Đối tượng được ưu tiên thuê nhà là tài sản công?

Sửa đổi một số quy định về cho thuê nhà là tài sản công. Ảnh: Công Thử - TTXVN

Cụ thể, Nghị định số 286/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của 06 Nghị định sau:

(1) Nghị định số 108/2024/NĐ-CP ngày 23/8/2024 của Chính phủ quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác.

(2) Nghị định số 02/2024/NĐ-CР ngày 10/01/2024 của Chính phủ về việc chuyển giao công trình điện là tài sản công sang Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 77/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 của Chính phủ.

(3) Nghị định số 77/2025/NĐ-СР ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định thẩm quyền, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản và xử lý đối với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân.

(4) Nghị định số 166/2017/NĐ-СР ngày 31/12/2017 của Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức và chế độ quản lý, sử dụng tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 171/2024/NĐ-CP ngày 27/12/2024 của Chính phủ.

(5) Nghị định số 03/2025/NĐ-CP ngày 01/01/2025 của Chính phủ quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất.

(6) Nghị định số 186/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Trong đó, một nội dung đáng chú ý của Nghị định 286/2025/NĐ-CP là sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định số 108/2024/NĐ-CP về cho thuê nhà là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác.

Sửa đối tượng được ưu tiên thuê nhà là tài sản công

Nghị định 286/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 2 Điều 10 Nghị định số 108/2024/NĐ-CP về việc cho thuê nhà là tài sản công được thực hiện theo phương thức niêm yết giá cho các đối tượng ưu tiên thuê nhà, gồm:

Tổ chức hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ theo văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền thuê để làm trụ sở làm việc trong trường hợp chưa có trụ sở làm việc;

Cơ sở thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường thuộc danh mục chi tiết các loại hình và đáp ứng tiêu chí quy mô, tiêu chuẩn do Thủ tướng Chính phủ quyết định;

Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác đáp ứng các tiêu chí để được thụ hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước theo quy định tại Luật Hợp tác xã, Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã thuê để làm trụ sở, nhà kho, cửa hàng mua bán, trưng bày, giới thiệu sản phẩm phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Sửa đổi, bổ sung về trình tự, thủ tục miễn, giảm tiền thuê nhà cho đối tượng ưu tiên  

Nghị định 286/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16 Nghị định số 108/2024/NĐ-CP về trình tự, thủ tục miễn, giảm tiền thuê nhà cho đối tượng ưu tiên theo hướng chi tiết hơn, có thời hạn giải quyết cụ thể. Đồng thời, thể hiện rõ thẩm quyền ban hành chính sách là của UBND cấp tỉnh (thay vì thẩm quyền trước đây là của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh căn cứ theo đề xuất của UBND cấp tỉnh). Cụ thể:

Căn cứ thực tế của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định chính sách ưu đãi (miễn, giảm) tiền thuê nhà cho các đối tượng ưu tiên quy định tại điểm a khoản 2 Điều 10 Nghị định này. Trình tự, thủ tục miễn, giảm tiền thuê nhà thực hiện như sau:

a) Người được quyền thuê nhà thuộc đối tượng ưu tiên có đơn đề nghị miễn, giảm tiền thuê nhà kèm theo bản sao các hồ sơ, tài liệu chứng minh thuộc đối tượng ưu tiên, gửi tổ chức quản lý, kinh doanh nhà. Đơn đề nghị miễn, giảm tiền thuê nhà theo Mẫu số 07 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này.

b) Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ quy định, tổ chức quản lý, kinh doanh nhà căn cứ chính sách ưu đãi (miễn, giảm) tiền thuê nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, đơn đề nghị miễn, giảm tiền thuê nhà của tổ chức, cá nhân thuê nhà và hồ sơ, tài liệu kèm theo để xem xét, quyết định miễn, giảm tiền thuê nhà cho tổ chức, cá nhân thuê nhà.

Giảm tiền thuê nhà phù hợp với chính sách giản tiền thuê đất của Chính phủ

Nghị định 286/2025/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 2a vào sau khoản 2 Điều 16 Nghị định số 108/2024/NĐ-CP quy định về giảm tiền thuê đất cho một số đối tượng để phù hợp với quy định của pháp luật về đất đai. Cụ thể:

Trường hợp Chính phủ quy định giảm tiền thuê đất cho một số đối tượng để thực hiện các biện pháp điều hành kinh tế - xã hội theo quy định tại khoản 2 Điều 157 Luật Đất đai năm 2024 thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giảm tiền thuê nhà cho các đối tượng thuê nhà nhưng không vượt quá mức giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Theo Bộ Tài chính, trong thực tế phát sinh trường hợp để điều hành kinh tế- xã hội thì Chính phủ quy định giảm tiền thuê đất cho một số đối tượng theo quy định tại khoản 2 Điều 157 Luật Đất đai 2024 (như giảm 30% tiền thuê đất cho người thuê đất trực tiếp của Nhà nước các năm 2023, 2024…). Vì vậy, để đảm bảo công bằng thì cần quy định những đối tượng đang thuê nhà của tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cũng được hưởng ưu đãi giảm tiền thuê nhà tương tự như quy định về giảm tiền thuê đất, với thẩm quyền do UBND cấp tỉnh quyết định nhưng mức giảm không vượt quá mức giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 03/11/2025.