Chứng khoán Việt Nam bắt nhịp làn sóng chuyển đổi công nghệ

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô ngày càng mở rộng, số lượng nhà đầu tư không ngừng gia tăng, đặt ra yêu cầu tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng dữ liệu, đổi mới phương thức quản lý và tăng cường năng lực giám sát, qua đó xây dựng thị trường công khai, minh bạch, an toàn và hiệu quả. Thông tin được đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chia sẻ tại Hội thảo và Triển lãm chuyển đổi số ngành chứng khoán (Vietnam Securities Tech Summit 2026) do Tập đoàn IEC tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh chiều 21/8.

Theo ông Lê Văn Phương, Phó Trưởng ban Công nghệ và Chuyển đổi số (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), hiện đại hóa thị trường chứng khoán trên nền tảng dữ liệu kết nối và hạ tầng số an toàn không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà là quá trình chuyển đổi đồng bộ của toàn thị trường. Trong đó, cơ quan quản lý, các sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, doanh nghiệp công nghệ và các thành viên thị trường cùng tham gia xây dựng một hệ sinh thái số thống nhất, an toàn, lấy dữ liệu làm nền tảng và công nghệ làm động lực phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ông Lê Văn Phương cho biết, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tập trung triển khai ba định hướng trọng tâm: Tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống giao dịch của thị trường chứng khoán; xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số đồng bộ, kết nối và khai thác hiệu quả; tăng cường năng lực giám sát thị trường và bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu.

Việc đưa hệ thống công nghệ thông tin mới của thị trường chứng khoán KRX vào vận hành đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, góp phần nâng cao năng lực xử lý giao dịch, tăng tính ổn định, khả năng mở rộng của hệ thống và tạo nền tảng để triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới theo lộ trình phát triển của thị trường.

Thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đề xuất hoàn thiện hạ tầng công nghệ phục vụ giao dịch, thanh toán và bù trừ chứng khoán; tăng cường kết nối điện tử giữa các chủ thể tham gia thị trường; đồng thời, tiếp tục rà soát, hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch trực tuyến nhằm bảo đảm an toàn hệ thống, bảo vệ dữ liệu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Theo ông Lê Văn Phương, Ủy ban sẽ đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ số trong công tác quản lý, thanh tra và giám sát nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, quản lý rủi ro hiệu quả hơn, góp phần bảo đảm thị trường hoạt động công khai, minh bạch và an toàn. Việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, phát triển dữ liệu, an toàn số và nâng cao năng lực quản lý cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần đáp ứng các tiêu chí nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo các thông lệ quốc tế.

Nhiều chuyên gia cũng nhận định, sự phát triển bùng nổ của công nghệ mới như: trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (Cloud) và dữ liệu lớn (Big Data) mở ra cơ hội bứt phá về năng lực vận hành và trải nghiệm nhà đầu tư, song cũng đặt ra các bài toán lớn về an ninh mạng, bảo mật dữ liệu và quản trị rủi ro.

Từ góc độ của một sở giao dịch, ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) cho rằng, hiện đại hóa thị trường không đơn thuần là đầu tư vào những công nghệ mới, mà quan trọng hơn là xây dựng một nền tảng có khả năng kết nối tốt hơn, khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, mở rộng linh hoạt hơn và vận hành an toàn hơn. Đây sẽ là những yếu tố ngày càng quan trọng khi quy mô và mức độ phức tạp của thị trường tiếp tục gia tăng.

Theo ông Trịnh Sơn Hồng, kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy đây không phải là một bài toán riêng của từng thị trường. Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) gần đây nhấn mạnh rằng chất lượng, quyền riêng tư và an toàn dữ liệu ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với việc mở rộng ứng dụng AI trong tài chính, trong khi sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp công nghệ và mức độ tập trung của thị trường công nghệ cũng tạo ra những rủi ro mới. IMF cũng lưu ý, AI có thể góp phần nâng cao hiệu quả của thị trường, nhưng đồng thời có thể làm gia tăng một số rủi ro liên quan đến biến động, khả năng lan truyền và ổn định tài chính.

"Chúng tôi xác định phát triển hạ tầng công nghệ, nâng cao năng lực dữ liệu và bảo đảm an toàn hệ thống là những yếu tố quan trọng để hỗ trợ thị trường vận hành ổn định và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. HOSE mong muốn tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý, các thành viên thị trường và các đối tác công nghệ để cùng thúc đẩy quá trình hiện đại hóa này", ông Trịnh Sơn Hồng nói.

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng đặt ra các vấn đề nhằm xây dựng những năng lực mới cho thị trường, nâng cao hiệu quả vận hành, tăng khả năng kết nối và chủ động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Cùng với phiên tổng thể, sự kiện cũng diễn ra các phiên chuyên đề; trong đó, tập trung vào bức tranh toàn cảnh về ứng dụng dữ liệu và AI kiến tạo đổi mới, các nguyên tắc xây dựng AI đáng tin cậy nhằm cân bằng giữa đổi mới sáng tạo, an toàn vận hành và bảo vệ nhà đầu tư; xu hướng và lộ trình ứng dụng Cloud, Generative AI và AI Agent để nâng cao vận hành, trải nghiệm nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh của công ty chứng khoán; các rủi ro mới nổi trong kỷ nguyên AI và các thách thức trong việc bảo vệ hệ thống và dữ liệu quan trọng trong quá trình số hóa thị trường.