tăng trưởng an toàn, hiệu quả, hướng vốn vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và kiểm soát chặt tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro./.