Giá lúa Đông Xuân giảm mạnh

Thời điểm này, nông dân tỉnh Bạc Liêu đang bước vào thu hoạch vụ lúa Đông Xuân 2024 - 2025. Thời tiết thuận lợi cùng việc với nông dân nắm vững kỹ thuật canh tác nên năng suất lúa đạt cao. Trúng mùa, nhưng bà con kém vui, vì giá lúa giảm mạnh, điều này không chỉ làm giảm lợi nhuận mà còn kéo theo tình trạng thương lái bẻ kèo không thu mua lúa dù đã đặt cọc từ trước.

Vụ lúa Đông Xuân 2024 - 2025, tỉnh Bạc Liêu xuống giống 45.000 ha, tập trung nhiều tại các huyện Vĩnh Lợi, Hồng Dân, Phước Long và thị xã Giá Rai.

Tại huyện Hồng Dân, vùng sản xuất lúa trọng điểm của tỉnh. Vụ Đông Xuân 2024 – 2025, nông dân gieo sạ gần 10.000 ha. Đến nay, bà con đã thu hoạch trên 2.000 ha, năng suất bình quân ước đạt từ 6.9 – 8.4 tấn/ha. Năng suất cao nhưng nông dân không vui vì giá lúa sụt giảm mạnh.

Ông Nguyễn Văn Út, ở ấp Ninh Điền (xã Ninh Quới, huyện Hồng Dân) gieo sạ hơn 1,5 ha,  thu hoạch, năng xuất lúa đạt gần 14 tấn. Những năm trước nếu với năng suất này, lợi nhuận mà gia đình ông thu được phải trên 50 triệu đồng. Thế nhưng năm nay do gia lúa giảm chỉ 6.300 đồng/kg, vì vậy lợi nhuận chỉ có hơn 30 triệu đồng.

Ông Út không phải là trường hợp duy nhất, nhiều nông dân khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Ông Nguyễn Chí Linh, (ấp Xóm Tre, xã Ninh Quới, huyện Hồng Dân) chia sẻ: Ở vụ này, gia đình ông làm 2,5 ha, giống lúa Đài thơm 8. Dù là lúa chất lượng cao đạt tiêu chuẩn xuất khẩu nhưng do giá lúa sụt giảm nên thương lái không đến thu mua dù đã bỏ cọc từ trước. Gia đình “đứng ngồi không yên, chạy đôn chạy đáo”, cuối cùng cũng bán được lúa với gia 6.400 đồng/kg.  Với giá này, chỉ bằng phân nửa so với vụ Đông Xuân của năm trước. Lợi nhuận thu được cũng vì vậy mà giảm mạnh.

Không riêng gì huyện Hồng Dân, các vùng trồng lúa Đông Xuân của tỉnh Bạc Liêu đều rơi vào tình cảnh tương tự. Tại huyện Phước Long, dù nông dân mới bước vào thu hoạch được 3.000/13.000 ha nhưng giá lúa cũng đang giảm mạnh. Một số nơi, nông dân còn gặp khó trong tiêu thụ.

Ông Trương Phước Hiền, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Phước Long cho biết: Nếu như vụ Đông Xuân năm 2023 – 2024, giá lúa bình quân 8.000 đồng/1 giạ thì ở vụ Đông Xuân năm 2024 – 2025 đã giảm xuống chỉ còn 6.500 đồng/một giạ. Giá lúa sụt giảm đã làm giảm lợi nhuận của nông dân đến 40% so với vị trước. Cũng theo ông Hiền, giá lúa sụt giảm không chỉ gần đây mà đã diễn ra từ trước Tết Ất Tỵ. Tuy nhiên giảm nhiều chỉ trong khoảng 1 tháng trở lại đây.

Trên thực tế, giá lúa sụt giảm khi đang trong kỳ thu hoạch hay việc thương lái thu mua lúa với giá thấp hơn so với giá đã thỏa thuận từ trước không phải là câu chuyện mới. Nhưng ở vụ Đông Xuân năm 2024 - 2025, việc giá lúa giảm mạnh so với đầu vụ đã khiến cho bà con cho nông dân tiếc nuối vì mất đi khoản lợi nhuận đáng kể.

Giá lúa giảm không chỉ ảnh hưởng đối với nông dân, mà cũng gây khó cho thương lái. Ông Võ Văn Phương, thương lái đến từ tỉnh Vĩnh Long thu mua lúa tại huyện Phước Long chia sẻ: Không riêng gì mình, mà nhiều thương lái khác cũng bị thua lỗ trong vụ lúa Đông Xuân 2024 – 2025 vì giá lúa giảm. Nhiều trường hợp chấp nhận bỏ tiền đặt cọc vì nếu tiếp tục thực hiện theo hợp đồng sẽ lỗ nặng hơn. Ông Phương cho rằng, nguyên nhân giá lúa, gạo giảm mạnh là do các doanh nghiệp chế biến gạo xuất khẩu hạn chế mua vào vì chưa có hợp đồng xuất khẩu. Chỉ có số ít doanh nghiệp có đơn hàng từ trước hoặc có đơn đặt hàng mới thì mới dám thu mua lúa để hoàn trả hợp đồng.

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu cho biết: Với nông dân Bạc Liêu, vụ lúa Đông Xuân rất quan trọng, bởi đây thường là vụ mùa cho năng suất cao, chỉ phí sản xuất thấp so với các vụ khác. Vụ lúa Đông Xuân 2024 - 2025, Bạc Liêu xuống giống 45.000ha. Trước tình hình giá lúa sụt giảm, để giúp nông dân giảm giá thành sản xuất lúa, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu triển khai thực hiện nhiều giải pháp.

Theo đó, ngành bố trí mùa vụ trên cơ sở khung thời vụ của tỉnh kết hợp với biện pháp “xuống giống né rầy, đồng loạt, tập trung cho từng vùng, từng cánh đồng”. Đồng thời tuyên truyền, vận động nông dân thực hiện giải pháp chủ động phòng tránh rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật để giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng và giá bán sản phẩm. Trong đó, chú trọng áp dụng đồng bộ các giải pháp canh tác kỹ thuật tiên tiến như: “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tưới tiết kiệm nước theo phương pháp tưới “ướt khô xen kẽ” nhằm giảm chi phí trong sản xuất.

Sở cũng khuyến cáo nông dân sử dụng giống cấp xác nhận trở lên, sử dụng cơ cấu giống lúa thơm, giống đặc sản như: BL 9, Ðài Thơm 8, Nàng Hoa 9, OM… và các giống lúa mới phù hợp với điều kiện địa phương, cho năng suất và chất lượng cao; đồng thời chống chịu được một số dịch hại quan trọng. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu cũng khuyến khích nông dân sản xuất thông qua hình thức hợp tác, nhất là các hợp tác xã để có hợp đồng bao tiêu chặt chẽ, giảm thiểu rủi ro, an tâm trong sản xuất.