Đồ chơi nhiễm amiăng và trách nhiệm của sàn thương mại điện tử

Cả hai sản phẩm bị thu hồi đều là khay vẽ tranh cát theo phương pháp Montessori - loại đồ chơi được thiết kế để trẻ dùng ngón tay hoặc bút vẽ lên cát, nhằm rèn luyện kỹ năng vận động tinh.

Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Which? sau khi kiểm tra bộ sản phẩm thứ nhất, đang được bán trên Amazon Marketplace và TikTok Shop, đã xác định cát trong sản phẩm chứa tremolite - một dạng amiăng tự nhiên có khả năng phát tán vào không khí và gây bệnh phổi nghiêm trọng ngay cả khi tiếp xúc ở mức thấp.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế đã xếp toàn bộ các dạng amiăng vào nhóm chất gây ung thư cho người. Tại Anh, mọi sản phẩm có chứa amiăng - dù chỉ là dấu vết - đều bị cấm bán.

Bộ sản phẩm thứ hai - Which? mua từ TikTok Shop, đồng thời được ba nhà bán lẻ độc lập rao trên Amazon Marketplace - lại phơi bày một vấn đề còn nghiêm trọng hơn: sản phẩm này đã bị Văn phòng Tiêu chuẩn và An toàn Sản phẩm ra lệnh thu hồi từ tháng 3/2026 vì nhiễm amiăng, vậy mà vẫn tiếp tục được bán trên cả hai nền tảng cho đến tháng 5/2026. Nhiều ý kiến cho rằng đây không phải là sơ suất, mà là sự thờ ơ có hệ thống.

Vụ việc lần này cũng không phải là hiện tượng cá biệt. Gần 40 thông báo thu hồi đã được phát đi kể từ tháng 11/2025 liên quan đến các sản phẩm cát nhiễm amiăng, và vấn đề này đã dẫn đến việc đóng cửa một số trường học và công viên, gần đây nhất là tại vùng Đông Bắc England.

Cát trong các sản phẩm này được khai thác từ một số mỏ tại Trung Quốc, nơi amiăng tự nhiên tồn tại trong lòng đất. Đó là giải thích về nguồn gốc, không phải lý do miễn trách nhiệm. Kiểm soát chất lượng đầu vào là nghĩa vụ tối thiểu của bất kỳ chuỗi phân phối nào, đặc biệt khi sản phẩm được làm ra để trẻ em cầm, nắm,....

Các sàn thương mại điện tử dường như đã quen với việc vận hành như những chợ "trung lập", nơi trách nhiệm pháp lý được phân tán đến mức không còn ai chịu trách nhiệm thực sự. Amazon tuyên bố đang gỡ bỏ toàn bộ danh mục sản phẩm liên quan trong khi tiếp tục điều tra.

Còn eBay nói đã nhanh chóng xử lý các mặt hàng được Which? chỉ ra và đang tiến hành rà soát thêm. TikTok khẳng định sản phẩm đã được gỡ. Những phản ứng này thực chất chỉ là hành động khắc phục sự cố, không phải biện pháp phòng ngừa.

Chính phủ Anh đã công bố các đề xuất yêu cầu sàn thương mại điện tử phải thực hiện nghĩa vụ cẩn trọng nhằm ngăn chặn, xác định và gỡ bỏ các sản phẩm nguy hiểm được bán thông qua nền tảng của họ.

Nhưng đề xuất vẫn là đề xuất. Như Which? đã cảnh báo, quy định hiện hành còn quá lỏng lẻo, và mỗi ngày các cơ quan chức năng trì hoãn hành động là thêm một ngày người tiêu dùng đối mặt với rủi ro.