Chuyển đổi số y tế - “chất keo” liên kết tăng hiệu quả điều hành và phục vụ nhân dân

Trong bối cảnh toàn quốc đẩy mạnh chuyển đổi số đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt sau khi tỉnh Đắk Lắk thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngành Y tế tỉnh coi chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu chiến lược mà còn là giải pháp cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ nhân dân.

* Điểm sáng chuyển đổi số

Thời gian qua, một số đơn vị y tế tại Đắk Lắk đã chủ động triển khai các giải pháp chuyển đổi số, mang lại hiệu quả thiết thực trong khám chữa bệnh và quản lý.

Trung tâm Y tế Sơn Hòa (xã Sơn Hòa, tỉnh Đắk Lắk) có 100% khoa, phòng đã áp dụng bệnh án điện tử trong tiếp nhận, khám và điều trị bệnh nhân. Trung bình mỗi ngày trung tâm có khoảng 250 lượt khám ngoại trú và 130 lượt điều trị nội trú. Về hạ tầng công nghệ thông tin, trung tâm hiện có 85 máy tính, hệ thống thiết bị hiện đại như máy in mã vạch, thiết bị đọc mã, chữ ký số, máy chủ dữ liệu hoạt động theo cơ chế dự phòng được trang bị đầy đủ… Đơn vị được kết nối 2 đường truyền Internet tốc độ cao, đảm bảo truy xuất dữ liệu an toàn và ổn định. Hệ thống phần mềm quản lý bệnh viện (HIS), xét nghiệm (LIS), truyền tải hình ảnh (PACS) và bệnh án điện tử (EMR) đều đã được triển khai đầy đủ, đồng bộ... giúp trung tâm đạt mức ứng dụng công nghệ thông tin cao nhất (mức 6) với 7/8 tiêu chí ở mức “nâng cao” trở lên theo quy định tại Thông tư 54/2017/TT-BYT ngày 29/12/2017 của Bộ Y tế về bộ tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Là bệnh viện tuyến cuối của tỉnh mỗi ngày tiếp đón trung bình khoảng 1.500 lượt bệnh nhân, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên (phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) đã đạt được nhiều kết quả nổi bật nhờ ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin và đẩy mạnh chuyển đổi số. Bệnh viện cũng là một trong những bệnh viện công lập đầu tiên trên địa bàn tỉnh triển khai mô hình khám chữa bệnh sử dụng kiosk tự phục vụ và sinh trắc học (công nghệ phục vụ khám chữa bệnh từ tiếp đón bệnh nhân, tự động đăng ký khám bệnh... đến tự động thanh toán viện phí trực tuyến). Đây được xem là bước cải tiến lớn, góp phần giảm áp lực cho nhân viên y tế, nâng cao hiệu quả làm việc, chất lượng phục vụ và tiết kiệm thời gian chờ đợi của người bệnh.

Ông Nguyễn Hồng Đà, phường Thành Nhất, tỉnh Đắk Lắk cho biết, trước đây, mỗi lần đi khám, ông phải chờ đợi rất lâu và trải qua nhiều thủ tục. Bây giờ nhờ hệ thống mới, chỉ cần vài phút, ông có thể đăng ký khám, không chen lấn hay mất thời gian.

Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột (phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) cũng đặt mục tiêu không chỉ hoàn thiện bệnh án điện tử mà còn trở thành bệnh viện “không giấy tờ”. Theo bác sĩ Võ Minh Thành, Giám đốc bệnh viện, dù mới thành lập chưa đầy 4 năm, mỗi ngày bệnh viện khám và điều trị từ 1.300–1.500 lượt bệnh nhân. Điều này cho thấy sức hút từ việc không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ, trong đó chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng. Hiện một số khoa, đặc biệt Khoa Xét nghiệm đã áp dụng quy trình tự động hóa toàn bộ từ đăng ký bệnh nhân, cấp mã đến xử lý mẫu xét nghiệm. Nhân viên y tế chỉ giám sát để đảm bảo kết quả đạt chuẩn, từ đó tiến tới chuẩn hóa quy trình, tiết kiệm chi phí và giảm phiền hà cho người bệnh. Ngoài khám chữa bệnh, toàn bộ hoạt động trao đổi, quản lý nội bộ cũng sẽ được số hóa, giảm thiểu tối đa sử dụng giấy. Bệnh viện đang đầu tư từng bước các yếu tố cấu thành bệnh viện thông minh, mở rộng ra toàn hệ thống sau khi hoàn thiện mô hình không giấy tờ.

*Lấy người bệnh làm trung tâm

Theo Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk Nay Phi La, việc triển khai chuyển đổi số trong ngành Y tế không chỉ là một yêu cầu mang tính chiến lược mà còn là một giải pháp cấp thiết để nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân. Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk có 36 cơ sở khám chữa bệnh có giường bệnh trực thuộc, trong đó có 14 bệnh viện và 22 trung tâm y tế. Hiện, 100% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn đã sử dụng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID để tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế, góp phần đơn giản hóa thủ tục, tiết kiệm chi phí in ấn và nâng cao trải nghiệm cho người bệnh. Đến nay, hơn 645.000 sổ sức khỏe điện tử đã được tích hợp trên nền tảng VNeID. Các ứng dụng như kiosk y tế tự phục vụ, sinh trắc học, bệnh án điện tử… cũng từng bước được triển khai, bước đầu phát huy hiệu quả trong quản lý điều trị, lưu trữ dữ liệu và thanh toán viện phí trực tuyến. Hiện, toàn bộ 279/279 trạm y tế xã, phường trên địa bàn đã triển khai phần mềm quản lý, hỗ trợ chính quyền cơ sở theo dõi sức khỏe nhân dân và báo cáo nhanh, chính xác. Dữ liệu bảo trợ xã hội cùng các dịch vụ y tế như giấy khai sinh, khai tử, giấy khám sức khỏe, chứng sinh… được liên thông giữa ngành Y tế, Công an, Bảo hiểm, Tư pháp, góp phần hình thành nền tảng dữ liệu dân cư thống nhất, hỗ trợ hoạch định chính sách sát thực tiễn.

Chuyển đổi số y tế tại Đắk Lắk đang hướng mạnh vào mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm. Người bệnh không cần mang nhiều giấy tờ khi đi khám; có thể tra cứu, đặt lịch và thanh toán viện phí nhanh chóng trên điện thoại thông minh. Thông tin sức khỏe được lưu trữ và cập nhật theo thời gian thực trên sổ sức khỏe điện tử. Tại các cơ sở y tế, chuyển đổi số giúp giảm tải công việc hành chính cho nhân viên, nâng cao chất lượng quản lý khám chữa bệnh và tăng khả năng kết nối, chia sẻ thông tin y tế giữa các tuyến điều trị, ông Nay Phi La nhấn mạnh.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác chuyển đổi số y tế tại Đắk Lắk vẫn đối mặt không ít thách thức. Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở, đặc biệt ở tuyến cơ sở, đã xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu triển khai bệnh án điện tử. Tỷ lệ người dân có thiết bị thông minh còn thấp, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Kinh phí duy trì các phần mềm dịch vụ công còn hạn chế. Ngoài ra, chi phí đầu tư cho công nghệ cao, mạng Internet chưa ổn định ở vùng khó khăn. Thiếu nhân lực công nghệ thông tin tại các bệnh viện và trạm y tế. Yêu cầu cao về bảo mật dữ liệu và sự thiếu đồng bộ giữa các hệ thống thông tin y tế...

Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, thời gian tới, ngành Y tế tăng cường đầu tư bài bản về hạ tầng, con người; tiếp tục khai thác, kết nối và chia sẻ dữ liệu đồng bộ, nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Bên cạnh đó, ngành tăng cường truyền thông, đào tạo và hỗ trợ người dân sử dụng VNeID, sổ sức khỏe điện tử, hướng đến mô hình “công dân số” trong y tế..., ông Nay Phi La thông tin.

Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là giải pháp công nghệ, mà là một cuộc đổi mới toàn diện về quản lý, vận hành và phục vụ. Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số đóng vai trò “chất keo” liên kết thông tin, tăng hiệu quả điều hành, đưa y tế đến gần hơn với người dân, đúng với tinh thần lấy người bệnh làm trung tâm.