Chuyên gia Australia: Việt Nam là hình mẫu về chiến lược ngoại giao thành công

Giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales. Ảnh: Trung Trang/PV TTXVN tại Australia

“Sự phát triển kinh tế thần kỳ và chủ nghĩa ngoại giao thực tế của Việt Nam chắc chắn là điều đáng ngưỡng mộ ở Đông Nam Á. Việt Nam đã duy trì quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả Trung Quốc và Mỹ, cũng như với 12 quốc gia quan trọng khác, đồng thời tăng cường vai trò lãnh đạo trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)”. Đây là nhận định của Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, trong cuộc trao đổi mới đây với phóng viên TTXVN tại Australia.

Theo quan sát của Giáo sư Carl Thayer, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã khép lại năm 2025 bằng một hội nghị toàn quốc tổng kết chiến lược ngoại giao toàn diện của Việt Nam. Thủ tướng kêu gọi các đại biểu tiếp tục đẩy mạnh chiến lược này để qua đó “nâng cao hơn nữa vị thế quốc tế của Việt Nam”.

Báo cáo Chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam hồi tháng 1 cũng nêu rõ: “Tăng cường quốc phòng và an ninh, thúc đẩy quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế là những nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên”. Theo Giáo sư Carl Thayer, báo cáo thể hiện việc nâng cao đáng kể tầm quan trọng của ngoại giao trong hoạch định chính sách quốc gia.

Cũng theo ông Carl Thayer, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã vạch ra một chương trình nghị sự rõ ràng trong bài phát biểu là phải kiên định trong định hướng chiến lược, linh hoạt và nhanh nhẹn trong thực thi, và hiểu biết sâu sắc về các diễn biến toàn cầu. Giáo sư Carl Thayer cho rằng định hướng chiến lược của Việt Nam được dẫn dắt bởi 2 trụ cột quốc phòng và an ninh, cùng với quan hệ đối ngoại chủ động hơn và hội nhập quốc tế. Ông đánh giá cao việc Việt Nam có Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản dựa trên những cam kết chung về hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây chính là minh chứng cho sự linh hoạt trong thực thi chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Ngoài ra, vị chuyên gia từ Học viện Quốc phòng Australia cũng cho rằng Chính phủ Việt Nam đã thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về các diễn biến toàn cầu. Trước những căng thẳng địa chính trị, Việt Nam luôn duy trì được tăng trưởng kinh tế và tái khẳng định cam kết giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp ngoại giao. Bên cạnh đó, là một thành viên then chốt của ASEAN, Việt Nam đã tán thành Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP) của khối, trong đó coi châu Á - Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương không phải là những khu vực riêng biệt mà là "một khu vực hội nhập chặt chẽ và liên kết với nhau".

Ông Carl Thayer nhìn nhận AOIP chú trọng tầm quan trọng của phát triển kinh tế, đối thoại và hợp tác, thay vì cạnh tranh, cũng như nhấn mạnh đến tầm quan trọng của lĩnh vực hàng hải. AOIP không chỉ giúp điều hướng hoạt động giữa Mỹ và Trung Quốc, mà còn nhấn mạnh vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực. Bên cạnh đó, AOIP cũng có nhiều điểm chung với Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) của Nhật Bản, trong đó chú trọng cơ sở hạ tầng chất lượng, bảo vệ chủ quyền quốc gia và phản đối các nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng khu vực.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Australia, Giáo sư Carl Thayer - thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales - cho rằng sự phát triển kinh tế thần kỳ và chiến lược ngoại giao của Việt Nam chắc chắn là điều đáng ngưỡng mộ ở Đông Nam Á. Ảnh: Lê Đạt/PV TTXVN tại Australia

Trong con mắt của Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam là một quốc gia có chủ quyền với ảnh hưởng ngày càng tăng trên toàn cầu; luôn kiên định ủng hộ các nguyên tắc của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, bao gồm tôn trọng chủ quyền, tự do hàng hải, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS); đồng thời tăng cường năng lực hàng hải và quốc phòng để đáp ứng những thách thức an ninh.

Ông nêu ví dụ về việc Nhật Bản là một đối tác quan trọng của Việt Nam. Thông qua chương trình Hỗ trợ An ninh Chính thức (OSA), Cảnh sát Biển Việt Nam đã nhận được 6 tàu tuần tra lớp Aso và được bổ sung huấn luyện từ Cảnh sát Biển Nhật Bản. Theo ông, rõ ràng Nhật Bản coi Việt Nam là một quốc gia đang lên ở châu Á và tăng cường hợp tác cũng như phối hợp với Việt Nam trong việc bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ cũng như ngăn chặn những thay đổi đơn phương đối với hiện trạng khu vực.

Cuối buổi trao đổi, Giáo sư Carl Thayer đánh giá chính sách ngoại giao của Việt Nam ngày càng mạnh mẽ hơn trong những năm qua. Việt Nam hiện xếp thứ 4 về Chỉ số Sức mạnh Châu Á năm 2025 của Viện Lowy. Trong bài phát biểu mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng đã nói ngành ngoại giao được chỉ thị phải tiếp tục nâng cao “sứ mệnh quốc tế” của Việt Nam, quyết tâm để Việt Nam đóng góp “tích cực hơn nữa vào hòa bình, phát triển và giải quyết các thách thức khu vực và toàn cầu”. Điều này sẽ giúp xây dựng và bảo vệ một “trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế”.

Ông Carl Thayer rằng đây là những mục tiêu đáng ghi nhận của Việt Nam và quốc gia Đông Nam Á này chắc chắn sẽ tiếp tục hợp tác với các đối tác cùng chí hướng, cả trong và ngoài ASEAN, thông qua các thể chế đa quốc gia để đạt được các mục tiêu của mình.