Chuyển đổi số ngành điện: Hiệu quả từ thực tiễn

 Thực hiện chủ trương của Chính phủ về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, ngành Điện lực đang từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số trong mọi hoạt động kinh doanh – dịch vụ; trong đó, trọng tâm là thay đổi phương thức thanh toán tiền điện từ truyền thống sang hiện đại, thuận tiện, minh bạch và tiết kiệm hơn cho người dân.

* Số hóa thanh toán tiền điện 

Tại trung tâm của tỉnh, Điện lực thành phố Nam Định đang dẫn đầu trong việc triển khai thanh toán điện tử. Ngày 25/4/2025, đơn vị đã ban hành Phương án số 246/PA-ĐLTPNĐ, chính thức xây dựng lộ trình đổi mới phương thức thanh toán tiền điện, tiến tới mục tiêu không sử dụng tiền mặt.

Theo đó, đến tháng 11/2025, toàn bộ 100% khách hàng sử dụng điện trên địa bàn thành phố sẽ thanh toán qua các hình thức không dùng tiền mặt. Tất cả các quầy thu nội – ngoại thành sẽ lần lượt được xóa bỏ theo 3 đợt: 4 quầy vào tháng 6, 10 quầy còn lại vào tháng 7 và toàn bộ các quầy thu ngoại thành vào tháng 11. Kế hoạch không chỉ thể hiện quyết tâm số hóa mạnh mẽ mà còn chú trọng tính khả thi, khi gắn với công tác tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp tới từng hộ dân.

Đến cuối tháng 3/2025, tỷ lệ khách hàng thanh toán qua các hình thức không dùng tiền mặt đã đạt 65,49% – một con số ấn tượng. Dù vậy, vẫn còn khoảng 23,34% hóa đơn điện tại khu vực nội thành và 90,33% hóa đơn ngoại thành đang được chi trả qua các quầy thu trực tiếp.

Do đó, để chuẩn bị cho giai đoạn chuyển tiếp, ngành đã phối hợp UBND các phường, xã, đề nghị đẩy mạnh truyền thông trên hệ thống loa phát thanh và nhóm Zalo tổ dân phố; đồng thời phối hợp các ngân hàng triển khai mở tài khoản và giới thiệu dịch vụ điện tử cho người dân.

Không chỉ dừng lại ở đổi mới hình thức thu tiền, việc ứng dụng công nghệ số còn giúp giảm nhân lực trong công tác đối soát, tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả quản lý và đặc biệt là đảm bảo an toàn dòng tiền cho ngành điện.

*Đưa công nghệ về tận nhà dân

Tại Ý Yên – địa phương nông thôn điển hình với thói quen sử dụng tiền mặt phổ biến – chuyển đổi số từng được coi là một thách thức. Tuy nhiên, bằng cách tiếp cận sáng tạo và gần dân, Điện lực Ý Yên đã tạo ra một hướng đi mới, mang lại hiệu quả rõ nét.

Ngay từ đầu năm 2025, Điện lực Ý Yên đã thành lập các tổ công nghệ số cộng đồng gồm cán bộ công nhân viên, đoàn viên thanh niên trực tiếp đến từng nhà, “cầm tay chỉ dẫn” người dân cài đặt ứng dụng EVNNPC.CSKH, đăng ký thanh toán tự động và mở ví điện tử. Việc phối hợp cùng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và VNPT huyện Ý Yên để hỗ trợ cài đặt các nền tảng như Agribank E-Mobile Banking, VNPT Money... đã góp phần mở rộng mạng lưới thanh toán số ngay tại vùng nông thôn.

Một điểm nhấn đáng chú ý là sự chủ động của ngành điện trong việc thông báo đến khách hàng qua tin nhắn SMS sau mỗi lần thanh toán thành công. Người dân có thể dễ dàng tra cứu và tải hóa đơn điện tử qua website hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng của Tổng công ty Điện lực miền Bắc, giúp nâng cao trải nghiệm và sự minh bạch trong sử dụng điện.

Song song đó, các dịch vụ điện trực tuyến như đăng ký cấp điện mới, tra cứu chỉ số, hóa đơn, theo dõi lịch ngừng – giảm cấp điện, được giới thiệu đến người dân, mang lại trải nghiệm điện tử toàn diện, từ khâu sử dụng đến thanh toán. Điện lực huyện cũng triển khai các nhóm hướng dẫn nhỏ tại các bưu điện văn hóa xã để tuyên truyền và hỗ trợ mở tài khoản, trích nợ tự động hàng tháng.

Dù mỗi địa phương có cách tiếp cận khác nhau, song điểm chung lớn nhất là tinh thần quyết liệt, đồng bộ và linh hoạt trong quá trình chuyển đổi số. Ý Yên lấy con người làm trung tâm, từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với người dân vùng nông thôn.

Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự phát huy hiệu quả, không chỉ cần nỗ lực đơn phương từ ngành điện, mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ các cấp chính quyền, đối tác trung gian và cả cộng đồng xã hội. Từ việc truyền thông sâu rộng, đến xây dựng hạ tầng thanh toán, mở rộng mạng lưới ngân hàng, viễn thông – tất cả đều phải vận hành trong cùng một hệ sinh thái số.

Chuyển đổi số không chỉ là một xu thế mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, tiết kiệm chi phí xã hội và tăng cường minh bạch. Với lộ trình rõ ràng, phương pháp tiếp cận hợp lý, ngành điện lực Nam Định đang từng bước đưa cuộc sống số đến gần hơn với mọi tầng lớp nhân dân – từ người dân phố thị đến bà con nông thôn.

Những kết quả bước đầu trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng công nghệ số vào quản lý, chăm sóc khách hàng… là minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của ngành điện địa phương trong kỷ nguyên số.