Chuyển đổi số tạo đà cho doanh nghiệp bứt tốc

Ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ đã rất rõ ràng và quyết liệt với chủ trương: Bứt tốc, vượt lên chặng đua để đưa nền kinh tế tăng trưởng vượt mốc 2 con số. Theo các chuyên gia kinh tế, đây là một mục tiêu đầy tham vọng, nhưng hoàn toàn có cơ sở khi cả hệ thống chính trị đang rốt ráo vào cuộc.

Để làm được điều đó, "đội quân" chủ lực là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) – đang chiếm ưu thế với hơn 90% tổng số doanh nghiệp trên cả nước, sẽ cần phải nỗ lực nhiều hơn, tránh rơi vào "bẫy" phong trào khi chi hàng trăm triệu đồng để mua phần mềm, sắm sửa hệ thống máy chủ, nhưng lại thiếu tư duy quản trị...

Chuyển đổi số đang diễn ra ở nhiều nơi, song chỉ mới dừng lại ở việc gõ văn bản trên máy tính thay vì viết tay, hay lập một trang mạng xã hội để quảng cáo hình ảnh thay vì tối ưu hóa toàn bộ quy trình sản xuất hay chuỗi cung ứng. Có không ít ý kiến cảnh báo, chuyển đổi số cần sự thực chất, cần được đo lường bằng con số và kết quả. Nếu không, đó có thể là sự lãng phí tài nguyên và đi ngược lại với kỳ vọng cải cách.

Đi thực tế khảo sát tại nhiều khu, cụm công nghiệp và trò chuyện cùng hàng trăm chủ doanh nghiệp tư nhân, thấy rõ nhất chủ trương kiến tạo của Nhà nước "bắt đúng mạch" và đáp ứng trúng nhu cầu của số đông doanh nghiệp. Chính phủ trải thảm đỏ cho kinh tế số, các bộ ngành liên tục tháo gỡ rào cản hành chính, thúc đẩy cái mới. Những chỉ đạo quyết liệt từ các cấp lãnh đạo nhằm cắt giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực thực sự là "thiên thời, địa lợi" cho cộng đồng doanh nghiệp. TS. Nguyễn Đăng Hanh, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tư vấn kiến trúc kỹ thuật và xây dựng Arteco bày tỏ sự ủng hộ và đồng tình với định hướng vĩ mô này, bởi nó đánh trúng điểm nghẽn của nền kinh tế.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tiễn của khối SME, TS Nguyễn Đăng Hanh cũng chỉ ra bất cập thường dễ xảy ra với khu vực kinh tế tư nhân. Đó là, bệnh phong trào. Rất nhiều giám đốc SME hồ hởi khoe, họ đã "số hóa", đã bỏ cả tỷ bạc mua phần mềm quản trị (ERP), lập app nọ app kia. Nhưng khi được hỏi về doanh thu, về tỷ lệ tăng trưởng hay tình hình quản trị nhân sự chặt chẽ đã giúp gia tăng hiệu suất như thế nào? Nhân viên có bớt lướt mạng trong giờ làm chưa? Quy trình chốt đơn giảm được mấy tiếng?... thì họ chỉ im lặng, gãi đầu gãi tai.

Ở nhiều nơi, chuyển đổi số hiện nay đa phần được "vẽ" thành các báo cáo hoa mỹ, trong khi cốt lõi vận hành bên dưới vẫn rệu rã, thủ công và nặng tính giấy tờ. Giữa lúc nền kinh tế đang cần những đôi chân chạy nước rút để đạt mốc tăng trưởng hơn 10%, kiểu làm "cưỡi ngựa xem hoa" ấy chính là lực cản vô hình kéo lùi mọi nỗ lực của đất nước.

Ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) từng nhiều lần nhấn mạnh, chuyển đổi số không phải để biểu diễn, mà phải đo bằng kết quả. Năng suất lao động phải tăng và cao hơn, nếu một đơn vị đầu tư mạnh cho công nghệ nhưng năng suất lao động thấp, không nên nhắc đến chuyển đổi số. Thực tế, nhà lãnh đạo của định chế tài chính này đã chứng minh, Ngân hàng MB không nói suông, họ đặt mục tiêu năng suất lao động phải cao nhất ngành ngân hàng. Kết quả là trong năm 2025, năng suất lao động của nhân sự Ngân hàng MB đã tăng trên 10%. Đó là những con số biết nói.

Vị Chủ tịch của Ngân hàng MB cũng chia sẻ quan điểm, công nghệ không thể chỉ là thứ tiêu tiền, nó phải là cỗ máy in tiền. Kinh doanh phải dựa trên nền tảng, tức doanh thu phải tạo ra từ nền tảng. Họ đo lường hiệu quả chuyển đổi số bằng chính dòng tiền chảy về từ kênh số. Hơn 50% doanh thu đến từ kênh này là một minh chứng và mục tiêu năm 2026 sẽ đạp ga vượt mốc 60%. Ông Thái thừa nhận việc này "không hề dễ", nhưng đó là ranh giới sống còn. Đầu tư công nghệ mà không thấy tiền về, thì đó chỉ là thứ công nghệ "làm kiểng".

 

Trong nhiều diễn đàn doanh nghiệp gần đây, GS.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội nhận định, thời gian không chờ đợi ai. Khối doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đứng trước cơ hội nghìn năm có một khi Chính phủ liên tục có những quyết sách "cởi trói" mạnh mẽ. Nhưng sự hỗ trợ từ Nhà nước chỉ là bệ phóng, động cơ đẩy phải nằm ở chính nội lực doanh nghiệp. "Nếu không thực sự lột xác bằng công nghệ, chúng ta sẽ tự đào thải mình khỏi cuộc chơi."

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế vượt hai con số không phải là một khẩu hiệu để hô vang trong các hội trường. Nó là sự sống còn để đất nước bứt phá, thoát bẫy thu nhập trung bình và kiến tạo sự thịnh vượng. Và người gánh vác trọng trách ấy, phần lớn thuộc về đôi vai của khu vực kinh tế tư nhân, ông Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.

"Rất nhiều năm chứng kiến sự thăng trầm của thương trường, tôi tin tưởng mãnh liệt vào sự dẻo dai, linh hoạt và khát vọng của doanh nhân Việt. Cơn sóng chuyển đổi số đang cuộn trào, những chủ trương kiến tạo của Đảng và Nhà nước đang mở ra một đại lộ thênh thang rực sáng. Đã đến lúc, các ông chủ SME phải gập những bản báo cáo sáo rỗng lại, xắn tay áo lên và đo đếm xem phần mềm mình mua tháng này giúp tiết kiệm được bao nhiêu giờ tăng ca, mang về thêm bao nhiêu hợp đồng mới.... Chỉ khi nào tư duy "số hóa thực chiến" ấy ngấm vào máu của hàng trăm nghìn doanh nghiệp, đập tan thứ tư duy "biểu diễn" hình thức, thì khi ấy, mốc tăng trưởng kinh tế 2 con số của quốc gia sẽ không chỉ là khát vọng, mà chắc chắn sẽ trở thành hiện thực", ông Mạc Quốc Anh chia sẻ.

Đất nước bước vào kỷ nguyên mới, nơi các doanh nghiệp nhỏ và vừa và toàn bộ khu vực kinh tế tư nhân cần sự chuyển mình mạnh mẽ để số hóa thực chất hơn nữa toàn bộ những giá trị cốt lõi của họ. Chỉ khi khu vực kinh tế này thẩm thấu trọn vẹn tư duy đổi mới, kiến tạo thì lúc ấy mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của đất nước mới thực sự nằm trong tầm tay.