Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số: Chìa khóa vàng cho giai đoạn mới

Phát biểu tại Diễn đàn “Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các ngành công nghệ chiến lược”, tổ chức chiều 2/10, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng khẳng định, Việt Nam nhất quán quan điểm rằng "thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các ngành công nghệ chiến lược là chìa khóa vàng cho giai đoạn mới". Đây không chỉ là một lựa chọn đơn thuần, mà chính là mệnh lệnh phát triển của thời đại.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho biết, dự thảo văn kiện Đại hội 14 của Đảng cũng xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là "đột phá quan trọng hàng đầu", là "động lực chính" cho giai đoạn phát triển mới, là yếu tố nền tảng quan trọng để xác lập lại mô hình tăng trưởng.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam cần đi nhanh hơn, quyết liệt hơn, táo bạo hơn để rút ngắn khoảng cách với thế giới, từng bước "đuổi kịp, tiến cùng và vượt lên". Với phương châm "Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau", Việt Nam cũng nhận thức rằng để phát triển một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, đòi hỏi phải hội nhập sâu rộng, đặc biệt là hợp tác chiến lược với các nền kinh tế hàng đầu, các tổ chức uy tín thế giới và các tập đoàn công nghệ.

Chỉ bằng cách tận dụng trí tuệ, nguồn lực, công nghệ và mạng lưới hợp tác toàn cầu, nước ta mới có thể đẩy nhanh tốc độ phát triển và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới.

Chiều 2/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Triển lãm quốc tế Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2025, dưới sự chủ trì của Bộ Tài chính, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đã phối hợp với Ngân hàng Thế giới (World Bank) cùng các tập đoàn Qualcomm, Meta và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các ngành công nghệ chiến lược”. Diễn đàn thu hút sự tham dự của hơn 500 đại biểu trong nước và quốc tế.

Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết, Diễn đàn mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đây là dịp để trao đổi tầm nhìn, chia sẻ kinh nghiệm và quan trọng hơn, khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc đưa đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược vào trọng tâm chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của

“Bộ Tài chính sẽ tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, 5 Mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược phát huy vai trò kết nối trí tuệ Việt Nam toàn cầu, tìm kiếm nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư và hợp tác quốc tế để giải quyết các thách thức trong nền kinh tế, hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trên bản đồ công nghệ toàn cầu”, Thứ trưởng  Nguyễn Đức Tâm cam kết.

Chia sẻ tại diễn đàn, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (World Bank) tại Việt Nam, Campuchia, Lào bày tỏ hoan nghênh cam kết của Chính phủ trong việc phát huy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như một động lực tăng trưởng mới.

Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế to lớn. Điều cần thiết lúc này là một chiến lược bài bản - một công thức được gọi là “ba cộng một” bao gồm: nhân tài công nghệ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, và liên kết chuỗi cung ứng, tất cả được gắn kết bởi yếu tố +1: sự tập trung mạnh mẽ vào một vài cụm động lực đổi mới sáng tạo xuất sắc và có chọn lọc.

“Hành trình này đòi hỏi sự chung tay của cả quốc gia; trong đó, Chính phủ, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đại học-viện nghiên cứu, và các đối tác quốc tế đều đóng một vai trò thiết yếu. Ngân hàng Thế giới cam kết huy động chuyên môn toàn cầu và nguồn lực tài chính để đồng hành cùng Việt Nam biến tầm nhìn thành kết quả cụ thể ngay từ bây giờ”, bà Mariam J. Sherman cho hay.

Diễn đàn đã chứng kiến các thành phần trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện thực hóa cam kết phát triển các ngành công nghệ chiến lược bao gồm: World Bank công bố báo cáo “Kiến tạo Tương lai Bán dẫn Việt Nam: Đột phá từ nhân tài công nghệ và đổi mới sáng tạo”; NIC và JICA dưới sự đồng hành chiến lược của BCG công bố Chương trình Tăng tốc khởi nghiệp AI: VietLeap Accelerator 2025;

Tiếp đến, Qualcomm và Meta cam kết thúc đẩy nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam; Nhật Bản cam kết hợp tác tăng tốc khởi nghiệp và phát triển nguồn nhân lực công nghệ; startup về thiết kế chip của Việt Nam là Hyphen Deux do NIC ươm tạo đã tiến ra thị trường quốc tế với chip điều khiển được sản xuất tại nhà máy của Tập đoàn TSMC.

Đây chính là minh chứng rõ nét cho sự vào cuộc của các thành tố trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ Nhà nước đến doanh nghiệp, viện trường, tổ chức quốc tế và cộng đồng khởi nghiệp công nghệ.

Đặc biệt, diễn đàn cũng đã diễn ra Lễ công bố các sáng kiến nhằm triển khai Nghị quyết 57, được khởi xướng bởi NIC và 5 Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng, lượng tử, hàng không vũ trụ và UAV. Đối với lĩnh vực an ninh mạng,

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, ngài Ito Naoki bày tỏ cam kết Nhật Bản tiếp tục là đối tác đồng hành tin cậy trong đổi mới sáng tạo và giáo dục - đào tạo với Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng AI vào các lĩnh vực của kinh tế-xã hội, tất cả cùng nhau chung tay vì sự thịnh vượng của Việt Nam.

Nhận định tình hình khu vực và thế giới đang tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phân tích 6 xu hướng lớn đang tác động mạnh và sâu rộng đến lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cụ thể: cạnh tranh địa chiến lược gia tăng, đặc biệt là cạnh tranh Mỹ - Trung trong định hình các xu hướng, tiêu chuẩn, quy chuẩn cho "cuộc chơi" công nghệ trong giai đoạn mới; dòng vốn đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo ngày càng gia tăng từ cả khu vực công và khu vực tư nhân; AI phát triển ngày càng nhanh và tác động mạnh mẽ đến toàn bộ nền kinh tế.

"Trong giai đoạn 2026-2030, AI được dự báo sẽ tạo hơn 170 triệu việc làm mới và đóng góp khoảng 5.000 tỷ USD vào nền kinh tế thế giới, tương đương khoảng 13-14% tổng giá trị GDP tăng thêm của cả giai đoạn", Phó Thủ tướng cho biết.

Để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam, hiện thực hoá khát vọng Việt Nam trở thành trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu, Phó Thủ tướng kêu gọi các cấp, ngành địa phương, các chuyên gia người Việt, gốc Việt hàng đầu kết nối cùng các tập đoàn công nghệ, tổ chức quốc tế để tranh thủ công nghệ, đề xuất chiến lược, lộ trình phát triển các ngành nghề song song với đồng bộ các văn bản chính sách, phát huy vai trò của các mạng lưới đổi mới sáng tạo với tư cách là “cánh tay nối dài” của Chính phủ, tạo ra giá trị mới, cơ hội mới trong tương lai.

“Với quyết tâm chính trị cao nhất cùng khát vọng vươn lên của cộng đồng đổi mới sáng tạo và sự hỗ trợ, đồng hành bạn bè quốc tế, Việt Nam sẽ biến khát vọng thành hiện thực, từng bước đưa Việt Nam thành quốc gia độc lập, tự cường, lan toả tinh thần đổi mới sáng tạo, vươn lên mạnh mẽ…”, Phó Thủ tướng tin tưởng.