Doanh nghiệp kỳ vọng Luật Quản lý thuế mới đơn giản, minh bạch

Ngày 27/3, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cục Thuế tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế và Nghị định về hóa đơn, chứng từ điện tử. Sự kiện là bước chuẩn bị quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Quản lý thuế số 108/2025 trước khi có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Khai mạc hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban pháp chế VCCI đánh giá cao tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo khi lấy ý kiến ngay từ giai đoạn khởi đầu. Ông nhấn mạnh, 4 vấn đề cốt lõi doanh nghiệp quan tâm, đó là tính cụ thể của văn bản, cơ chế thuế thương mại điện tử, tháo gỡ vướng mắc hóa đơn điện tử và tối ưu hóa biện pháp cưỡng chế thuế để bảo vệ hoạt động kinh doanh.

Đồng chủ trì, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh khẳng định hóa đơn điện tử là "huyết mạch của nền kinh tế", đồng thời mong muốn nhận được những tham luận thẳng thắn nhằm xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, khả thi.

Chia sẻ về những thay đổi cốt lõi trong quản lý thuế và bảo vệ người nộp thuế, bà Mạnh Thị Thuyên Mai, Phó Trưởng ban Chính sách thuế quốc tế (Tổng cục Thuế), cho biết dự thảo gồm 7 chương, 75 điều với nhiều điểm mới. Đáng chú ý nhất là việc chính thức bãi bỏ lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026, giúp cắt giảm đáng kể thủ tục và chi phí cho doanh nghiệp.

Nhấn mạnh tính nhân văn khi dự thảo bãi bỏ quy định cưỡng chế khấu trừ lương đối với cá nhân hưởng trợ cấp mất sức, bà Thuyên Mai cho biết, dự thảo thiết lập chế độ ưu tiên cho người nộp thuế tuân thủ tốt pháp luật gắn với quản lý rủi ro. Riêng lĩnh vực thương mại điện tử, cơ chế khấu trừ và khai thay mới được đề xuất để tránh đánh thuế trùng lặp giữa tổ chức trong nước và các nền tảng xuyên biên giới. Dự thảo bãi bỏ việc cấp chứng từ khấu trừ theo mẫu riêng, thay bằng bảng kê số tiền nộp thuế để đồng bộ hóa dữ liệu hoàn thuế.

Đề cập tới đột phá trong tự động hóa và linh hoạt trong sử dụng hóa đơn điện tử, bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Trưởng ban Chính sách thuế quốc tế (Tổng cục Thuế) cho biết, dự thảo được rút gọn từ 61 xuống còn 43 điều, chuyển các quy định chi tiết xuống cấp Thông tư nhằm đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính. Điểm đột phá nhất là quy định người dân mua xe không cần lập tờ khai lệ phí trước bạ. Cơ quan thuế sẽ tự động trích xuất dữ liệu từ hóa đơn điện tử để tính mức thu, gửi thông báo cho người mua và chia sẻ dữ liệu trực tiếp với cơ quan đăng ký xe. Hệ thống sẽ tự động tạo lập tờ khai cho hộ kinh doanh trong trường hợp hóa đơn thể hiện đầy đủ tỷ lệ thuế suất.

Nhằm tháo gỡ khó khăn thực tế, dự thảo bổ sung 5 trường hợp không phải xuất hóa đơn điện tử và cho phép lập hóa đơn tổng cuối ngày đối với giao dịch dưới 50.000 đồng cho cơ sở có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm. Các lĩnh vực đặc thù như bảo hiểm, tài sản mã hóa được phép lập hóa đơn chậm sau 7 ngày để phù hợp nghiệp vụ. Dự thảo quy định rõ việc không xử phạt hành vi chậm truyền dữ liệu hóa đơn do sự cố bất khả kháng như thiên tai, mất điện diện rộng. Để khuyến khích chuyển đổi số, cơ quan thuế sẽ miễn phí dịch vụ chứng từ điện tử cho hộ kinh doanh dưới 10 lao động, góp phần minh bạch hóa giao dịch và ngăn chặn gian lận hóa đơn.

Phiên thảo luận ghi nhận nhiều tham luận từ các chuyên gia, đại diện hiệp hội ngành nghề như Hiệp hội Hoa tiêu Hàng hải Việt Nam, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham). Các ý kiến tập trung kiến nghị linh hoạt thời điểm lập hóa đơn cho dịch vụ đặc thù, đơn giản hóa thông tin trên hóa đơn điện tử và tối ưu hóa quy trình dữ liệu nhằm giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đại diện cơ quan đã trực tiếp giải đáp các vướng mắc, đồng thời ghi nhận những kiến nghị xác đáng để nghiên cứu hoàn thiện dự thảo. Quá trình trao đổi này góp phần làm rõ nhiều điểm mới, tạo sự đồng thuận cao về mục tiêu hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế.

Tại sự kiện, đại diện Cục Thuế khẳng định sẽ tổng hợp đầy đủ các tham luận để điều chỉnh quy định hài hòa trước khi trình Chính phủ ban hành. Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng Luật Quản lý thuế mới khi vận hành từ tháng 7/2026 sẽ thực sự trở thành bệ phóng thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững.