Đồng Tháp xây dựng vùng nguyên liệu tập trung phục vụ xuất khẩu

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thị Hồng Phượng cho biết, nông nghiệp Đồng Tháp đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ để thích ứng biến đổi khí hậu, hội nhập quốc tế và xu thế chuyển đổi số. Thị trường không chỉ yêu cầu sản phẩm có năng suất cao mà còn đòi hỏi chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và sản xuất theo hướng bền vững.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Phượng, để nâng cao giá trị nông sản và năng lực cạnh tranh cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, từ bán cái mình có sang sản xuất theo nhu cầu thị trường; trong đó, nông dân phải trở thành chủ thể của quá trình đổi mới, biết ứng dụng công nghệ, liên kết hợp tác, tiếp cận thị trường và làm chủ dữ liệu sản xuất. Song song đó là xây dựng các vùng nguyên liệu có tổ chức, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp Lê Hà Luân cho biết, tỉnh hiện có khoảng 466.200 ha đất sản xuất nông nghiệp; trong đó, diện tích cây ăn trái trên 134.000 ha với nhiều ngành hàng chủ lực như, sầu riêng, xoài, mít, khóm, thanh long, cây có múi, nhãn và dừa. Toàn tỉnh đã được cấp 3.496 mã số vùng trồng và 565 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Để tạo đầu ra thuận lợi cho nông sản, với sự hỗ trợ từ nguồn lực thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, các vùng nguyên liệu của tỉnh đã có sự thay đổi rõ nét, đặc biệt là hạ tầng giao thông được kết nối đồng bộ liên vùng, giúp nông dân, doanh nghiệp thuận lợi trong vận chuyển nông sản. Tỉnh thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư nhà kho, chế biến, thương mại trong vùng nguyên liệu.

Bước đầu, tỉnh hình thành các chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã; năng lực quản lý, điều hành của tổ chức đại diện nông dân được nâng lên. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn tình trạng nhỏ lẻ, liên kết thiếu bền vững, năng lực hợp tác xã chưa đồng đều, công tác quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc còn nhiều thách thức.

Tại hội thảo, các đại biểu đã nghe nhiều tham luận xoay quanh nội dung phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp trong thời đại chuyển đổi số; xây dựng người nông dân chuyên nghiệp; phát triển vùng nguyên liệu tập trung; liên kết chuỗi giá trị ngành hàng nông nghiệp; kinh nghiệm của doanh nghiệp trong xây dựng vùng nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm; các mô hình liên kết hiệu quả tại cơ sở.Nhiều ý kiến từ cơ sở cho rằng, bên cạnh vốn và kỹ thuật, thay đổi tư duy sản xuất của nông dân là yếu tố then chốt. Ông Trần Minh Lộc, hội viên nông dân phường Cao Lãnh cho rằng, hiện nay, một bộ phận nông dân vẫn còn sản xuất theo kinh nghiệm, ngại thay đổi, chưa quan tâm đầy đủ đến truy xuất nguồn gốc, nhật ký sản xuất hay liên kết tiêu thụ. Do đó, cần đẩy mạnh hoạt động tham quan, học tập mô hình hiệu quả, phát huy vai trò của hội quán, tổ hội nghề nghiệp và các câu lạc bộ nông dân chuyên nghiệp để lan tỏa tư duy mới trong sản xuất.

Liên quan đến chuyển đổi số trong nông nghiệp, ông Lê Phước Tánh, Chủ nhiệm Thuận Tân Hội quán cho rằng, nhiều nông dân, nhất là người lớn tuổi vẫn còn gặp khó khăn trong việc sử dụng ứng dụng số phục vụ sản xuất. Vì vậy, cần xây dựng các mô hình hỗ trợ đơn giản, dễ thực hiện, tăng cường hướng dẫn trực tiếp và phát huy vai trò của các hội quán, hợp tác xã trong hỗ trợ nông dân tiếp cận công nghệ.

Ông Bùi Kế Bính, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Phước 1 chia sẻ, để xây dựng hình ảnh “Người nông dân chuyên nghiệp 4.0” trong sản xuất khóm Tân Phước, người trồng khóm (dứa) không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền thống mà cần chuyển sang tư duy sản xuất hiện đại, ứng dụng công nghệ, liên kết thị trường và xây dựng thương hiệu. Người nông dân chuyên nghiệp 4.0 cần phát triển theo 5 hướng gồm: Sản xuất thông minh, ứng dụng công nghệ số; sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; phát triển kinh tế từ cây khóm thay vì chỉ bán trái tươi và xây dựng thương hiệu “khóm Tân Phước”.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thị Hồng Phượng khẳng định, các tham luận, ý kiến trao đổi đã thống nhất nhận thức quan trọng về vai trò trung tâm của người nông dân trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế nông nghiệp. Trong đó, xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có tư duy thị trường, khả năng ứng dụng khoa học công nghệ và tham gia liên kết sản xuất được xem là yếu tố quyết định để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Hội thảo cũng xác định việc hình thành các vùng nguyên liệu có tổ chức, gắn với mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, liên kết chuỗi giá trị là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Đồng Tháp trên thị trường trong nước và quốc tế.