EC chọn 2 dự án vật liệu hiếm của Bỉ vào danh sách ưu tiên

Cả hai dự án này đều tập trung vào germanium, một kim loại bán dẫn quý hiếm, và được công ty Umicore đệ trình.

Dự án đầu tiên, mang tên "GePETO", tập trung vào việc tinh chế germanium, trong khi dự án thứ hai, "ReGAIN", hướng đến nghiên cứu các chất thay thế cho nguyên tố này. Umicore, một công ty hàng đầu trong lĩnh vực tái chế kim loại quý, vật liệu pin và chất xúc tác ô tô, đã có nhiều năm hoạt động trong ngành sản xuất germanium tại nhà máy ở Olen (Antwerp). Đáng chú ý, công ty này không khai thác quặng, bởi germanium không tồn tại dưới dạng mỏ riêng biệt mà chủ yếu được thu hồi trong quá trình tinh chế quặng kẽm. Hơn 50% nguồn cung của Umicore đến từ hoạt động tái chế, giúp công ty duy trì vị thế trong ngành.

Với đặc tính trong suốt đối với ánh sáng hồng ngoại và chỉ số khúc xạ cao, germanium là vật liệu không thể thiếu trong các hệ thống quang học tiên tiến. Kim loại này đóng vai trò quan trọng trong các hệ thống nhìn đêm, camera nhiệt phục vụ quốc phòng, cũng như trong sản xuất sợi quang tốc độ cao và chất bán dẫn. Đặc biệt, germanium là thành phần quan trọng trong các tấm pin Mặt trời hiệu suất cao, được sử dụng rộng rãi trong các vệ tinh và ứng dụng không gian.

Hiện nay, Trung Quốc là nhà sản xuất germanium lớn nhất thế giới, kiểm soát tới 83% thị phần. Trong khi đó, Bỉ đứng ở vị trí thứ hai với thị phần chỉ 5%, chủ yếu nhờ vào hoạt động của Umicore. Mặc dù châu Âu có mức độ phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài thấp hơn so với các kim loại quan trọng khác, nhưng việc đảm bảo nguồn cung ổn định vẫn là một thách thức lớn.

Điều này càng trở nên cấp bách sau khi Trung Quốc tuyên bố hạn chế xuất khẩu germanium và gallium vào tháng 7/2023. Quyết định này được đưa ra nhằm đáp trả các lệnh cấm vận của chính quyền Mỹ đối với xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến sang Trung Quốc. Các biện pháp hạn chế này làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là trong các lĩnh vực quốc phòng và công nghệ cao của châu Âu.

Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) đã đặt niềm tin vào Umicore, công ty duy nhất nhận được dự án chiến lược liên quan đến germanium, để giúp khu vực này giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Một trong những chiến lược quan trọng của Umicore là đa dạng hóa nguồn cung, bao gồm việc tìm kiếm germanium tại CHDC Congo, nơi Trung Quốc cũng có sự hiện diện mạnh mẽ.

Năm 2024, Umicore đã ký thỏa thuận hợp tác với một công ty con của tập đoàn khai thác mỏ La Gécamines. Theo thỏa thuận này, Umicore sẽ cung cấp hỗ trợ công nghệ để khai thác germanium có trong đất thải mỏ tại Big Hill, Lubumbashi, đổi lại quyền tiếp cận độc quyền vào nguồn nguyên liệu thô này.

Việc EC công nhận hai dự án của Umicore không chỉ giúp đảm bảo nguồn cung germanium mà còn thúc đẩy nghiên cứu về các vật liệu thay thế. Điều này phù hợp với chiến lược dài hạn của châu Âu trong việc phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và công nghệ quang học, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp ngoài khu vực.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng, việc EU đầu tư vào các dự án chiến lược như GePETO và ReGAIN là một bước đi quan trọng, không chỉ để bảo vệ chuỗi cung ứng mà còn để củng cố vị thế của khu vực trong ngành công nghệ tiên tiến.