Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 2/4/2026

1. Thị trường lao động Mỹ duy trì ổn định: Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới tại Mỹ đã giảm trong tuần này, giữa bối cảnh tình trạng sa thải vẫn ở mức thấp, cho thấy thị trường lao động tiếp tục ổn định trong tháng 3/2026. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể tạo ra rủi ro suy giảm. Theo Bộ Lao động Mỹ, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đã giảm 9.000, xuống còn 202.000 đơn (điều chỉnh theo yếu tố mùa vụ) trong tuần kết thúc ngày 28/3. Con số này thấp hơn dự báo 212.000 đơn của các nhà kinh tế trong khảo sát trước đó.

2. IMF, World Bank và IEA hợp tác ứng phó khó khăn kinh tế do xung đột Trung Đông: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa ra tuyên bố sẽ phối hợp chặt chẽ nhằm ứng phó với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Trong tuyên bố chung đưa ra ngày 1/4, lãnh đạo ba tổ chức quốc tế hàng đầu khẳng định sẽ cùng chia sẻ dữ liệu, thống nhất các tư vấn chính sách và huy động các nguồn lực cần thiết để hỗ trợ những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo các nhà lãnh đạo, tác động từ chiến sự đang lan rộng trên phạm vi toàn cầu, trong đó những nước nhập khẩu năng lượng và các quốc gia thu nhập thấp đang phải gánh chịu những thiệt hại lớn nhất.

3. Chuyên gia dự báo giá gạo toàn cầu có thể tăng mạnh: Xung đột liên quan đến Iran đang làm dấy lên lo ngại về khả năng giá gạo thế giới tăng mạnh trong thời gian tới, do nguồn cung phân bón bị gián đoạn và chi phí năng lượng leo thang, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất tại nhiều quốc gia châu Á. Theo đánh giá của ông Jean-René Cuzon, Phụ trách dự án tại Ban Nông nghiệp, Phát triển nông thôn và Đa dạng sinh học thuộc Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), nguy cơ giá gạo tăng trên thị trường toàn cầu trong những tháng tới là “rất đáng lo ngại”. Nguyên nhân chính là tình trạng gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến đường chiến lược đối với xuất khẩu dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và các loại phân bón từ khu vực Trung Đông.

4. Các nhà sản xuất chai nhựa của Mỹ cũng chịu tác động lớn do xung đột tại Trung Đông: Các nhà sản xuất tại Mỹ, từ chai nước ngọt, hũ bơ đậu phộng đến túi đựng thực phẩm và hầu hết các sản phẩm nhựa khác, đang chịu áp lực lớn khi chiến sự tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung nguyên liệu quan trọng. Một số nhà sản xuất monoethylene glycol (MEG) và axit terephthalic tinh khiết (PTA) đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng do xung đột tại vùng Vịnh ảnh hưởng đến nguồn cung. Trên toàn cầu, các hợp chất này chủ yếu được sản xuất từ các dẫn xuất của naphtha, một phụ phẩm của dầu mỏ.

5. Doanh nghiệp Mỹ tận dụng quyền đòi hoàn thuế để giải bài toán vốn: Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế diện rộng vào ngày 2/4/2025, hàng trăm nghìn nhà nhập khẩu đã phải gánh chi phí lớn, buộc phải điều chỉnh chuỗi cung ứng và chia sẻ gánh nặng với khách hàng. Đến tháng 2/2026, Tòa án Tối cao Mỹ đã tuyên bố các mức thuế này là bất hợp pháp, mở đường cho việc hoàn trả khoảng 160–166 tỷ USD cho khoảng 330.000 doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nhận lại khoản tiền này không đơn giản. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Mỹ đang tìm nhiều cách linh hoạt để tận dụng những quyền đòi hoàn thuế nhập khẩu nhằm giải quyết nhu cầu vốn, trong bối cảnh quá trình hoàn tiền từ Chính phủ vẫn còn nhiều bất định và kéo dài.

6. Trung Quốc rút bớt tiền khỏi hệ thống tài chính để ứng phó rủi ro: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương) vừa rút một lượng lớn tiền mặt khỏi hệ thống tài chính lần đầu tiên trong một năm qua. Bước đi thận trọng này cho thấy PBoC đang muốn duy trì dư địa chính sách trong bối cảnh giá dầu tăng cao bắt đầu tác động đến nền kinh tế. Trong tháng 3/2026, PBoC đã rút tổng cộng 890 tỷ NDT (129 tỷ USD) thông qua các nghiệp vụ tài chính ngắn hạn, đồng thời thu về thêm 250 tỷ NDT thông qua các công cụ tài chính có kỳ hạn dài hơn như cơ sở cho vay trung hạn (MLF) và hợp đồng mua lại đảo ngược (reverse repo). Dựa trên dữ liệu chính thức, hệ thống ngân hàng thương mại Trung Quốc nhiều khả năng đã ghi nhận tháng trả nợ ròng đầu tiên cho PBoC kể từ tháng 5/2025.

7. Bitcoin trượt giá khi Mỹ để ngỏ khả năng leo thang quân sự tại Trung Đông: Các đồng tiền điện tử đã đồng loạt giảm điểm trong phiên giao dịch ngày 2/4 tại thị trường châu Á, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu về các hoạt động quân sự mạnh mẽ hơn nhằm vào Iran trong những tuần tới. Đà sụt giảm diễn ra sau khi bài phát biểu của Tổng thống Trump dập tắt hy vọng về một kết thúc sớm cho cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.  Nhu cầu đối với bitcoin vẫn chịu áp lực kể từ đợt bán tháo tháng 10/2025. Tính đến thời điểm hiện tại, giá bitcoin vẫn thấp hơn khoảng 45% so với mức đỉnh kỷ lục trên 126.000 USD/BTC thiết lập hồi tháng 10/2025.