Đổi mới toàn diện phương thức quản lý khoa học bằng nền tảng số

Việc triển khai Hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (https://stm.mst.gov.vn), áp dụng chung cho các bộ, ngành và địa phương trên cả nước là bước chuyển quan trọng từ quản lý phân tán, chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy sang quản trị thống nhất trên nền tảng số, dựa trên dữ liệu theo thời gian thực. Đây không đơn thuần là việc đưa thủ tục hành chính lên môi trường điện tử mà là đổi mới phương thức quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo toàn bộ vòng đời. Đó là nhận định của lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tại hội nghị tập huấn sử dụng hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, diễn ra chiều 7/8.

Theo ông Nguyễn Kỳ, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng trong đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng quản trị. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tổ chức triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mà còn phải nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng khoa học, đồng bộ; bảo đảm theo dõi được tiến độ, nguồn lực và kết quả thực hiện, qua đó góp phần thúc đẩy nhanh việc đưa kết quả nghiên cứu vào giải quyết các bài toán thực tiễn.

Thông qua Hệ thống quản lý trực tuyến, các quy trình từ đăng ký nhiệm vụ, tuyển chọn, thẩm định, ký hợp đồng điện tử, phân bổ kinh phí, cập nhật tiến độ cho đến đánh giá, nghiệm thu và theo dõi việc triển khai kết quả nhiệm vụ vào thực tiễn, đều có thể được cập nhật, quản lý và theo dõi. Qua đó, hệ thống góp phần giảm hồ sơ giấy tờ và thời gian xử lý, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý. Dữ liệu được hình thành từ hệ thống sẽ trở thành nguồn dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Với mục tiêu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố Hồ Chí Minh tập trung triển khai 7 nhóm chương trình khoa học công nghệ trọng điểm, gồm: Công nghệ số và đô thị thông minh; Công nghiệp công nghệ cao; Y tế và chăm sóc sức khỏe; Nông nghiệp công nghệ cao; Công nghệ vận hành đô thị; Khoa học xã hội và nhân văn; Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ.

Đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu tổng chi xã hội cho nghiên cứu phát triển (R&D) đạt 2 - 3% GRDP, trong đó chi ngoài ngân sách trên 60%; triển khai ít nhất 50 nhiệm vụ khoa học công nghệ mỗi năm; ít nhất 60% kết quả nghiên cứu được ứng dụng; hình thành ít nhất 5 trung tâm xuất sắc…

Trong giai đoạn này, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển từ cấp phát kinh phí sang đầu tư. Việc quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ chú trọng đến hiệu quả đầu ra và tác động dài hạn của nhiệm vụ, thay vì chỉ tập trung nghiệm thu, cấp kinh phí theo từng giai đoạn hoặc nội dung riêng lẻ. Cùng với đó, Thành phố tổ chức theo chương trình, cụm, chuỗi nhiệm vụ, hướng tới hình thành các sản phẩm, giải pháp và mô hình có khả năng ứng dụng thực tiễn, tạo tác động lớn đối với kinh tế - xã hội.

Các nhiệm vụ sẽ hướng tới việc tạo ra sản phẩm, công nghệ, mô hình, giải pháp, chính sách có khả năng ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa và giải quyết được các bài toán lớn của Thành phố. Thành phố ưu tiên những chương trình, nhiệm vụ có sản phẩm đầu cuối cụ thể, cần thời gian đầu tư dài hạn và có sự phối hợp chặt chẽ giữa ba nhà: Nhà nước, nhà khoa học - viện trường và doanh nghiệp. Trong đó, cùng với nguồn lực phù hợp cho nghiên cứu cơ bản, Thành phố ưu tiên nhiều hơn cho các nghiên cứu định hướng ứng dụng, có khả năng hình thành sản phẩm, giải pháp, mô hình phục vụ trực tiếp yêu cầu phát triển và mang lại những tác động thiết thực.