Dịch COVID-19: Cách doanh nghiệp giữ chân lao động
Dịch COVID-19 lần 1, rồi lần 2 liên tiếp dội những cú sốc lên cộng đồng doanh nghiệp. Cầm cự hoạt động, luân phiên cho công nhân nghỉ, tạm ứng kinh phí cho lao động chờ bão dịch đi qua, buộc phải tạm hoãn hợp đồng lao động... là những biện pháp mà các doanh nghiệp đã và đang áp dụng để giữ chân người lao động. Dưới đây là những ghi nhận về gần 3/4 chặng đường sóng gió với doanh nghiệp trong năm 2020.
* Ông Đặng Sỹ Mạnh, Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR): Một năm vô vàn khó khăn Dịch COVID-19 đã ảnh hưởng lớn đến ngành đường sắt, khiến ngành khó khăn hơn, kéo theo hàng nghìn lao động bị ảnh hưởng, giảm thu nhập hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động. Cụ thể, 9 tháng năm 2020, doanh thu của Công ty mẹ -Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chỉ đạt gần 1.308 tỷ đồng, ước tính kết quả sản xuất, kinh doanh trước thuế của Công ty mẹ lỗ hơn 428 tỷ đồng. Về vận tải hàng hóa của VNR chỉ đạt hơn 3,6 triệu tấn, bằng 99,1% so với cùng kỳ năm 2019.Tuy nhiên, lượt hành khách lên tàu chỉ đạt trên 3 triệu lượt hành khách, chỉ bằng 45,7% so với cùng kỳ; hành khách km đi tàu chỉ đạt gần 1,2 tỷ hành khách km, bằng 46,9% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính chung doanh thu vận tải đường sắt 9 tháng năm 2020 giảm 34,2% so với cùng kỳ năm ngoái, tương ứng giảm trên 1.179 tỷ đồng. Dự tính tổng thâm hụt dòng tiền của VNR cả năm 2020 khoảng 1.000 tỷ đồng. Do ảnh hưởng xấu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, nhiều lao động của ngành đường sắt không có việc làm, các doanh nghiệp đã phải cho người lao động nghỉ tạm hoãn hợp đồng lao động, nghỉ không lương, nghỉ luân phiên. Từ đầu năm đến nay, toàn Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có tới 1.634 lao động bị ảnh hưởng thiếu việc làm; trong đó 423 lao động phải nghỉ luân phiên không hưởng lương từ 5-13 ngày công/tháng; 1.211 lao động phải tạm hoãn hợp đồng lao động. Để khắc phục ảnh hưởng của dịch COVID-19, Tổng công ty đang đề nghị Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp báo cáo Thủ tướng và các cơ quan có thẩm quyền xem xét các giải pháp hỗ trợ Tổng công ty vượt qua khó khăn. Tổng công ty đã có văn bản gửi Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp đề nghị tháo gỡ khó khăn cho VNR một số nội dung. Đó là miễn, giảm khoản phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt 8% trên doanh thu vận tải cho năm 2020; miễn trích nộp ngân sách Nhà nước 20% tiền thuê sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia năm 2020... * Ông Phạm Tuấn Hải, Giám đốc Công ty TNHH Gia Khanh (Kiên Giang): Các hoạt động ở mức cầm cự Khi dịch COVID-19 đợt 1 được kiểm soát, tỉnh Kiên Giang có những chính sách kích cầu du lịch nội địa. Lượng khách đổ về đảo ngọc Phú Quốc trong tháng 6 và 7 tăng cao đáng kể, vượt so với cùng kỳ năm 2019. Tuy nhiên, niềm vui chưa được bao lâu thì dịch COVID-19 quay trở lại gây ảnh hưởng rất lớn đến nhiều mặt của đời sống và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Một số cơ sở kinh doanh nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú phải tạm dừng hoạt động, thậm chí xin giải thể hoặc đổi chủ. Điều này đã khiến một lực lượng lao động trong ngành du lịch không tìm được việc làm do các cơ sở kinh doanh du lịch ngưng hoạt động trong thời gian dài. Khu resort của chúng tôi có khoảng 30 phòng cùng chuỗi nhà hàng với số nhân viên phục vụ lên tới hàng trăm lao động. Thế nhưng dịch COVID-19 xảy ra, lượng khai thác tại khu resort giảm tới 80% kéo theo kinh doanh chuỗi nhà hàng giảm mạnh. Thay vì cho nhân viên làm việc luân phiên như trong đợt dịch đầu tiên thì khi dịch quay trở lại, công ty quyết định cắt giảm nhân viên, chọn lọc lực lượng cốt lõi. Số lao động còn lại được huấn luyện làm việc đa năng, số lượng nhân sự còn thiếu thì sẽ sử dụng nhân viên thời vụ để giảm chi phí. Đây là một thực tế đáng buồn dù doanh nghiệp đã cố gắng tái cấu trúc, tiết kiệm chi phí, huy động nguồn vốn để trả lương cho người lao động thời gian qua, nhưng do dịch bệnh kéo dài nên tài chính rất khó khăn. Hàng tháng công ty vẫn bù lỗ để duy trì hoạt động, vì số tiền thu không đủ chi. Hiện các hoạt động đều ở mức cầm cự, nếu tình trạng này kéo dài công ty khó có thể tồn tại. * Ông Mai Văn Thanh, Giám đốc Công ty Thành Nhân (Kiên Giang): Mong muốn được hỗ trợ hiệu quả hơn Với loại hình hoạt động dịch vụ tour du lịch thăm quan các đảo tại Phú Quốc, kết hợp kinh doanh ca nô, xe ô tô du lịch phục vụ du khách, Công ty Thành Nhân cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch COVID-19. Mặc dù công ty đã cố gắng hỗ trợ tối đa cho người lao động ở mức tương đối nhưng có thời điểm hàng loạt xe cano lướt sóng đắp chiếu, các tour đi các đảo cũng phải cho tạm dừng hoạt động, buộc phải cho nhân viên nghỉ việc. Điều này đã gây tổn thất cho doanh nghiệp. Do không có nguồn thu, mỗi tháng công ty vẫn bù lỗ cả trăm triệu động để trả lương nhân viên, chi trả bến bãi và các chi phí như: lãi vay ngân hàng, thuê văn phòng... Nguồn tài chính công ty có hạn nên "giữ chân" người lao động trong điều kiện dịch bệnh là điều không dễ. Nếu dịch bệnh và tình trạng này tiếp diễn dễ dẫn đến phá sản công ty. Gần 1 tháng nay bắt đầu có khách du lịch tới Phú Quốc, 40% lao động của công ty đã làm việc trở lại. Tuy nhiên nguồn thu vẫn rất hạn chế, chưa bù đắp được chi phí công ty đã bù lỗ thời gian qua. Chúng tôi mong Chính phủ có những hỗ trợ hiệu quả hơn cho doanh nghiệp du lịch, khách sạn như các giải pháp kích cầu du lịch, hỗ trợ lãi suất ngân hàng, từ đó tạo công ăn việc làm cho người lao động và sự tồn tại của doanh nghiệp. * Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần SHINEC (Hải Phòng): Giá trị văn hóa doanh nghiệp Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong 9 tháng năm 2020 cả nước có gần 38.600 doanh nghiệp tạm dừng kinh doanh, tăng 81,8% so với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp ngừng làm thủ tục giải thể là hơn 27.600 doanh nghiệp. Đây là một số ví dụ nhỏ trong 9 tháng của năm COVID-19 về sức khỏe doanh nghiệp.Để thích nghi với tình hình thị trường đứt gãy, doanh nghiệp phải chủ động đổi mới tư duy kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị, năng suất, chất lượng, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ, chuẩn hoá lại các tiêu chí đã thay đổi sau chuỗi cung ứng bị đứt gãy, nhưng theo tôi, giá trị cốt lõi lại nằm ở văn hoá doanh nghiệp... Với nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp là một thực thể luôn có những biến động của môi trường tự nhiên cũng như môi trường kinh doanh cạnh tranh khốc liệt, điều này đã làm cho doanh nghiệp thấu hiểu nguồn nhân lực chất lượng cao là kết cấu vững chắc trong hoạt động doanh nghiệp.Thời đại dịch bệnh COVID-19 đã làm vỡ các chuỗi cung ứng một cách có hệ thống làm cho doanh nghiệp lâm vào cảnh lao đao và ảnh hưởng lớn nhất là người lao động trong doanh nghiệp. Đã có rất nhiều doanh nghiệp sa thải nhân công vì không có đơn hàng, có doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, có doanh nghiệp nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội gây khó khăn đời sống người lao động. Nhà nước cũng đã ban hành nhiều chính sách thiết thực để hỗ trợ doanh nghiệp, nhiều giải pháp đồng bộ được triển khai, nhưng doanh nghiệp mới là các phần tử năng động nhất. Để có được tính ổn định vững chắc nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao và mọi người cùng chung một ý chí, cùng đồng cam cộng khổ với doanh nghiệp để vượt qua sóng gió thương trường nhất là thử thách qua thời dịch bệnh COVID-19 chính là tinh thần, là giá trị văn hoá doanh nghiệp. Giá trị này được xây dựng trên nền tảng của sự chân thành giữa người sử dụng lao động và người lao động, giữa cách đối xử tôn trọng nhau trong lao động sản xuất, khuyến khích được sự sáng tạo của từng cá nhân người lao động cống hiến. Và những người lao động được trả công xứng đáng khi chung sức cùng doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Điều này nói như lý thuyết nhưng trên thực tế thì rất đúng, bởi chỉ có con người mới điều khiển được máy móc thiết bị, chỉ có con người mới đem lại giá trị đích thực cho sự sáng tạo của doanh nghiệp và giúp cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Hậu COVID-19 chúng ta đã chứng kiến nhiều doanh nghiệp đóng cửa, chứng kiến nhiều sự ra đi, thay đổi vị trí làm việc của người lao động nhưng cũng chứng kiến nhiều cuộc lội ngược dòng ngoạn mục của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường. Từ đó sẽ có sự so sánh đúng và sai trong cách xây dựng giá trị cho người lao động trong doanh nghiệp... và văn hoá doanh nghiệp là giá trị cốt lõi xây dựng nên một doanh nghiệp trường tồn./.Tin liên quan
-
Doanh nghiệp
Vinh danh các doanh nghiệp có thành tích đổi mới và thương mại hóa công nghệ
16:04' - 31/10/2020
Tuần lễ “Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2020” nhằm tôn vinh các doanh nghiệp có thành tích trong hoạt động đổi mới công nghệ và thương mại hóa công nghệ năm 2020.
-
Doanh nghiệp
Lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục
13:01' - 31/10/2020
Số liệu của Chính phủ Nhật Bản công bố ngày 30/10 cho thấy lợi nhuận giữ lại của các công ty Nhật Bản trong tài khóa 2019 tính đến tháng 3 vừa qua đã đạt mức cao kỷ lục trong 8 năm liên tiếp.
-
Doanh nghiệp
Doanh nghiệp linh hoạt tìm hướng đi mới
09:23' - 31/10/2020
Để thích ứng với đại dịch, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động, linh hoạt tìm hướng đi mới, thực hiện nhiều giải pháp nhằm duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn khó khăn.
-
Thời sự
Tháng 10, đăng ký doanh nghiệp thành lập mới khởi sắc
11:05' - 30/10/2020
Trong 10 tháng năm 2020, cả nước có gần 111,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, giảm 2,9% so với cùng kỳ năm trước, quy mô vốn đăng ký bình quân doanh nghiệp thành lập mới đạt 14,3 tỷ đồng tăng 14,4%
Tin cùng chuyên mục
-
Doanh nghiệp
Đòn bẩy thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao
14:31' - 04/01/2026
Đáng chú ý, khoảng 70% tổng vốn đầu tư đến từ các dự án mở rộng quy mô sản xuất, cho thấy xu hướng đầu tư chiều sâu và niềm tin lâu dài của các nhà đầu tư hiện hữu.
-
Doanh nghiệp
Doanh nghiệp Hàn Quốc lập công ty tại Nhật Bản đạt mức kỷ lục
07:00' - 04/01/2026
Năm 2025, số doanh nghiệp Hàn Quốc thành lập chi nhánh tại Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục, phản ánh xu hướng đầu tư hai chiều gia tăng giữa hai nền kinh tế trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.
-
Doanh nghiệp
Tăng tốc kích cầu cuối năm, thị trường bán lẻ sôi động rõ nét
15:57' - 03/01/2026
Bước vào dịp cuối năm, khi kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài và Tết Nguyên đán cận kề, nhiều địa phương phía Nam đồng loạt triển khai các giải pháp kích cầu tiêu dùng.
-
Doanh nghiệp
Tesla tụt lại phía sau BYD của Trung Quốc
08:22' - 03/01/2026
Theo tờ The Wall Street Journal ngày 2/1, công ty xe điện Tesla của Mỹ đã để mất vị trí dẫn đầu vào tay BYD của Trung Quốc sau khi báo cáo mức giảm giao xe hàng năm trong năm thứ 2 liên tiếp.
-
Doanh nghiệp
Ngành than chủ động sản xuất đáp ứng nhu cầu khoáng sản ở mức cao
14:21' - 02/01/2026
Theo TKV, nhu cầu sử dụng than sẽ vào chu kỳ tăng trưởng do sản lượng điện than sẽ huy động cho sản xuất điện ở mức cao trong mùa khô.
-
Doanh nghiệp
Doanh nghiệp châu Á lạc quan về nhu cầu toàn cầu sau cú sốc thuế quan
14:20' - 02/01/2026
Các doanh nghiệp Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc bước vào năm 2026 với tâm lý lạc quan về nhu cầu toàn cầu sau cú sốc thuế quan do Mỹ khởi xướng.
-
Doanh nghiệp
“Thi công xuyên Tết” trên các công trình truyền tải điện quốc gia
11:52' - 02/01/2026
Dịp nghỉ Tết dương lịch 2026, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được nghỉ 4 ngày liên tiếp.
-
Doanh nghiệp
Khát vọng bứt phá trong kỷ nguyên mới
10:26' - 02/01/2026
Những thành quả toàn diện của năm 2025 đã tạo nền tảng vững chắc, tiếp thêm khí thế và niềm tin để Petrovietnam bứt phá trong kỷ nguyên mới.
-
Doanh nghiệp
Doanh nghiệp Nhật Bản lo mất sức hút với lao động nước ngoài
09:02' - 02/01/2026
Trước đà tăng lương tại các quốc gia lân cận, nhiều chủ doanh nghiệp lo ngại rằng "xứ hoa anh đào" có thể không còn là điểm đến hấp dẫn đối với lực lượng lao động này.

Ngành du lịch chịu nhiều ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19. Ảnh minh hoạ: TTXVN