Đổi mới, cải tiến nhà máy tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Đổi mới, cải tiến nhà máy là phương án tăng năng suất, cắt giảm chi phí hiệu quả, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp sản xuất. Tuy nhiên, trong thực tế không phải doanh nghiệp nào cũng đầu tư đúng mức cho việc cải tiến nhà máy.

Đây là nhận định của các chuyên gia tại toạ đàm "Hoạt động cải tiến trong một số nhà máy tại Việt Nam - Những hạn chế và đề xuất hướng thực hiện phù hợp" do Viện Nghiên cứu Đổi mới và Phát triển bền vững phối hợp cùng với Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển Doanh nghiệp Tp.Hồ Chí Minh (Sở Công Thương Tp.Hồ Chí Minh) tổ chức ngày 3/6.

Ông Phạm Ngọc Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đổi mới và Phát triển bền vững cho biết, trong những năm gần đây, tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là đại dịch COVID-19, cùng với xung đột giữa các nước đã tạo ra nhiều khó khăn và thách thức cho các doanh nghiệp.

Cụ thể, việc đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu của sản xuất và thị trường tiêu thụ sản phẩm, thiếu hụt lao động và các nguồn lực, đình trệ việc tổ chức sản xuất kinh doanh… Trong bối cảnh đó, việc áp dụng các công cụ và giải pháp cải tiến nhà máy là vô cùng cần thiết nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí và tối ưu hóa nguồn lực cho sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.

Ông Hàng Vay Chi, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Hương Group chia sẻ, với kinh nghiệm 50 năm làm việc trong lĩnh vực sản xuất cho thấy sự cần thiết, tầm quan trọng của việc cải tiến nhà máy đối với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Quá trình cải tiến đã giúp ngành công nghiệp sản xuất đạt được bước tiến dài từ chỗ chỉ có máy móc thô sơ, năng suất thấp những năm 1980 dần bắt nhịp công nghệ hiện đại của khu vực và thế giới như hiện nay.

Nhưng thực tế, vẫn còn nhiều doanh nghiệp, đặc biệt nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa quan tâm, đầu tư đúng mức cho hoạt động cải tiến nhà máy, đổi mới sáng tạo trong sản xuất kinh doanh. Nguyên nhân được nhiều doanh nghiệp đưa ra là khi đang kinh doanh tốt thì tập trung cho việc tìm kiếm lợi nhuận bởi cơ hội thị trường thường qua rất nhanh. Còn khi kinh doanh chững lại hay gặp khó khăn thì lo tìm cách để duy trì hoạt động, không có kinh phí để cải tiến.

Nói cách khác, doanh nghiệp luôn đặt việc cải tiến nhà máy là thứ yếu trong khi không nhận thức rõ, chính việc cải tiến nhà máy là giải pháp giúp doanh nghiệp đang phát triển sẽ phát triển nhanh hơn, doanh nghiệp đang khó khăn cải thiện được năng suất, giảm chi phí, cải thiện khả năng cạnh tranh.

Ông Kim Ju-kyum, Chuyên gia tư vấn từ Tập đoàn Samsung Hàn Quốc cho biết, quá trình tư vấn và hỗ trợ các doanh nghiệp tại Việt Nam cải tiến nhà máy cho thấy, các ngành nghề khác nhau có cách tổ chức khu vực sản xuất khác nhau nhưng phương pháp cải tiến có thể áp dụng theo những nguyên tắc chung.

Về phần cứng, cần sử dụng các thiết kế lắp ghép tạo sự linh hoạt thay vì các khối cố định. Với doanh nghiệp sản xuất theo dây chuyền, thiết kế bàn làm việc dạng đứng sẽ giúp công nhân làm việc hiệu quả hơn ngồi; hạn chế tối đa việc lao động phải di chuyển qua lại giữa các vị trí trong giờ làm việc bởi đó là khoảng thời gian không hiệu quả. Việc sắp xếp nguyên vật liệu, sản phẩm tồn kho trong nhà máy cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu suất sử dụng và chi phí mặt bằng.

“Cải tiến nhà máy, đổi mới sáng tạo trong sản xuất phải bắt nguồn từ việc thay đổi tư duy và nhận thức của người quản lý và lao động trực tiếp mới có thể thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Có thể bắt đầu từ những cải tiến đơn giản, không đòi hỏi kinh phí như xác định lượng nguyên liệu gối đầu hợp lý, sản phẩm tồn kho, sản phẩm lỗi được thanh lý thường xuyên giúp thu hồi vốn sớm và giảm diện tích sử dụng kho. Với khu vực sản xuất, cần đảm bảo vấn đề vệ sinh, sắp xếp hệ thống máy móc hợp lý, tạo môi trường thuận lợi sẽ cải thiện đáng kể hiệu suất làm việc của lao động”, ông Kim Ju-kyum nêu khuyến nghị.

Ông Phạm Ngọc Hưng Phó, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Tp. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, hoạt động đổi mới sáng tạo cùng với việc áp dụng các hệ thống quản lý, công cụ cải tiến nhằm nâng cao năng suất, chất lượng là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước cũng như quốc tế. Chính phủ Việt Nam đã rất quan tâm đến vấn đề này và phê duyệt nhiều chương trình hỗ trợ cho các doanh nghiệp áp dụng các công cụ và giải pháp cải tiến để nâng cao năng suất, chất lượng…

Tp. Hồ Chí Minh cũng đã phê duyệt và thực hiện các chương trình hỗ trợ cải tiến sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng cho các doanh nghiệp và sản phẩm ngành cao su - nhựa , ngành cơ khí - điện và ngành chế biến thực phẩm của thành phố thông qua việc hỗ trợ đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, các chương trình hỗ trợ của Nhà nước chỉ là tiền đề ban đầu, chỉ khi doanh nghiệp thực sự nhận thấy cần thiết và chủ động trong đổi mới, cải tiến từ thiết bị máy móc đến quản trị một cách thường xuyên, liên tục thì mới đạt được hiệu quả lâu dài./.

>>>Con đường nhanh nhất vào chuỗi cung ứng toàn cầu