Cơ chế, chính sách cho nhà đầu tư nguồn phát điện độc lập

Ngày 18/9, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phát triển Điện lực, Tạp chí Năng lượng Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học “Cơ chế, chính sách cho nhà đầu tư IPP phát triển nguồn điện tại Việt Nam – Những vấn đề đối với nhà đầu tư”. 

Mục tiêu của hội thảo là để các nhà đầu tư tư nhân trong nước và quốc tế hoạt động trong lĩnh vực điện gió, điện mặt trời, điện khí, nhiệt điện than, thủy điện... trình bày những vấn đề vướng mắc trong phát triển các dự án điện theo hình thức IPP (nguồn phát điện độc lập) và bàn giải pháp thúc đẩy các dự án nguồn điện của Việt Nam trong thời gian tới.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng, Phó trưởng Ban chỉ đạo Quốc gia về Phát triển Điện lực cho biết, dự báo, từ nay đến 2030 nhu cầu điện sẽ tăng bình quân khoảng 7,5-8%/năm.

Theo kết quả sơ bộ của Báo cáo Quy hoạch Điện VIII do Viện Năng lượng nghiên cứu, dự báo nhu cầu sản xuất điện ở kịch bản cơ sở đến năm 2030 khoảng trên 526 tỷ kWh, tương ứng với công suất đặt nguồn điện toàn hệ thống là 131.000 MW. Từ nay đến năm 2030 sẽ cần xây dựng thêm 75.100 MW nguồn điện, trung bình mỗi năm 7.500 MW.

Những năm trước, các dự án điện đều do các doanh nghiệp Nhà nước xây dựng và vận hành, đến nay, quy mô và tỷ trọng các nhà đầu tư tư nhân đã ngày càng lớn. Cụ thể, đến cuối năm 2019, trong cơ cấu nguồn điện cả nước đã có công suất 19.253 MW thuộc khối tư nhân (bao gồm cả các nhà máy điện được đầu tư theo hình thức IPP và BOT), chiếm tới 34,4%.

Theo Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, từ nay đến 2030, mỗi năm cần trung bình khoảng 7.500 MW công suất nguồn điện mới, với nhu cầu vốn đầu tư khoảng 7-8 tỷ USD/năm. Điều này chứng tỏ thị trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong ngành điện là thực sự tiềm năng.

Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 về định hướng, chiến lược phát triển năng lượng Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045; khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng. Có thể nói, các chính sách khuyến khích của nhà nước đã thu hút nhiều nhà đầu tư tư nhân cho phát triển năng lượng đất nước.

Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến tại hội thảo, trong quá trình phát triển, đã xuất hiện nhiều khó khăn. Đó là sự bất cập, chưa theo kịp thực tế của các hướng dẫn và các quy định của pháp luật. Hạ tầng cơ sở hệ thống lưới điện còn yếu, chưa sẵn sàng để một sớm một chiều tiếp nhận và truyền tải cho dự án nguồn điện với quy mô lớn. Sự thiếu đồng bộ phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương trong hỗ trợ các nhà đầu tư (đền bù đất đai, giải tỏa mặt bằng...).

Theo ông Hoàng Tiến Dũng, Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo – Bộ Công Thương, dự báo phụ tải của Việt Nam vẫn còn tiếp tục tăng cao trong giai đoạn 2021-2030 với tốc độ khoảng 8%/năm, giai đoạn 2031-2045 với tốc độ trên 4%/năm.

Để đáp ứng nhu cầu này, việc quy hoạch phát triển Hệ thống điện là rất quan trọng, nhằm định hướng phát triển ngành điện; định hướng các giá trị mục tiêu cung cấp điện; xác định quy mô, tiến độ của các công trình nguồn điện, lưới điện và đề xuất các giải pháp thực hiện Quy hoạch.

“Hiện tại, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo đang phối hợp với Viện Năng lượng để thực hiện Quy hoạch Điện VIII. Dự kiến, quy hoạch này sẽ được trình Bộ Công Thương vào cuối tháng 9/2020 này”, ông Dũng nói.../.