Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 22/5/2026

1. Khi khu vực công trở thành động lực chiến lược của các nền kinh tế: Tại nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới, nhà nước vẫn giữ vai trò đáng kể trong các lĩnh vực chiến lược, không chỉ thông qua doanh nghiệp mà còn bằng các quỹ đầu tư quốc gia quy mô hàng trăm tỷ USD. Từ Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc đến Na Uy, điểm chung không phải là mức độ can thiệp của nhà nước, mà là cách khu vực công được tổ chức để vừa phục vụ các mục tiêu dài hạn, vừa vận hành theo nguyên tắc thị trường hiện đại.

2. Ông Kevin Warsh sẽ đảm nhận vị trí Chủ tịch Fed từ ngày 22/5: Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/5 thông báo sẽ tổ chức lễ tuyên thệ nhậm chức cho ông Kevin Warsh, tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào ngày 22/5 (theo giờ Mỹ) ngay tại Nhà Trắng. Sự xuất hiện của ông Warsh ở vị trí đứng đầu Fed được giới đầu tư đặc biệt chú ý bởi lập trường mềm mỏng hơn đối với lãi suất.

3. Mỹ: Giá xăng tại 50 bang đều vượt 4 USD/gallon ngay trước kỳ nghỉ lễ: Toàn bộ 50 bang của nước Mỹ đang ghi nhận mức giá xăng vượt mốc 4 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) ngay trước thềm kỳ nghỉ lễ Memorial Day (từ 23-25/5). Cú sốc giá nhiên liệu này đang đặt ra thách thức lớn đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh dấy lên lo ngại về nguy cơ suy giảm nhu cầu tiêu thụ.

4. Thị trường xe điện thế giới: Cục diện dịch chuyển: Anh không phải thị trường xe điện lớn nhất thế giới, cũng không phải nơi có hạ tầng sạc hoàn hảo nhất. Nhưng trong năm ngoái, tốc độ tăng trưởng doanh số bán xe điện tại Anh, quốc gia đang chật vật với khủng hoảng chi phí sinh hoạt và những vấn đề hậu Brexit, đã vượt Trung Quốc - công xưởng sản xuất xe điện của cả thế giới. Sự đảo chiều đó phản ánh những chuyển dịch đáng theo dõi tại ba thị trường lớn: Anh tăng tốc, Trung Quốc chững lại, trong khi Mỹ lùi bước.

5. Các nhà đầu tư bán tháo Bitcoin ngay khi giá chớm phục hồi: Các quỹ giao dịch hoán đổi (ETF) Bitcoin giao ngay tại Mỹ vừa ghi nhận đợt rút vốn quy mô lớn tính theo tuần lần thứ 9 kể từ khi ra mắt vào đầu năm 2024. Động thái này cho thấy một nghịch lý tâm lý đáng lo ngại trên thị trường tiền mã hóa khi ngưỡng giá đáng lẽ phải thu hút người mua lại chính là mốc kích hoạt làn sóng bán tháo ồ ạt nhất.

6. Châu Âu nỗ lực giảm phụ thuộc vào các tập đoàn thanh toán Mỹ: Các nguồn tin thân cận cho biết nỗ lực của châu Âu nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các tập đoàn thanh toán khổng lồ của Mỹ như Visa và Mastercard đang gây rạn nứt sâu sắc giữa ngân hàng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và các định chế tài chính khu vực. Mâu thuẫn này bắt nguồn từ việc các ngân hàng muốn bảo vệ nguồn thu, từ đó gây cản trở tiến trình xây dựng một hệ thống thanh toán nội khối.

7. EU có thể tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với hãng chip Trung Quốc: Theo các nguồn tin, Ủy ban châu Âu sẽ đề xuất tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với hãng chip Yangzhou Yangjie Electronic Technology Co. của Trung Quốc ngay trong tuần này, sau khi các nhà sản xuất ô tô cảnh báo về nguy cơ hỗn loạn chuỗi cung ứng. Việc thực hiện động thái như vậy sẽ cần sự chấp thuận của 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU).

8. El Niño và xung đột Trung Đông đe doạ giảm sản lượng gạo của Philippines và châu Á: Hiện tượng thời tiết El Niño dự kiến xuất hiện vào cuối năm nay cùng tác động từ xung đột tại Trung Đông khiến giá phân bón tăng mạnh đang làm dấy lên lo ngại sản lượng gạo của Philippines và nhiều nước châu Á có thể sụt giảm trong năm nay và năm tới. Một số nông dân thậm chí có nguy cơ phải ngừng trồng lúa do chi phí sản xuất tăng cao.

9. Giới vận tải biển quốc tế cân nhắc kịch bản Iran quản lý eo biển Hormuz: Theo chuyên trang kinh tế về vùng Vịnh AGBI, giới vận tải biển quốc tế đang ngày càng nghiêm túc cân nhắc kịch bản eo biển Hormuz có thể hoạt động trở lại dưới cơ chế quản lý hành chính lâu dài hoặc bán lâu dài của Iran, thay vì quay về trạng thái tự do hàng hải như trước xung đột./.