EC cảnh báo thâm hụt ngân sách của Pháp có thể tăng mạnh vào năm 2027

Ủy ban châu Âu (EC) vừa đưa ra một dự báo đáng lo ngại về tình hình tài chính công của Pháp. EC cho rằng nếu không có những biện pháp quyết liệt nhằm kiểm soát chi tiêu và tăng nguồn thu trong ngân sách sắp tới, thâm hụt ngân sách của nước này có thể tăng lên mức 5,7% GDP vào năm 2027.

Đây sẽ là một trong những mức thâm hụt cao nhất trong Khu vực đồng euro và cách rất xa mục tiêu đưa thâm hụt xuống 3% GDP vào năm 2029 mà Pháp đã đề ra.

Theo báo cáo về kinh tế Pháp được công bố ngày 3/6, EC ước tính mức thâm hụt 5,7% GDP tương đương khoảng 170 tỷ euro (197,31 tỷ USD). Đồng thời, tỷ lệ nợ công trên GDP của Pháp có thể lên tới 120,2% ngay trong năm 2027 nếu các chính sách hiện tại không thay đổi.

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng nhiệm kỳ của Tổng thống Pháp kế tiếp có thể bắt đầu trong bối cảnh ngân sách đặc biệt khó khăn.

EC cho rằng nguyên nhân chính dẫn tới sự gia tăng thâm hụt là do chi tiêu công tiếp tục ở mức rất cao. Theo kịch bản cơ sở của cơ quan này, chi tiêu công của Pháp có thể tăng lên 57,8% GDP vào năm tới, so với mức 57,2% GDP năm 2025. Đây vốn đã là tỷ lệ cao thứ hai trong toàn bộ Khu vực đồng euro.

Trong năm 2026, EC dự báo thâm hụt ngân sách của Pháp sẽ ở mức nhỉnh hơn 5,1% GDP. Trong khi đó, chính phủ của Thủ tướng Sébastien Lecornu đang nỗ lực duy trì mục tiêu giữ thâm hụt quanh mức 5% GDP, đặc biệt trong bối cảnh các tác động kinh tế từ cuộc khủng hoảng Trung Đông kể từ cuối tháng 2 năm nay.

Để kiềm chế đà gia tăng chi tiêu, Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp đã trình Quốc hội kế hoạch cắt giảm và đóng băng nhiều khoản chi ngân sách. Cụ thể, khoảng 2,9 tỷ euro tín dụng ngân sách sẽ bị phong tỏa, trong khi 847 triệu euro bị hủy hoàn toàn, nâng tổng giá trị điều chỉnh lên 3,7 tỷ euro.

Ngoài ra, hệ thống an sinh xã hội cũng sẽ tiết kiệm thêm khoảng 2,2 tỷ euro thông qua việc đóng băng các ưu đãi giảm đóng góp bảo hiểm dành cho doanh nghiệp sử dụng lao động có thu nhập thấp.

Trong các khuyến nghị mới nhất, EC nhấn mạnh Pháp cần tuân thủ chặt chẽ lộ trình giảm nợ công đã được thống nhất vào tháng 1/2025. Lộ trình này dựa trên chỉ số tăng trưởng của chi tiêu sơ cấp ròng (DPN), một thước đo phản ánh sự thay đổi của chi tiêu công sau khi loại trừ các yếu tố như chi phí lãi vay, các biện pháp thuế mới hay các khoản chi mang tính chu kỳ như trợ cấp thất nghiệp.

Theo đánh giá của EC, Pháp đã đáp ứng yêu cầu trong năm 2025 khi mức tăng DPN chỉ đạt 0,8%. Tuy nhiên, trong năm 2026, con số này có thể lên tới 1,4%, vượt mức trần 1,2% đã cam kết. Dù vậy, các chuyên gia của EC cho biết mọi quyết định liên quan đến việc nhắc nhở hoặc áp dụng biện pháp giám sát đối với Pháp sẽ chỉ được đưa ra sau khi có số liệu chính thức của năm 2026.

Một điểm tích cực hiếm hoi đối với Paris là cùng ngày, EC đã cho phép các quốc gia thành viên tăng chi tiêu cho các dự án giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà không bị coi là vi phạm các quy tắc ngân sách của EU.

Theo cơ chế mới, các nước có thể chi thêm tối đa 0,3% GDP mỗi năm, hoặc tổng cộng 0,6% GDP trong giai đoạn 2026-2028 để phục vụ mục tiêu chuyển đổi năng lượng.

Bên cạnh những cảnh báo về ngân sách, EC cũng đưa ra hàng loạt khuyến nghị nhằm cải thiện tình hình tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Pháp.

Các đề xuất bao gồm tiến hành rà soát toàn diện chi tiêu công, cải cách hệ thống hưu trí để bảo đảm tính bền vững trong dài hạn, tinh giản các khoản ưu đãi thuế và trợ cấp xã hội, giảm thuế đối với lao động và vốn sản xuất, cải tổ chương trình tín dụng thuế nghiên cứu (CIR) có quy mô dự kiến khoảng 8 tỷ euro vào năm 2026, tăng thuế tiêu dùng và cắt giảm sự chồng chéo trong bộ máy hành chính.

Tuy nhiên, phần lớn những giải pháp này đã được đề xuất và tranh luận trong nhiều năm qua nhưng vẫn chưa được các chính phủ kế tiếp của Pháp triển khai một cách quyết liệt. Trong bối cảnh nợ công và thâm hụt ngân sách tiếp tục ở mức cao, áp lực cải cách đối với chính quyền Pháp trong những năm tới được dự báo sẽ ngày càng gia tăng.