Cơ hội cho các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc mở rộng thị trường quốc tế

Mẫu xe thuần điện IONIQ 5 của hãng chế tạo ô tô Hyundai Hàn Quốc. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Theo Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ, mức thuế toàn cầu 20% đối với xe điện (EV) Trung Quốc có thể giúp xuất khẩu EV của Hàn Quốc tăng 10%.

Xung đột thương mại Mỹ - Trung từ năm 2018 dưới nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mở ra làn sóng áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, trong đó có xe điện, sau cuộc điều tra theo Điều 301. Kể từ đó, chính sách "cứng rắn với Trung Quốc" đã trở thành đồng thuận lưỡng đảng tại Washington. Năm 2024, Mỹ nâng thuế EV Trung Quốc lên 100% và 25% đối với pin lithium-ion dùng cho EV.

Trong nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump tiếp tục tăng áp lực với việc áp thuế 25% đối với tất cả xe ô tô và linh kiện nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 3/4/2025.

Tương tự, Ủy ban châu Âu (EC) áp thuế 45% đối với EV Trung Quốc từ tháng 10/2024 với lý do các công ty sản xuất EV của nước này đang hưởng lợi thế cạnh tranh không công bằng nhờ trợ cấp nhà nước. Dù Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đang đàm phán để tìm giải pháp thay thế nhưng khả năng có thay đổi lớn vẫn chưa chắc chắn.

Đáng chú ý, Mỹ cũng đã áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ Mexico kể từ ngày 4/3/2025, chấm dứt kẽ hở giúp EV Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ thông qua Hiệp định thương mại USMCA, một thỏa thuận thương mại tự do mới giữa Mỹ - Mexico - Canada. Điều này sẽ khiến các hãng xe của Hàn Quốc, vốn cũng đã đầu tư tại Mexico, có thể được hưởng lợi phần nào.

Các mẫu xe thuần điện của BYD, gồm BYD DOLPHIN, BYD SEAL và BYD ATTO 3. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Tuy vậy, các nhà sản xuất EV Hàn Quốc vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc cả trong và ngoài nước. Trong nửa đầu năm 2024, EV Trung Quốc chiếm gần 30% thị phần tại Hàn Quốc, gây ra sự sụt giảm mạnh doanh số cho Hyundai và Kia, vốn chỉ đạt 159.728 xe, giảm từ 207.298 xe vào năm 2023. Sự xuất hiện của thương hiệu BYD tại Hàn Quốc là minh chứng rõ nét.

Tại châu Âu, doanh số EV Trung Quốc, bao gồm cả EV thuần điện và xe lai xăng và điện (hybrid), tăng 49% trong tháng 2/2025 so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, pin lithium iron phosphate của Trung Quốc được đánh giá cao nhờ công nghệ tiên tiến và giá cả cạnh tranh, góp phần làm xuất khẩu pin Hàn Quốc sang châu Âu sụt giảm trong 5 năm qua.

Ngoài ra, ngay cả sau khi bị áp thuế 100% tại Mỹ, EV Trung Quốc vẫn chỉ có giá dưới 25.000 USD, khiến các hãng Hàn Quốc khó cạnh tranh về giá. Vì vậy, thay vì cạnh tranh giá, các hãng xe Hàn Quốc cần tập trung vào sự khác biệt về chất lượng, tính năng cao cấp, thiết kế đổi mới và chiến lược marketing độc đáo. Các sản phẩm như Kia Electric Platform Beyond Van, hay chiến lược bán xe qua Amazon của Hyundai là ví dụ cho xu hướng này.

Hiện trường vụ cháy các phương tiện sau khi lửa bùng phát từ một xe ô tô điện Mercedes Benz tại bãi đỗ xe dưới tầng hầm của tòa chung cư ở Incheon, Hàn Quốc, ngày 2/8/2024. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Bên cạnh đó, tăng cường minh bạch trong vấn đề an toàn, đặc biệt liên quan đến cháy nổ pin, cũng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể. Sau sự cố cháy xe EV của Mercedes-Benz, Hyundai đã chủ động công khai nhà cung cấp pin, cho thấy sự minh bạch có thể giúp tăng niềm tin người tiêu dùng, nhất là trong bối cảnh các hãng Trung Quốc gặp rào cản với các tiêu chuẩn an toàn của Mỹ.

Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA) của Mỹ năm 2022 khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch và sản xuất trong nước, mang lại nhiều lợi ích cho EV và pin Hàn Quốc. Sau khi Hàn Quốc lo ngại về khả năng bị phân biệt đối xử, Chính quyền Tổng thống Joe Biden khi đó đã hợp tác điều chỉnh các quy định bất lợi. Kết quả là gần một nửa số EV đủ điều kiện nhận ưu đãi của Mỹ trong năm 2023 sử dụng pin từ LG Energy Solution, SK On hoặc Samsung SDI, giúp xuất khẩu pin của Hàn Quốc sang Mỹ tăng 27% và đưa Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu  pin xe điện hàng đầu của Hàn Quốc.

Đặc biệt, Hàn Quốc còn được miễn trừ tạm thời khỏi quy định IRA liên quan đến sử dụng graphite từ Trung Quốc đến hết năm 2026. Đây là điều khoản rất quan trọng vì cho đến nay, Trung Quốc vẫn thống lĩnh thị trường vật liệu pin chiến lược và là đối tác sản xuất quan trọng của nhiều công ty Hàn Quốc.

Tuy nhiên, nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump đang đặt ra nhiều lo ngại do quyết định cắt giảm ngân sách IRA và đảo ngược các chính sách khí hậu. Tính đến 15/10/2024, đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu 53 lần tại Hạ viện và 1 lần tại Thượng viện cho việc bãi bỏ một phần IRA và thông qua 20 dự luật nhằm hạn chế đạo luật này. Dù IRA được thiết kế theo khung 10 năm nhưng khả năng thay đổi chính sách vẫn hiện hữu, buộc các công ty Hàn Quốc phải nhanh chóng tận dụng lợi thế hiện có để thích ứng trước những bất ổn sắp tới.