Diễn biến mới trong căng thẳng Mỹ - châu Âu về Greenland

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/1 cho biết ông và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte đã “hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland và trên thực tế, toàn bộ khu vực Bắc Cực”.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump nhận xét rằng giải pháp này, nếu được hoàn tất, sẽ là một giải pháp tuyệt vời cho Mỹ và tất cả các quốc gia NATO. Theo ông, nhờ cuộc đàm phán đó, ông sẽ không còn áp thuế trừng phạt đối với một loạt các quốc gia châu Âu, vốn dự kiến sẽ bắt đầu từ ngày 1/2.

Trả lời phỏng vấn CNBC chỉ vài phút sau khi đăng tuyên bố, Tổng thống Trump mô tả khuôn khổ thỏa thuận về Greenland là “khái niệm của một thỏa thuận”. Khi được hỏi thêm chi tiết về đề xuất này, ông cho biết “điều đó hơi phức tạp một chút, nhưng chúng tôi sẽ giải thích rõ hơn sau”.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump gợi ý rằng khuôn khổ này liên quan đến quyền khai thác khoáng sản cho Mỹ, cũng như hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” (Golden Dome) do Mỹ đề xuất.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết các cuộc thảo luận bổ sung đang được tiến hành liên quan đến “Vòm Vàng” trong phạm vi Greenland. Thông tin bổ sung sẽ được công bố khi các cuộc thảo luận tiếp tục tiến triển. Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff và một số nhân vật khác của Mỹ, khi cần thiết, sẽ chịu trách nhiệm cho các cuộc đàm phán.

Trong những tuần gần đây, chính quyền ông Trump đã đưa ra khả năng mua Greenland, hoặc thậm chí sử dụng quân đội Mỹ để giành quyền kiểm soát, dù hòn đảo này là một lãnh thổ của Đan Mạch - một đồng minh NATO.

Giới chức Đan Mạch và Greenland đã bác đề xuất của Mỹ, tái khẳng định rằng Greenland không phải để bán. Khi căng thẳng leo thang, hàng loạt quốc gia NATO châu Âu đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực này.

Cuối tuần qua, ông Trump đáp trả bằng cách đe dọa áp thuế mới đối với các quốc gia đó, bắt đầu ở mức 10% vào tháng tới và tăng lên 25% vào tháng 6.

Cũng trong ngày 21/1, trong một bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông Trump đã trình bày lập luận của mình về việc Mỹ cần giành được Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cũng nói rằng ông sẽ không sử dụng vũ lực quân sự để theo đuổi lãnh thổ này, cho thấy một sự thay đổi rõ rệt so với lập trường trước đó.

Trả lời phỏng vấn CNN, ông Trump đã từ chối nói rõ liệu khuôn khổ mới có bao gồm việc Mỹ giành quyền sở hữu Greenland hay không, nhưng nói rằng đây là một thỏa thuận dài hạn ở mức cao nhất và đặt tất cả các bên vào một vị thế thực sự tốt.

Thị trường chứng khoán, vốn đã lao dốc một ngày trước đó do sự cứng rắn ngày càng tăng của ông Trump đối với Greenland, đã ngay lập tức phục hồi.