Diễn đàn Kinh tế phương Đông 2026: Cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam

Đây là nhận định của Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự phiên Đối thoại kinh doanh ASEAN-Nga trong khuôn khổ Diễn đàn, trong cuộc trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Nga.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn năm nay theo sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thể hiện quyết tâm rất lớn của Đảng và Nhà nước trong việc nâng tầm hợp tác kinh tế, đặc biệt là thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ và giáo dục – đào tạo với LB Nga trong thời gian tới.

Sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu có hiệu lực, với nỗ lực của cả hai bên, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương giai đoạn 2016–2025 tăng bình quân khoảng 10,8%/năm. Tuy nhiên, năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều mới đạt khoảng 4,7 tỷ USD, là con số rất khiêm tốn so với tiềm năng và quan hệ chính trị tốt đẹp giữa hai nước.

Đánh giá về quy mô cũng như nội dung thảo luận sâu rộng của Diễn đàn Kinh tế phương Đông lần thứ 11, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn bày tỏ tin tưởng diễn đàn năm nay sẽ mở ra những cơ hội mới, rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam cũng như doanh nghiệp ASEAN tăng cường hợp tác kinh tế với đối tác Nga và các doanh nghiệp trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Vùng Viễn Đông có diện tích khoảng 6 triệu km², rất giàu khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời có tiềm năng lớn về nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp. Trong khi đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới tăng trưởng hai con số.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng những tiềm năng, thế mạnh của Nga và vùng Viễn Đông có nhiều điểm phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam, chẳng hạn trong nông nghiệp, khai thác than, quặng sắt và nhiều loại khoáng sản khác.

Hiện nay, phía Việt Nam mới có một dự án tương đối lớn tại vùng Viễn Đông là dự án của tập đoàn TH, với quy mô đầu tư còn khá khiêm tốn, khoảng 22 triệu USD. Trong khi đó, vùng Viễn Đông dân số chỉ gần 6 triệu người, nhu cầu về nguồn lực lao động và phát triển kinh tế còn rất lớn. Việt Nam có dân số hơn 100 triệu người, dân số trẻ, cần cù và có trình độ kiến thức, tay nghề và kỹ năng tốt. Đây cũng là một lợi thế để hai bên bổ sung cho nhau trong quá trình hợp tác.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn lưu ý hai bên cần tận dụng tốt hệ thống vận tải truyền thống để mở rộng giao thương, như tuyến vận chuyển hàng hóa từ cảng Vladivostok tới Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh, với thời gian vận chuyển khoảng 7–10 ngày.

Hai bên cũng đã trao đổi về phát triển trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin, là những lĩnh vực mở ra cơ hội hợp tác rất lớn. Vấn đề hiện nay là hai bên phải tăng cường trao đổi, tìm hiểu kỹ hơn về thị trường và hệ thống pháp luật, đồng thời củng cố lòng tin chiến lược.

Để hợp tác hai nước đi vào thực chất, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể cần tập trung thực hiện.

Thứ nhất, nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ chế hợp tác liên chính phủ giữa Việt Nam và LB Nga, xây dựng kế hoạch rất cụ thể, định kỳ đánh giá từng dự án và xác định rõ kết quả đầu ra.

Thứ hai, khai thác hiệu quả hơn Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu.

Thứ ba, tăng cường trao đổi thông tin và tìm hiểu thị trường. Doanh nghiệp hai nước cần hiểu rõ hơn về nhu cầu, cơ hội, điều kiện kinh doanh cũng như hệ thống pháp luật của nhau để có thể huy động và phát huy tốt hơn các nguồn lực hợp tác.

Thứ tư, tháo gỡ điểm nghẽn trong kết nối hệ thống ngân hàng và thanh toán.

Thứ năm, tăng cường kết nối vận tải và logistics.

Ngoài ra, hai bên cũng cần quan tâm đến hệ thống kho hàng, kho lạnh và từng bước hình thành các đầu mối tập kết, trung chuyển hàng hóa, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho trao đổi hàng hóa giữa Việt Nam và LB Nga trong thời gian tới.