ĐIỂM TIN KINH TẾ THẾ GIỚI NỔI BẬT NGÀY 15/1/2026

1. Chính phủ Mỹ có thể sẽ đóng cửa trong hai tuần tới: Thỏa thuận tại Quốc hội Mỹ về gói chi tiêu của chính phủ hiện tại sẽ hết hạn vào ngày 30/1. Tại Quốc hội, đảng Cộng hòa hiện nắm 218 ghế so với 213 ghế của đảng Dân chủ, chỉ hơn 5 ghế. Trong thực tế, đảng Cộng hòa chỉ có thể mất tối đa 2 phiếu trong các cuộc bỏ phiếu mang tính đảng phái. Dự báo, trong bầu cử bổ sung sắp tới có thể tăng thêm 1 ghế cho đảng Dân chủ, khiến đa số của đảng Cộng hòa có thể thu hẹp xuống còn +1 ghế.

2. Khi cơn khát AI có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu: Đầu những năm 2000, thị trường rượu cao cấp toàn cầu từng trải qua một cuộc khủng hoảng. Nhu cầu bùng nổ nhưng nguồn cung không thể đáp ứng vì những sản phẩm này đã được sản xuất từ nhiều năm trước. Ngày nay, thế giới đang bước vào một cái bẫy tương tự, nhưng lần này không phải là về hàng tiêu dùng xa xỉ mà là về nền tảng của nền kinh tế hiện đại: silicon.

3. Trung Quốc tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung đậu tương: Trung Quốc đã nhập khẩu 111,8 triệu tấn đậu tương trong năm 2025, tăng 6,5% so với năm trước đó, theo dữ liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố hôm 14/1. Trong đó, chỉ riêng trong tháng 12/2025, Trung Quốc nhập khẩu 8,044 triệu tấn đậu tương. Một chuyên gia Trung Quốc cho biết, các số liệu này cho thấy vai trò thống trị liên tục của Trung Quốc trong thương mại đậu tương toàn cầu. Hiệp hội Đậu tương Mỹ cho hay Trung Quốc đã nhập khẩu trung bình 61% nguồn cung đậu tương sẵn có trên thế giới trong 5 năm qua và Trung Quốc là nước mua đậu tương lớn nhất của Mỹ trong nhiều năm.

4. Bitcoin vượt mốc 97.000 USD: Kỳ vọng pháp lý thúc đẩy đà tăng: Giá bitcoin đã vượt mốc 97.000 USD đổi 1 bitcoin trong phiên giao dịch ngày 14/1, khi sự lạc quan về triển vọng pháp lý cho thị trường tiền điện tử ngày càng gia tăng. Đồng tiền này đã tăng hơn 3% sau khi các thượng nghị sĩ Mỹ công bố dự thảo luật nhằm thiết lập một khung pháp lý cho ngành công nghiệp tiền điện tử, bao gồm cả việc làm rõ thẩm quyền của các cơ quan quản lý. Sự hưng phấn cũng lan tỏa sang các tài sản khác như ether và solana.

5. Mỹ áp thuế 25% đối với một số dòng chip AI: Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/1 đã ký một sắc lệnh áp thuế nhập khẩu đối với một số loại chất bán dẫn. Đây được coi là bước đi cần thiết trong quyết định của Nhà Trắng nhằm cho phép tập đoàn Nvidia bán chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến cho Trung Quốc. Sắc lệnh nói trên cũng đánh dấu một bước chuyển dịch quan trọng trong chính sách xuất khẩu chip AI tiên tiến của Mỹ.

6. WEF lưu ý về những rủi ro hàng đầu đối với môi trường kinh doanh: Báo cáo Rủi ro Toàn cầu 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) vừa công bố cho thấy tình hình đáng lo ngại của thế giới. Khảo sát ý kiến của 1.300 nhà lãnh đạo toàn cầu cho thấy một nửa dự báo hai năm tới sẽ đầy biến động, trong khi chỉ 1% dự báo sự bình lặng. Theo WEF, “đối đầu địa kinh tế” đã vươn lên vị trí rủi ro hàng đầu trong ngắn hạn. Giám đốc điều hành WEF Saadia Zahidi cảnh báo xu hướng biến các công cụ kinh tế thành phương tiện gây sức ép, điển hình như thuế quan, chuỗi cung ứng và hạn chế vốn.

7. Thị trường kim loại thiết lập các đỉnh cao mới khi dòng tiền tìm nơi trú ẩn: Thị trường hàng hóa thế giới đang chứng kiến một khởi đầu năm 2026 đầy bùng nổ, khi dòng tiền đầu tư ồ ạt đổ vào kim loại như một kênh thay thế hấp dẫn cho các tài sản truyền thống. Làn sóng này đã đẩy giá vàng, bạc, đồng và thiếc thiết lập những mức kỷ lục mới. Tâm điểm của đợt tăng giá là bạc, khi kim loại này lần đầu tiên vượt mốc giá 93 USD/ounce. Giá vàng cũng thiết lập đỉnh cao mọi thời đại mới. Trong nhóm kim loại cơ bản, thiếc trở thành điểm sáng với mức tăng có lúc đạt gần 11%, trong khi giá nickel và đồng cũng leo lên các mức cao chưa từng có./.