Chuyển đổi số thúc đẩy xúc tiến thương mại và xuất khẩu bền vững

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là động lực then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường toàn cầu và thúc đẩy xuất nhập khẩu bền vững.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, hội nghị lần này được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ, trở thành xu thế tất yếu toàn cầu. Với hoạt động xúc tiến thương mại, công nghệ số không chỉ giúp mở rộng kênh tiếp cận, kết nối nhanh chóng giữa doanh nghiệp trong nướcvới đối tác quốc tế, mà còn gia tăng tính minh bạch, giảm chi phí và đặc biệt mở ra nhiều cơ hội tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới.

“Đảng và Nhà nước ta luôn xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực chủ yếu để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đây là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Cùng đó, nhiều chiến lược, chương trình quốc gia về chuyển đổi số và thương mại điện tử đã được Chính phủ ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, năng lực số của nhiều doanh nghiệp còn khiêm tốn, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực chất lượng cao; hạ tầng dữ liệu và hệ thống thông tin thị trường còn sơ khai.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân tin tưởng hành động kịp thời, phối hợp chặt chẽ và chia sẻ thông tin minh bạch sẽ là chìa khóa đưa sản phẩm Việt Nam vươn xa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 8% trở lên năm 2025 và tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Hơn nữa, sự phối hợp đồng bộ giữa lãnh đạo Bộ, Cục Xúc tiến thương mại, các Thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ, giúp hàng hóa Việt Nam khẳng định chỗ đứng trên bản đồ thương mại toàn cầu bằng sức mạnh của chuyển đổi số.

Chia sẻ tại Hội nghị giao ban Xúc tiến thương mại tháng 9/2025, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) khẳng định: Thương mại điện tử là một trong những trụ cột của chuyển đổi số, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam.

Trong 5 năm qua, Việt Nam đã xây dựng một hệ thống cơ chế, chính sách khá toàn diện để thúc đẩy kinh tế số và thương mại điện tử. Điển hình là Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, tầm nhìn 2030; Chiến lược phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2025 - 2030, cùng nhiều nghị quyết của Đảng và Chính phủ về đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã ban hành Luật Giao dịch điện tử 2023, Luật Phát triển công nghệ số 2025. Đặc biệt, Bộ Công Thương đang chủ trì xây dựng Luật Thương mại điện tử đầu tiên, dự kiến trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 vào tháng 10 tới. Đây sẽ là bước ngoặt, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ và bền vững.

Theo bà Lại Việt Anh, thương mại điện tử chính là lĩnh vực tiên phong trong quá trình chuyển đổi số. Ngay từ năm 2005, Việt Nam đã có kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử cho từng giai đoạn 5 năm. Đến nay, thương mại điện tử duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 20%/năm, với quy mô thị trường dự kiến đạt 25 tỷ USD vào năm 2025, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước.

“Thương mại điện tử không chỉ là sân chơi của các tập đoàn lớn mà đã trở thành nền tảng phổ cập cho cả doanh nghiệp vừa và nhỏ, mở ra cơ hội để sản phẩm Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế”, bà Lại Việt Anh khẳng định.

Cùng với việc hoàn thiện khung chính sách, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã triển khai nhiều giải pháp thực tiễn để hỗ trợ doanh nghiệp. Trong số đó, nổi bật là việc duy trì và phát triển Cổng thông tin thị trường nước ngoài Vietnam Export Portal, xây dựng nền tảng hỗ trợ xuất khẩu số, triển khai chương trình Go Export để giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu và tham gia các sàn thương mại điện tử toàn cầu. Đồng thời, Cục cũng chú trọng đào tạo kỹ năng thực chiến cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ xử lý đơn hàng xuyên biên giới, ứng dụng AI trong tiếp thị số, đến tổ chức livestream bán hàng quốc tế.

Ngoài ra, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số còn tăng cường hợp tác quốc tế, phổ biến cam kết thương mại điện tử trong các hiệp định FTA thế hệ mới; tổ chức các diễn đàn, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm triển khai chính sách, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quyền lợi, nghĩa vụ và cách tận dụng cơ hội từ thị trường toàn cầu.

Từ thực tiễn triển khai, bà Lại Việt Anh khuyến nghị Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, bà đề nghị tăng cường chia sẻ thông tin về xu hướng tiêu dùng số, hành vi khách hàng và các nền tảng thương mại điện tử phổ biến tại từng thị trường, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt kết nối với hệ sinh thái số bản địa.

Với doanh nghiệp, cần chủ động nghiên cứu pháp lý, tiêu chuẩn hàng hóa, đầu tư xây dựng thương hiệu, ứng dụng công nghệ số trong quản trị, logistics và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Với cơ quan quản lý trong nước, cần tiếp tục “may đo” chính sách và chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tiễn để gia tăng hiệu quả hỗ trợ.

Theo ông Cao Xuân Thắng, Tham tán thương mại tại Singapore, Thương vụ đã xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, từ lịch công tác đến thông tin doanh nghiệp, sự kiện, để có góc nhìn 360 độ hỗ trợ xúc tiến thương mại. Đồng thời, các công cụ e-marketing tích hợp giúp kết nối, nhắc nhở doanh nghiệp tham gia hội nghị, sự kiện một cách kịp thời và hiệu quả.