Doanh nghiệp dẫn dắt chuyển đổi xanh

Khi thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe về môi trường, phát thải carbon và truy xuất nguồn gốc, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh và bền vững. Thay vì coi ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) là áp lực, doanh nghiệp đang xem đây là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo giá trị lâu dài cho toàn chuỗi ngành hàng.

Là một trong những doanh nghiệp tiên phong, Tập đoàn Phúc Sinh đã theo đuổi hành trình phát triển bền vững từ năm 2010 khi triển khai dự án cà phê bền vững tại Đắk Lắk. Những ngày đầu, doanh nghiệp gặp không ít khó khăn do khác biệt về ngôn ngữ, tập quán sản xuất và sự dè dặt của người dân địa phương. Tuy nhiên, với cách tiếp cận lấy người nông dân làm trung tâm, Phúc Sinh từng bước xây dựng đội ngũ tại chỗ, tăng cường đào tạo và tạo dựng niềm tin với cộng đồng. Đến năm 2014, doanh nghiệp đã có những vùng nguyên liệu đã đạt chứng nhận phát triển bền vững UTZ, nay là Rainforest Alliance.

Sau hơn một thập kỷ triển khai, doanh nghiệp đã xây dựng được hệ sinh thái phát triển bền vững với hơn 6.300 hộ nông dân trực tiếp tham gia chương trình cà phê bền vững tại Đắk Lắk, Lâm Đồng và Sơn La. Hơn 13.000 nông dân được đào tạo về kỹ thuật canh tác và quản lý sản xuất, trong khi trên 8.000 ha vùng nguyên liệu được quản lý theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Không dừng ở đó, toàn bộ vùng nguyên liệu tham gia chương trình đều được tích hợp hệ thống truy xuất nguồn gốc. Phúc Sinh còn phát triển nền tảng số riêng để quản lý dữ liệu vùng nguyên liệu, cho phép truy xuất sản phẩm từ nông trại đến xuất khẩu. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường quốc tế như Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Theo ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sinh, phát triển bền vững không chỉ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại mà còn hướng đến xây dựng một nền nông nghiệp có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu, đồng thời tạo ra giá trị dài hạn cho người sản xuất và doanh nghiệp.

Cũng như Phúc Sinh, Công ty TNHH Vĩnh Hiệp cũng đang đẩy mạnh chiến lược phát triển bền vững trên toàn chuỗi giá trị cà phê. Từ vị thế là doanh nghiệp xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam, Vĩnh Hiệp đã xây dựng mô hình sản xuất khép kín từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ. Hiện doanh nghiệp sở hữu các vùng nguyên liệu đạt chuẩn 4C, Rainforest Alliance, USDA Organic và EU Organic, cùng hệ thống nhà máy hiện đại và mạng lưới đối tác tại hơn 60 quốc gia.

Đáng chú ý, ESG đang trở thành một trong những trụ cột phát triển của doanh nghiệp. Vĩnh Hiệp liên tục đầu tư cho quản trị khí thải carbon, bảo tồn tài nguyên, số hóa truy xuất nguồn gốc và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị chuỗi cung ứng.

Theo ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, đến năm 2030 doanh nghiệp sẽ tiếp tục đồng hành cùng các sáng kiến phát triển bền vững toàn cầu, tập trung vào giảm phát thải khí nhà kính, quản trị rủi ro khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy mô hình canh tác tuần hoàn, tái sinh.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu mở rộng diện tích cà phê hữu cơ đạt chuẩn quốc tế, phát triển các vùng nguyên liệu vệ tinh và nâng cao giá trị thương hiệu cà phê Việt trên thị trường thế giới.

 

Không chỉ trong lĩnh vực trồng trọt, xu hướng đầu tư ESG cũng đang lan tỏa mạnh mẽ trong ngành chăn nuôi. Trong bối cảnh toàn cầu hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam xác định ESG là nền tảng cốt lõi cho chiến lược phát triển dài hạn.

Doanh nghiệp đã triển khai nền tảng số SAP Net Zero Intelligence Platform nhằm đo lường, quản lý và phân tích phát thải khí nhà kính trên toàn chuỗi giá trị. Việc số hóa dữ liệu giúp quá trình giảm phát thải được theo dõi và điều chỉnh hiệu quả hơn. Song song với đó, C.P. Việt Nam đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo. Hiện khoảng 34% năng lượng của doanh nghiệp đến từ các nguồn năng lượng sạch, hệ thống điện mặt trời áp mái đạt công suất khoảng 51 MWp.

Mô hình kinh tế tuần hoàn cũng được triển khai rộng khắp với mục tiêu không rác thải chôn lấp và không rác thải thực phẩm vào năm 2030. Nguyên tắc 3R gồm: giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế được áp dụng trong toàn bộ hoạt động sản xuất.

Tại các trang trại, doanh nghiệp tập trung kiểm soát môi trường, tối ưu sử dụng nước và giảm phát thải ngay từ đầu vào. Các chương trình bảo vệ môi trường cũng được duy trì thường xuyên. Riêng chương trình “Hành trình vì một Việt Nam xanh”, doanh nghiệp đã hoàn thành mục tiêu trồng 1,5 triệu cây xanh trong giai đoạn 2021-2025.

Theo ông Chamnnan Wangakkarangkul, Phó Tổng Giám đốc điều hành kiêm Chủ tịch Hội đồng Phát triển nguồn cung ứng bền vững, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho toàn bộ hệ sinh thái đối tác, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong vận hành.

Thực tế cho thấy, không chỉ trong trồng trọt hay chăn nuôi, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động đầu tư cho phát triển bền vững thay vì chờ đợi các yêu cầu từ thị trường. Những nỗ lực này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, thúc đẩy liên kết chuỗi và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.

Theo ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ESG đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy nền nông nghiệp phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững hơn. Ở đó, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giữ vai trò then chốt trong giảm phát thải, minh bạch chuỗi cung ứng và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Sự chủ động của cộng đồng doanh nghiệp đang cho thấy chuyển đổi xanh không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu của hiện tại, mở ra cơ hội để nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững và nâng tầm vị thế trên thị trường quốc tế.