Cúc Phương rộn ràng khi mùa bướm đến sớm

Khác với mọi năm, Vườn quốc gia Cúc Phương như nhận được những tín hiệu sớm hơn của mùa Hè năm 2026, khi những cánh bướm mỏng manh nhiều màu sắc đã ngập tràn trên những tán cây, những con đường mòn tại vườn. Những người “gác rừng” cho rằng, bướm xuất hiện tại Cúc Phương sớm hơn khoảng nửa tháng là tín hiệu cho thấy rừng đang được cân bằng, duy trì được vẻ hoang sơ trong môi trường trong lành nhất.

Sắc bướm hút khách đầu mùa du lịch

Hòa trong không khí sôi động tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn, lượng du khách đến trải nghiệm tại Vườn quốc gia Cúc Phương trong những ngày cuối tháng 3, đầu tháng 4 năm nay tăng đáng kể so với những năm trước. Bên cạnh việc kết hợp tham quan các tour, tuyến tại Ninh Bình, nhiều du khách còn lựa chọn đặt tour riêng đến Cúc Phương để ngắm những cánh bướm đầu mùa giữa không gian rừng già nguyên sinh.

Thông thường, mùa bướm tại Cúc Phương bắt đầu vào đầu Hè và được “khởi động” vào dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5. Bướm xuất hiện dầy đặc từ dịp này đến khoảng tháng 6 hằng năm. Tuy nhiên, năm nay, bướm xuất hiện sớm hơn thường lệ, phủ kín các lối mòn và tán rừng, tạo nên khung cảnh sinh động, rực rỡ sắc màu, báo hiệu một mùa du lịch sôi động đang đến gần.

Trong không gian thơ mộng, yên bình của rừng già, giữa tiếng lá xào xạc, chị Nguyễn Vân Anh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, gia đình chị đã tranh thủ đến Cúc Phương sau khi biết thông tin mùa bướm đến sớm để tận hưởng không khí trong lành và chiêm ngưỡng cảnh bướm bay. Đây là một trải nghiệm rất đáng nhớ đối với cả gia đình.

Cũng như gia đình chị Vân Anh, nhiều du khách khi đến Cúc Phương thời điểm này đều tỏ ra thích thú khi lần đầu được chiêm ngưỡng những đàn bướm mỏng manh, rực rỡ giữa thiên nhiên. Không chỉ dừng lại ở trải nghiệm ngắm những cánh bướm ngoài thiên nhiên, du khách còn có cơ hội tìm hiểu về sự đa dạng của các loài bướm thông qua không gian trưng bày với khoảng 350 mẫu, trong tổng số gần 400 loài đã được ghi nhận tại Vườn quốc gia Cúc Phương.

Ông Đỗ Hồng Hải, Phó Giám đốc Phụ trách Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ, Vườn quốc gia Cúc Phương cho biết, việc mùa bướm bắt đầu sớm cũng kéo theo lượng khách tham quan tăng lên đáng kể. Theo thống kê, trong tháng 3/2026, Cúc Phương đón trên 12.300 lượt khách, trong đó khách nội địa chiếm gần 9.000 lượt. Lượng khách tăng, không khí tại các tuyến tham quan bên trong rừng trở nên nhộn nhịp hơn, đặc biệt vào những ngày cuối tuần. Không chỉ có bướm, hệ sinh thái tại Cúc Phương thời điểm này còn mang đến thêm trải nghiệm quan sát đom đóm vào buổi tối. Khi đêm xuống, du khách có thể dễ dàng bắt gặp đom đóm xuất hiện trong rừng. Đây cũng là hoạt động được nhiều người mong chờ khi đến Cúc Phương thời gian này.

Việc bướm xuất hiện sớm được xem là hiện tượng tự nhiên thú vị tại Vườn quốc gia Cúc Phương. Trên cơ sở đó, Vườn đã chủ động điều chỉnh, triển khai sớm các chương trình, kế hoạch phục vụ nhằm mang đến cho du khách những trải nghiệm tốt nhất.

Tín hiệu sinh thái tích cực từ hệ rừng nguyên sinh

Ông Nguyễn Văn Chính, Giám đốc Vườn quốc gia Cúc Phương chia sẻ, qua theo dõi thực địa và dữ liệu sinh thái, đơn vị nhận thấy mùa bướm và đom đóm năm nay xuất hiện sớm hơn khoảng 2 đến 3 tuần so với trung bình nhiều năm. Đây không phải là hiện tượng ngẫu nhiên mà là phản ánh trực tiếp những biến động rất tinh tế của hệ sinh thái rừng. Chu kỳ xuất hiện của bướm và đom đóm phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa đầu mùa và tình trạng sinh trưởng của thảm thực vật. Năm nay, miền Bắc có xu hướng ấm lên sớm, độ ẩm cao hơn ngay từ cuối mùa Xuân, tạo điều kiện thuận lợi để sâu non phát triển nhanh, chuyển hóa sớm thành bướm; đồng thời môi trường ẩm, ít biến động ánh sáng cũng giúp đom đóm bước vào giai đoạn phát sáng mạnh sớm hơn.

Dưới góc độ khoa học, đây là một chỉ báo sinh học (Biological Indicator) rất đáng chú ý. Nó cho thấy hệ sinh thái rừng đang phản ứng nhạy bén với biến đổi khí hậu. Nhưng điều tích cực là rừng Cúc Phương vẫn đủ “khỏe” để duy trì những chu kỳ tự nhiên đó một cách rõ nét.

Ông Nguyễn Văn Chính cho biết, việc bướm và đom đóm xuất hiện sớm là biểu hiện của một hệ sinh thái lành mạnh, bởi đây là những loài nhạy cảm, chỉ phát triển tốt trong môi trường có hệ thực vật phong phú và ít bị tác động.

Để vừa phục vụ du khách tốt nhất, vừa bảo đảm cân bằng sinh thái, Vườn quốc gia Cúc Phương kiên trì thực hiện nguyên tắc du lịch sinh thái “không khai thác rừng, mà giải thích rừng”. Với nguyên tắc này, Cúc Phương mong muốn truyền tải thông điệp: thiên nhiên chỉ thực sự đẹp khi còn nguyên vẹn; mùa bướm, mùa đom đóm không phải là sản phẩm do con người tạo ra, mà là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài và sự cân bằng giữa vô số yếu tố sinh học và phi sinh học. Nếu sự cân bằng này bị phá vỡ, những hiện tượng tự nhiên đặc sắc đó sẽ dần biến mất và không thể tái tạo, ông Chính chia sẻ.

Trong nhiều năm trở lại đây, Vườn quốc gia Cúc Phương luôn được Tổ chức Giải thưởng Du lịch thế giới vinh danh là Vườn quốc gia hàng đầu châu Á. Kết quả này không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực bền bỉ trong suốt nhiều năm qua của các thế hệ người “gác rừng” tại Cúc Phương mà còn thể hiện hướng đi đúng đắn của Vườn trong việc cân bằng giữa bảo vệ với phát triển rừng.