Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh tăng trưởng nhưng vẫn chịu áp lực chi phí sản xuất

Trong bối cảnh kinh tế chung của cả nước tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, kinh tế TP. Hồ Chí Minh cũng cho thấy sự cải thiện nhanh của khu vực sản xuất công nghiệp, dịch vụ. Tuy nhiên với độ mở kinh tế cao, Thành phố vẫn chịu tác động trực tiếp từ biến động của thương mại quốc tế như chi phí logistics và giá năng lượng gia tăng đang tạo áp lực đối với hoạt động sản xuất công nghiệp.

Cụ thể, sự cải thiện nhanh của khu vực sản xuất công nghiệp có được là nhờ ngành công thương TP. Hồ Chí Minh đã và đang điều hành chính sách theo hướng linh hoạt, nhất là giảm thiểu tác động của biến động giá năng lượng, vừa góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, vừa ổn định đời sống người dân. Đặc biệt, với sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền Thành phố và phối hợp liên ngành, cùng sự chung tay của hiệp hội doanh nghiệp,… các ngành sản xuất công nghiệp kiên định theo đuổi mục tiêu tăng trưởng đã đề ra từ đầu năm 2026.

Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh Bùi Tá Hoàng Vũ cho biết, tính chung quý I/2026 thì chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trên địa bàn Thành phố vẫn duy trì đà tăng nhưng có xu hướng giảm nhiệt với mức tăng 11% so với cùng kỳ. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chủ đạo với mức tăng 12,4%; cung cấp nước và xử lý rác thải tăng 6,2%; công nghiệp khai khoáng tăng 5,3% và sản xuất và phân phối điện giảm 4,6%.

Đối với ngành công nghiệp cấp II, hầu hết đều có chỉ số sản xuất công nghiệp quý I/2026 tăng so với cùng kỳ. Trong đó, một số ngành có mức tăng cao như sản xuất than cốc, dầu mỏ tinh chế; sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất; sản xuất phương tiện vận tải; chế biến gỗ và sản phẩm từ gỗ, tre, nứa; sản xuất chế biến thực phẩm;… Còn chỉ số sản xuất 4 ngành công nghiệp trọng điểm quý I/2026 tăng 13,6% so với cùng kỳ, cao hơn 2,6 điểm phần trăm so với mức tăng chung toàn ngành công nghiệp. Riêng chỉ số sản xuất 3 ngành công nghiệp truyền thống quý I/2026 tăng 4,7% so với cùng kỳ.

Một số chuyên gia đánh giá, hiện tại nhiều ngành công nghiệp trọng điểm của TP. Hồ Chí Minh ghi nhận mức tăng cao cũng minh chứng rõ nét cho việc được hưởng lợi từ những Hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư. Điển hình, doanh nghiệp bắt nhịp xu hướng phát triển hiện nay là chuyển sang sản xuất xanh, sử dụng nguyên liệu tái chế và đẩy mạnh các sản phẩm hóa dược, dược phẩm, mỹ phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.

Hay ngành cơ khí tiếp tục khẳng định vị trí then chốt trong cấu trúc công nghiệp thành phố, không chỉ đóng góp vào xuất khẩu, mà còn đóng vai trò nền tảng kỹ thuật thúc đẩy sản xuất thông minh, tự động hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã chuyển từ gia công sang chế tạo sản phẩm công nghệ cao.

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA) cho biết, ngành chế biến lương thực, thực phẩm và đồ uống là lĩnh vực gắn liền với nhu cầu tiêu dùng nội địa, ít phụ thuộc vào biến động bên ngoài. Đồng thời, điểm sáng của ngành này là xu hướng chuyển dịch sang sản phẩm chế biến sâu, thực phẩm chức năng, đồ uống giá trị gia tăng cao, thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô.

Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Orion Việt Nam chia sẻ, ngay từ đầu quý II/2026, lần đầu doanh nghiệp tổ chức livestream trực tiếp tại cánh đồng đang vào vụ thu hoạch để kể câu chuyện sản phẩm từ củ khoai tây nguyên liệu cho đến những túi snack khoai tây tươi O’Star hay Swing trên tay người tiêu dùng. Thông qua sự kiện này, doanh nghiệp mong muốn mang đến góc nhìn toàn diện về mô hình liên kết “4 nhà” mà Orion đang triển khai giữa nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Sự phối hợp này góp phần ổn định đầu ra cho nông dân, đảm bảo nguồn nguyên liệu chất lượng và hướng đến sản phẩm tốt hơn cho người tiêu dùng.

Mới đây, kết quả khảo sát xu hướng kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh do Cục Thống kê TP. Hồ Chí Minh thực hiện và công bố cho thấy, với áp lực chi phí sản xuất, hoạt động của các doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo trên địa bàn Thành phố trong những tháng đầu năm 2026 khó khăn hơn quý IV/2025. Cụ thể, có 27,9% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn so với quý trước, nhưng có đến 40,5% giữ mức ổn định và 31,6% nhận định tình hình khó khăn hơn.

Tuy vậy, kết quả khảo sát cũng chỉ ra rằng, bước sáng quý II/2026 hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp được dự báo sẽ lạc quan hơn so với những tháng đầu năm. Bởi qua khảo sát, có 43,5% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn; 33,5% giữ mức ổn định và 22,9% nhận định tình hình khó khăn hơn.

Trong đó, có 85% doanh nghiệp Nhà nước nhận định hoạt động quý II/2026 tốt lên hoặc ổn định so với quý trước; tỷ lệ này ở khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp ngoài Nhà nước lần lượt là 77,6% và 75,4%. Một số ngành được dự báo triển vọng tích cực hơn: sản xuất chế biến thực phẩm, sản xuất thuốc lá; dệt; sản xuất trang phục; sản xuất da; sản xuất sản phẩm điện tử; sản xuất thiết bị điện;…

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, ngành công thương TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung xây dựng và triển khai những chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2030 và đặc thù riêng của Thành phố. Cùng với đó, xác định nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và tiềm năng, đồng hành cùng hiệp hội doanh nghiệp,... trong hoạt động sản xuất kinh doanh và trở thành đầu mối kết nối cộng đồng doanh nghiệp với chính quyền Thành phố.

Ngành công thương TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số của ngành, tổ chức phong phú chương trình kết nối cung - cầu, hội nghị tìm kiếm nhà cung cấp, triển lãm công nghiệp hỗ trợ,… Trong đó, công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực xăng, dầu được tăng cường với những giải pháp như theo dõi nguồn cung, đa dạng hóa nhập khẩu, xây dựng kịch bản điều phối linh hoạt và ưu tiên thông quan hàng hóa khi cần thiết.