CIEM dự báo 3 kịch bản tăng trưởng GDP năm 2024

Tại Diễn đàn Nhịp đập Kinh tế Việt Nam (VEP) với chủ đề “Khoa học công nghệ thúc đẩy sự thịnh vượng – Cơ hội cho Việt Nam” do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc và Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức ngày 6/12, ông Nguyễn Hữu Thọ, Trưởng ban Phân tích và Dự báo kinh tế (CIEM) nêu 3 kịch bản tăng trưởng cho năm 2024.

Theo đó, ở kịch bản thấp, GDP Việt Nam có thể tăng trưởng 5,5%, kịch bản cơ sở được đánh giá là kịch bản dễ xảy ra nhất, tăng trưởng GDP của Việt Nam dự báo đạt 6% và kịch bản cao là 6,5%.

Các chuyên gia kinh tế cũng nhận định, năm 2024 vẫn được đánh giá là một năm không mấy dễ dàng với kinh tế Việt Nam, bởi những khó khăn trong nội tại nền kinh tế của năm 2023 vẫn được kéo dài đến năm 2024.

Trong khi đó, tình hình địa chính trị thế giới vẫn diễn biến phức tạp và khó lường, tăng trưởng kinh tế thế giới vẫn được dự báo giảm nhẹ, cùng với đó, tăng trưởng kinh tế của nhiều nước đối tác thương mại lớn của Việt Nam cũng được dự báo giảm.

Trong khi lạm phát được dự báo vẫn ở mức cao, thậm chí có thể cao hơn năm 2023. Do đó, việc điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam sẽ khó khăn và đòi hỏi sự linh hoạt hơn.

Đáng lưu ý, theo nhóm nghiên cứu, các đầu tàu tăng trưởng truyền thống như Tp. Hồ Chí Minh, Thành phố Hà Nội có tốc độ tăng trưởng chậm dần; xuất hiện một số đầu tàu mới (Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa) nhưng còn ít và chưa thực sự mạnh mẽ.

Trên cơ sở đó, để đạt được mức tăng trưởng GDP cao trong năm 2024, nhóm nghiên cứu của CIEM đề xuất tập trung vào một số giải pháp, bao gồm: Tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; trong đó cần đặc biệt tập trung nhiều hơn cho các động lực tăng trưởng kinh tế.

Cùng với đó, các chuyên gia khuyến nghị cần thúc đẩy cải thiện thể chế và môi trường kinh doanh, tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất; tăng cường hỗ trợ cho các chủ thể sản xuất kinh doanh và thúc đẩy phát triển thị trường hàng hoá dịch vụ.

Tại diễn đàn, nhiều chuyên gia cảnh báo về bẫy thu nhập trung bình. Trưởng Đại diện thường trú Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc (UNDP) Ramla Khalidi nhấn mạnh, đổi mới công nghệ, chuyển đổi năng lượng và những thay đổi trong chiến lược địa chính trị đã tạo ra những cơ hội lịch sử, để Việt Nam đẩy nhanh chuyển đổi kinh tế, thâm nhập các thị trường mới, duy trì tăng trưởng năng suất ở mức thu nhập cao hơn, tránh được bẫy thu nhập trung bình.

Ông Jonathan Pincus, chuyên gia kinh tế cao cấp của UNDP cũng chỉ rõ, có rất ít quốc gia lọt vào nhóm thu nhập cao kể từ sau Thế chiến II: “Chỉ 10 trong số 151 quốc gia không xuất khẩu dầu mỏ đạt mốc thu nhập 20.000 USD bình quân đầu người/năm. Nhiều quốc gia đã đạt tốc độ tăng trưởng cao, nhưng ít quốc gia duy trì đà tăng trưởng đủ lâu để thu hẹp khoảng cách với Hoa Kỳ”.

Phân tích nhiều trường hợp điển hình, ông Jonathan Pincus cho biết, Việt Nam đã duy trì tăng trưởng từ năm 1990 và vẫn duy trì tính cạnh tranh, nhưng là ở những lĩnh vực sản xuất thâm dụng lao động.

“Hầu hết các quốc gia đều trải qua tình trạng giảm năng suất khi đối mặt sự cạnh tranh cả trong lĩnh vực sản xuất thâm dụng lao động và thâm dụng tri thức (bị chèn ép bởi các nước nghèo hơn và giàu hơn). Các nước thành công đều đã đầu tư mạnh cho trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước. Mối quan hệ với các công ty sản xuất cuối chuỗi cung ứng rất quan trọng. Trong khi đó, cộng đồng khoa học của Việt Nam cũng là một lợi thế so sánh tiềm tàng”, ông Jonathan Pincus nhấn mạnh.