Chuyển đổi số: Thách thức và cơ hội tại Đồng bằng sông Cửu Long

Hội thảo tập trung trao đổi các nội dung như Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp thông minh: Nghiên cứu trường hợp tỉnh Vĩnh Long; Chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long: Nền tảng quá khứ - Kiến tạo tương lai; Chuyển đổi số và hạ tầng công nghệ số trong chính quyền cơ hội và thách thức tại thành phố Cần Thơ...

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Quang Hùng - Phó Giám đốc phụ trách Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đều khẳng định: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, là động lực chủ yếu cho phát triển nhanh và bền vững. Mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, kinh tế số chiếm tối thiểu 50% GDP, với 5 trụ cột trọng tâm: thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược. Trong đó, con người là trung tâm, doanh nghiệp và người dân là chủ thể của chuyển đổi số.

Tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh mong muốn cùng các địa phương, doanh nghiệp, các viện – trường và tổ chức quốc tế xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vùng Mekong, nơi công nghệ, thiết kế, kinh tế và quản trị được kết nối để giải quyết những thách thức của phát triển xanh, nông nghiệp thông minh và chuyển đổi số cộng đồng.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quốc Tuấn cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao trở thành xu thế tất yếu, nhằm giải quyết những thách thức về biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất cao và sức ép cạnh tranh thị trường thương mại toàn cầu. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến như công nghệ sinh học, tưới tiết kiệm, công nghệ drone và viễn thám, cảm biến, IoT và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Trung ương và địa phương trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ.

Vĩnh Long có thể phát huy lợi thế nông nghiệp, trở thành địa phương tiên phong về nông nghiệp công nghệ cao, đóng góp vào quá trình hiện đại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Vinh, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Vĩnh Long sau khi hợp nhất đứng trước cả cơ hội và thách thức để kiến tạo mô hình phát triển mới. Điểm mạnh nổi bật của tỉnh là chính quyền số với tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình cao; trong khi kinh tế số và xã hội số phát triển còn hạn chế.

Sau hợp nhất, tỉnh có lợi thế về quy mô dân số, nguồn lực và hành lang chính sách, nhưng cũng đối diện khoảng cách số nông thôn–đô thị, thiếu hụt nhân lực số và thách thức quản trị liên tỉnh. Theo đó, tỉnh cần ưu tiên liên thông dữ liệu, phổ cập kỹ năng số, tăng nguồn lực tài chính – nhân lực, phát triển kinh tế số dựa trên lợi thế vùng, nhằm thực hiện thành công Nghị quyết 57-NQ/TW và đưa Vĩnh Long trở thành trung tâm đổi mới số của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại hội thảo, các tham luận thể hiện rõ định hướng “liên ngành – liên kết – liên vùng”, góp phần gắn kết khoa học với thực tiễn phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long như: Nông nghiệp thông minh và phát triển nông thôn bền vững; công nghệ và đổi mới sáng tạo trong dạy và học; nâng cao năng lực số và nguồn nhân lực cho tương lai; kinh tế số – tài chính, doanh nghiệp và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hạ tầng số, quản trị và chính sách phát triển.