Công bố 12 luật mới tạo động lực ổn định và phát triển kinh tế

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Trợ lý Chủ tịch nước Cấn Đình Tài, chủ trì Họp báo. Ảnh: Minh Đức - TTXVN

Các luật này bao gồm: Luật Thuế thu nhập cá nhân; Luật Quản lý thuế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Quy hoạch; Luật Đầu tư; Luật Dự trữ quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá; Luật Thương mại điện tử; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm.

* Phân nhóm người nộp thuế 

Luật Thuế thu nhập cá nhân gồm 4 chương, 29 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026; riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. 

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì Họp báo. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Về điểm mới, Luật quy định mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ 6,2 triệu đồng/tháng. Đồng thời, giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh này trên cơ sở biến động của giá cả, thu nhập (không còn quy định chỉ số giá tiêu dùng biến động trên 20% mới điều chỉnh) để đảm bảo phù hợp linh hoạt với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. 

Luật đã sửa đổi quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh, điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm và cho trừ mức này trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. 

Đáng chú ý, Luật đã bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập (doanh thu - chi phí) đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Theo đó, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập; hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập; hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng, áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập. Riêng cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập. 

Cá nhân cho thuê bất động sản, trừ hoạt động kinh doanh lưu trú, nộp thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng phần doanh thu năm vượt trên 500 triệu đồng nhân với thuế suất 5%. Ngoài ra, điều chỉnh mức thuế suất từ 2% lên 5% đối với một số khoản thu nhập từ hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử… 

Cũng có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí gồm 6 chương, 38 điều; nhằm tạo khung khổ pháp lý đồng bộ, thống nhất, rõ ràng, hiệu quả đối với công tác tiết kiệm, chống lãng phí; góp phần phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi gây lãng phí. Đồng thời, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm trong công tác tiết kiệm, chống lãng phí và xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội. Từ đó, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực của quốc gia, góp phần đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và xây dựng đất nước giàu mạnh. Ngày 31/5 hàng năm là "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí". 

Luật Quản lý thuế gồm 9 chương, 53 điều. Quy định về phân nhóm người nộp thuế là một trong những điểm mới quan trọng của Luật; bổ sung nguyên tắc cơ quan thuế quản lý theo phân nhóm người nộp thuế. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan thuế chuyển từ phương thức quản lý thuế theo chức năng như trước đây sang quản lý theo đối tượng người nộp thuế kết hợp với chức năng. Đồng thời, Luật bổ sung quy định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện kê khai, tính thuế theo tỷ lệ %/doanh thu, thuế suất và phương pháp tính thuế quy định của các luật thuế, được cơ quan thuế hỗ trợ thực hiện khai thuế trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và thông tin do người nộp thuế cung cấp. Bổ sung quy định nguyên tắc hợp tác quốc tế và quản lý thuế quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế và bảo vệ quyền đánh thuế hợp pháp của Việt Nam… Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Riêng quy định tại Điều 13 và việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 của Luật này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. 

Có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng có 2 điều. Luật Thuế giá trị gia tăng được sửa đổi nhằm hoàn thiện quy định về chính sách thuế giá trị gia tăng đối với nông sản, thức ăn chăn nuôi và điều kiện hoàn thuế giá trị gia tăng để tháo gỡ “điểm nghẽn”, giải quyết ngay vấn đề cấp bách, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn, từ đó khuyến khích, tạo động lực phát triển cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế. 

* Bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả 

Luật Quy hoạch gồm 6 chương, 58 điều. Luật đã hoàn thiện quy định về hệ thống quy hoạch, mối quan hệ giữa các loại quy hoạch và xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch; tăng cường phân cấp, phân quyền trong hoạt động quy hoạch; đơn giản hóa quy trình, thủ tục trong hoạt động quy hoạch; hoàn thiện nội dung quy hoạch; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với quy hoạch...

Đáng chú ý, về lập quy hoạch, Luật phân cấp cho Bộ tổ chức lập quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia và quy hoạch vùng; phân cấp cho Chính phủ xác định vùng cần lập quy hoạch vùng để rút ngắn thời gian lập quy hoạch vùng. Về phê duyệt quy hoạch, Chính phủ quy định thẩm quyền phê duyệt quy hoạch ngành để bảo đảm linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Phân cấp cho Bộ trưởng phê duyệt quy hoạch chi tiết ngành thuộc phạm vi quản lý; phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành trên địa bàn tỉnh. 

Luật Đầu tư gồm 7 chương, 52 điều. Về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Luật đã bổ sung quy định về cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và giao Chính phủ quy định xử lý đối với dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện tử cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam chỉ để xuất khẩu đã được đăng ký hoặc chấp thuận, cho phép bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật trước ngày 1/1/2025 để thực hiện Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội. 

Luật đã rà soát, cắt giảm 39 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không đáp ứng các tiêu chí, điều kiện theo quy định tại Điều 7 Luật Đầu tư và sửa đổi phạm vi của 20 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện để chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp.

Hai luật trên đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026. 

Luật Dự trữ quốc gia gồm 6 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026; đối với các nội dung quy định về dự trữ chiến lược có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Đáng chú ý, về mục tiêu dự trữ quốc gia, Luật bổ sung mục tiêu: Bảo đảm an sinh xã hội, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và các hoạt động của Đảng, Nhà nước; huy động, khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế để thực hiện tự chủ chiến lược quốc gia; là công cụ điều tiết thị trường để bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả theo quy luật thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa. 

Luật Dự trữ quốc gia đã bổ sung quy định đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp tham gia dự trữ chiến lược được ưu đãi về thuế, tín dụng và các chính sách ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ trong từng thời kỳ; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và các thành phần tham gia dự trữ chiến lược… 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. 

Để tiếp tục thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn liền với việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công đã quy định trao quyền cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính trong một số nhiệm vụ về quản lý nợ, tăng cường sự chủ động và tự chịu trách nhiệm cho chính quyền địa phương trong việc quyết định, sử dụng ngân sách. Trong đó, bổ sung quy định rõ hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước, Chính phủ, sửa đổi, bổ sung về quyền hạn, nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính… 

Tương tự, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê nhằm tạo hành lang pháp lý cho hoạt động thống kê; cung cấp thông tin thống kê chính xác, khách quan, kịp thời, phản ánh đúng, đầy đủ tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ; giúp phân tích, hoạch định và điều hành chính sách vĩ mô; bảo đảm yêu cầu so sánh quốc tế trong các lĩnh vực… 

* Bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, người tiêu dùng 

Luật Thương mại điện tử gồm 7 chương, 41 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Luật được xây dựng theo định hướng kiến tạo phát triển, tăng cường hiệu quả quản lý và bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, người tiêu dùng. 

Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về livestream bán hàng và tiếp thị liên kết - các nội dung mới nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý. Theo đó, chủ quản nền tảng có trách nhiệm xác thực điện tử danh tính người livestream, thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại trong suốt quá trình livestream và lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh theo quy định. Người livestream không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về chất lượng, công dụng hàng hóa. Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, tổ chức cung cấp dịch vụ phải xác thực danh tính người tiếp thị và có trách nhiệm ngăn chặn các liên kết đến hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật. 

Tăng cường quản lý hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, Luật quy định các nền tảng thương mại điện tử nước ngoài có sử dụng tiếng Việt, tên miền “.vn” hoặc đạt ngưỡng giao dịch nhất định tại Việt Nam phải thành lập pháp nhân hoặc chỉ định đại diện theo ủy quyền tại Việt Nam. Đối với chủ quản nền tảng nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam, Luật quy định nghĩa vụ ký quỹ tại ngân hàng nhằm bảo đảm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, bảo đảm công bằng giữa các chủ thể trong và ngoài nước, phù hợp với thông lệ và cam kết quốc tế… 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá gồm 2 điều. Về bình ổn giá, để bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Luật Giá (sửa đổi) chuyển thẩm quyền tổ chức triển khai thực hiện bình ổn giá của UBND cấp huyện (trên cơ sở phân công của UBND cấp tỉnh) cho UBND cấp xã thực hiện. Tại Luật Giá và Nghị định 85/2024/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định chi tiết trình tự các bước tổ chức thực hiện bình ổn giá tại phạm vi địa phương đối với từng trường hợp cụ thể, trong đó trách nhiệm chính trong việc chủ trì tham mưu UBND cấp tỉnh là của sở quản lý ngành, lĩnh vực. Do đó, cơ chế phân cấp trong bình ổn giá tại Luật tạo tính linh hoạt, chủ động cho địa phương trong việc thực hiện bình ổn giá trên địa bàn và phù hợp với điều kiện, nguồn lực tại địa phương. 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm gồm 3 điều. Luật đã cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính để tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển; sửa đổi, bổ sung để phù hợp với thực tiễn, giải quyết những vướng mắc trong thời gian vừa qua. Các sửa đổi, bổ sung để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật có liên quan...

Hai luật trên có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.