Cuộc chiến chưa hồi kết chống ma túy của lực lượng hải quan

Chiều muộn một ngày tháng 6/2025, tại trụ sở Đội Kiểm soát Hải quan (Chi cục Hải quan khu vực IX), không khí vẫn khẩn trương như đang giữa giờ hành chính. Trong gian phòng nhỏ, trên bàn họp, bản đồ tuyến biên giới Việt – Lào trải rộng, những dấu mực đỏ đánh dấu vùng trọng điểm phức tạp nơi các đường dây ma túy xuyên quốc gia vẫn đang rình rập thọc sâu vào nội địa.

Tuyến biên giới Việt – Lào, đặc biệt đoạn đi qua tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình, vẫn được xem là "mạch sống" của các đường dây ma túy quốc tế. Theo điều tra của Đội Kiểm soát Hải quan, các đối tượng đã không ngần ngại lập công ty trá hình, dựng nhà xưởng ngay sát biên giới để chế ép ma túy tại chỗ. Với vỏ bọc là doanh nhân, người lao động tự do, nhiều đối tượng Việt Nam sang Lào trồng cây cần sa, thu hoạch và bí mật chuyển về nội địa.

Không giống như trước kia chỉ vận chuyển theo đường tiểu ngạch hoặc thuê người gùi cõng qua rừng, các đối tượng nay đã sử dụng nhiều thủ đoạn vô cùng tinh vi. Chúng giấu ma túy trong các mặt hàng gia dụng, thiết bị điện tử, đồ chơi trẻ em, ruột bánh xà phòng, hộp quà lưu niệm hay thậm chí trong ruột động cơ xe máy. Có vụ, đối tượng ngụy trang ma túy thành các viên nén giống thuốc bổ, giấu trong lọ thực phẩm chức năng. Nhiều vụ, chúng thuê phụ nữ mang thai, người già, trẻ vị thành niên để vận chuyển ma túy nhằm tránh bị kiểm tra gắt gao.

Đặc biệt nguy hiểm là việc các đối tượng sử dụng công nghệ cao để điều hành đường dây. Mọi liên lạc được mã hóa bằng ứng dụng bảo mật, không dùng tên thật, không gọi điện trực tiếp. Các giao dịch được phân chia theo mắt xích, mỗi đối tượng chỉ biết người ngay trước và sau mình, khiến việc lần theo đầu mối trở nên vô cùng khó khăn. Có những vụ, sau khi đối tượng giao hàng xong, điện thoại lập tức bị vô hiệu hóa, tài khoản mạng xã hội biến mất không dấu vết.

Tại khu vực nội biên, các đường mòn, lối mở quanh bản Ka Tăng, sông Sê Pôn hay Quốc lộ 9 luôn tiềm ẩn hiểm họa. Nhiều vụ, ma túy được giấu trong hành lý xe khách đường dài, gửi theo hình thức ký gửi không ghi danh người nhận cụ thể. Các hãng chuyển phát nhanh cũng bị lợi dụng, với hàng ngàn kiện hàng mỗi ngày, rất khó phát hiện nếu không có tin báo hoặc công cụ kỹ thuật cao.

Trước thực trạng trên, Đội Kiểm soát Hải quan (trước là Đội Đội kiểm soát phòng, chống ma túy) thuộc Chi cục Hải quan khu vực IX trở thành một trong những lực lượng chủ công, trực tiếp đương đầu và ngăn chặn những hiểm họa từ "cái chết trắng".

Từ cuối năm 2024 đến nay, Đội Kiểm soát Hải quan chủ trì, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Quảng Trị, Công an tỉnh Quảng Bình đấu tranh, bắt giữ 10 vụ, 12 đối tượng, tang vật thu giữ gồm 117.212 viên ma túy tổng hợp, 96,86gr heroin, 1,29gr cần sa cùng nhiều thiết bị sản xuất ma túy, triệt phá nhiều vụ vận chuyển ma túy; trong đó nhiều vụ có tính chất đặc biệt nghiêm trọng.

Chuyên án HQ509 – được xác lập và triệt phá năm 2024 – là cú đánh mạnh vào một đường dây ma túy xuyên quốc gia hoạt động tại cửa khẩu Cha Lo. Tang vật lên đến gần 17kg ma túy tổng hợp, bắt giữ 3 đối tượng.

Hay gần đây nhất, Đội Kiểm soát hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực IX đã xác lập chuyên án mang bí số MT 379 để đấu tranh, triệt phá thành công đường dây mua bán, vận chuyển ma túy từ Thái Lan, Lào vào địa bàn huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị sau đó vận chuyển đi các tỉnh, thành phố trong nước để tiêu thụ

Theo đó, từ ngày 19/5 đến ngày 31/5, Ban chuyên án đã phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04) Công an tỉnh Quảng Trị; PC04, Công an thành phố Hà Nội; PC04, Công an thành phố Hồ Chí Minh; PC04, Công an tỉnh Hà Tĩnh; Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan đấu tranh thành công 04 vụ, bắt giữ 3 đối tượng, tang vật thu giữ khoảng 30 kg ma túy cần sa tại địa bàn thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Cuộc chiến này không chỉ đầy nguy hiểm mà còn vô cùng khắc nghiệt. Các cán bộ hải quan Đội Kiểm soát phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn, rừng sâu, đồi cao, khí hậu khắc nghiệt, thiết bị giám sát còn hạn chế. Nhiều đêm trắng để đánh án, có người bị thương trong khi truy đuổi, có người sốt rét vẫn bám trụ giữa rừng.

Lãnh đạo  Đội Kiểm soát Hải quan cho biết, không chỉ kiểm soát hàng hóa, phương tiện, mà còn phải xác định các tuyến, địa bàn, đối tượng rủi ro. Trong nhiều chuyên án, cán bộ phải cắm chốt nhiều ngày, mật phục từ xa, theo dõi từng di biến động nhỏ của nghi phạm. Với anh em, đây là nhiệm vụ sinh tử vì sự bình yên tuyến biên giới.

Trước tình hình phức tạp, lực lượng hải quan đang triển khai hàng loạt giải pháp trọng điểm như nâng cao năng lực kỹ thuật: hệ thống máy soi container hiện đại, thiết bị kiểm tra nhanh chất ma túy, hệ thống camera giám sát 24/7, thiết bị định vị và theo dõi hành trình. Cùng với đó là đào tạo nâng cao cho cán bộ, xây dựng các tổ phân tích rủi ro để sàng lọc thông tin từ trước khi hàng hóa đến cửa khẩu.

Chi cục hải quan khu vực IX cũng chủ động ký kết quy chế phối hợp với công an, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển theo mô hình "một cửa thông tin". Các cuộc tuần tra, mật phục được triển khai đồng loạt tại các điểm nóng, đặc biệt vào dịp cao điểm như tháng 6 là tháng hành động phòng chống ma túy.  Vừa qua tại xã biên giới Tân Thành (Hướng Hóa), Chi cục Hải quan khu vực IX  đã phối hợp cùng Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) tổ chức Lễ mít tinh tuyên truyền phòng, chống ma túy năm 2025.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng khẳng định, ma túy là vấn đề toàn cầu. Cuộc chiến này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng: Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Cảnh sát biển... và không thể thiếu sự đồng lòng của nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, Đội Kiểm soát Hải quan và các cá nhân của Đội đã được tặng nhiều giấy khen, bằng khen cho tinh thần "dấn thân không khoan nhượng". Song đằng sau những tấm huân chương ấy, là những ngày mật phục giữa rừng, là những giờ truy đuổi trên quốc lộ, là ánh mắt căng thẳng sau màn hình máy soi, và đôi khi là giấc ngủ chập chờn nơi lán tạm giữa đồi.

Thời gian tới, dự báo ma túy sẽ vẫn tìm cách thâm nhập qua tuyến biên giới, cả bằng đường bộ, đường đường sông và đường hàng không, lãnh đạo đội Kiểm soát Hải quan cho biết, sẽ tiếp tục thực hiện tuần tra, kiểm soát, xác định địa bàn, tuyến trọng điểm tại địa bàn khu vực cửa khẩu đường bộ, đường biển, khu vực tập kết hàng hóa gần biên giới, đặc biệt là khu vực các cửa khẩu đường bộ Lao Bảo, La Lay, Cha Lo, A Đớt, Cà Ròong; khu vực các cửa khẩu phụ Cóc, Thanh, Tà Rùng, Bản Cheng, lối mở A Ròng; khu vực đường biển tại các cảng Cửa Việt, Hòn La, Chân Mây; khu vực cảng hàng không quốc tế Phú Bài, cảng hàng không Đồng Hới; các tuyến đường trọng điểm như Quốc lộ 9 đi cửa khẩu Lao Bảo, tuyến đướng 12A đi cửa khẩu Cha Lo, tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh tây kết nối đoạn Quốc lộ 15D đi cửa khẩu La Lay nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh, hành lý của người và phương tiện xuất nhập cảnh.

Đồng thời đánh giá, khoanh vùng các đối tượng có nguy cơ, rủi co cao về mua bán, vận chuyển trái phép ma túy thông qua hoạt động xuất nhập cảnh của người và phương tiện hoạt động trên các tuyến địa bàn được đánh giá trọng điểm về tội phạm ma túy, buôn lậu để tham mưu lãnh đạo Chi cục trong công tác chỉ đạo, điều hành, chủ động phương án nhằm đấu tranh, bắt giữ kịp thời khi phát sinh vụ việc.

Đặc biệt, triể khai quyết liệt, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để nắm tình tình, kiểm soát chặt chẽ các đường dây, ổ nhóm, đối tượng, phương tiện vận chuyển chất ma túy để có phương án, biện pháp đấu tranh hoặc phối hợp với các lực lượng chức năng ngăn chặn, bắt giữ, xử lý có hiệu quả.