Gia tăng hệ số thu hồi dầu góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Bên lề Hội nghị Điển hình tiên tiến lần thứ VI (2025-2030) của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ngày 1/8, phóng viên TTXVN đã phỏng vấn ông Phạm Trường Giang - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tìm kiếm Thăm dò và Khai thác Dầu khí, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) về ứng dụng thực tiễn của cụm công trình “Nghiên cứu, lựa chọn giải pháp và phát triển, ứng dụng công nghệ nâng cao hệ số thu hồi dầu cho đối tượng trầm tích lục nguyên của các mỏ dầu tại bể Cửu Long, thềm lục địa Việt Nam” - công trình đạt giải Nhất Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC).

*Phóng viên: Là đồng tác giả của cụm công trình nghiên cứu, ông có thể chia sẻ lý do lựa chọn tập trung vào giải pháp và phát triển, ứng dụng công nghệ nâng cao hệ số thu hồi dầu, gia tăng hiệu quả khai thác cho các mỏ dầu bể Cửu Long?

*Ông Phạm Trường Giang: Công trình trên được VPI thực hiện trong 3 năm (từ 2019 – 2022) và trong toàn bộ thời gian nghiên cứu đó, nhóm tác giả đã tiến hành nghiên cứu, đánh giá, phân tích chi tiết, lựa chọn phương án, giải pháp phù hợp nhất với từng loại mỏ, từng đối tượng nghiên cứu không chỉ riêng mỏ Bạch Hổ, mà còn các mỏ khác tại Việt Nam.

Cụ thể, VPI đã thiết kế và chế tạo thành công hệ thống thiết bị và sản xuất 100 tấn hóa phẩm nâng cao hệ số thu hồi dầu VPI SP quy mô 4 tấn/ngày để phục vụ thử nghiệm công nghiệp và đánh giá hiệu quả thực tế, là tiền đề cho việc ứng dụng tổng thể trên phạm vi toàn mỏ Bạch Hổ.

Điểm nhấn quan trọng nhất của cụm công trình nghiên cứu này là VPI đã cùng với Liên doanh Việt - Nga “Vietsovpetro” tiến hành bơm ép thử nghiệm hóa phẩm VPI SP vào khu vực thử nghiệm tại mỏ Bạch Hổ, giúp gia tăng sản lượng khai thác. Kết quả thử nghiệm công nghiệp tại mỏ (tầng chứa Miocen dưới, mỏ Bạch Hổ) cho hiệu quả rất tốt, vượt mục tiêu đặt ra ban đầu

Trên cơ sở đó, VPI đang hợp tác với nhà điều hành khai thác mỏ để ứng dụng công nghệ mở rộng cho giai đoạn tiếp theo. Dự kiến vào cuối năm 2026, các giải pháp VPI đã nghiên cứu và đưa ra hoàn toàn có thể đưa vào ứng dụng rộng rãi cho tất cả các mỏ khác trên thềm lục địa của Việt Nam.

*Phóng viên: Xin ông có thể thông tin chi tiết hơn về ý nghĩa của công trình nghiên cứu này khi hoàn thành và ứng dụng vào thực tiễn khai thác dầu khí?

*Ông Phạm Trường Giang: Lần đầu tiên tại Việt Nam thực hiện giải pháp công nghệ nâng cao hệ số thu hồi dầu bài bản, khoa học, theo đúng lộ trình nghiên cứu ứng dụng công nghệ tiên tiến đang được áp dụng trên thế giới: Nghiên cứu, lựa chọn giải pháp công nghệ nâng cao hệ số thu hồi dầu phù hợp, có tính khả thi, mang lại hiệu quả về kỹ thuật và kinh tế, góp phần gia tăng hiệu quả khai thác các mỏ dầu tại bể Cửu Long, thềm lục địa Việt Nam.

Các kết quả đã đạt được cho thấy tiềm năng lớn có thể mở rộng ứng dụng giải pháp công nghệ nâng cao thu hồi dầu trong tương lai bằng việc sử dụng bơm ép hóa phẩm VPI SP do Viện Dầu khí nghiên cứu và phát triển, bao gồm cả các đối tượng khai thác trong mỏ Bạch Hổ cũng như các mỏ dầu khí đang khai thác tại bể Cửu Long, thềm lục địa Việt Nam. Khi đó, hiệu quả mang lại cả về tối ưu khai thác nguồn tài nguyên và kinh tế của các dự án khai thác dầu khí tại Việt Nam là rất tiềm năng.

Nghiên cứu của VPI cũng mở ra hướng sản xuất chế phẩm nâng cao hệ số thu hồi dầu VPI SP ở quy mô công nghiệp cũng như đẩy mạnh khả năng ứng dụng hóa phẩm này cho các mỏ dầu tại Việt Nam; từ đó giúp gia tăng sản lượng khai thác dầu thô của Petrovietnam, đồng thời góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Kết quả nghiên cứu này là cơ sở quan trọng để thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước để xây dựng dây chuyền sản xuất, ứng dụng hóa phẩm nâng cao hệ số thu hồi dầu tại Việt Nam, từ đó tạo ra nhiều việc làm, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển phát triển kinh tế của Việt Nam.

*Phóng viên: Cụm công trình nghiên cứu này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh việc tìm ra mỏ mới ngày càng khó khăn?

*Ông Phạm Trường Giang: Trong bối cảnh sản lượng khai thác dầu khí trong nước có xu hướng suy giảm (do một số mỏ lớn đang ở giai đoạn khai thác cuối đời mỏ, các mỏ mới phát hiện chủ yếu là mỏ nhỏ, cận biên, điều kiện khai thác khó khăn…), việc triển khai các nghiên cứu và áp dụng công nghệ nâng cao hệ số thu hồi dầu trở thành vấn đề cấp thiết, đặc biệt là khi mở rộng ứng dụng ở các mỏ dầu khí có điều kiện địa chất, công nghệ mỏ và khai thác tương đồng. Nghiên cứu của VPI mở ra hướng sản xuất hóa phẩm nâng cao hệ số thu hồi dầu VPI SP ở quy mô công nghiệp cũng như đẩy mạnh khả năng ứng dụng hóa phẩm này cho các mỏ dầu tại Việt Nam; giúp gia tăng sản lượng khai thác dầu thô của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng, đồng thời góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

*Phóng viên: Vậy ông đánh giá như thế nào về vai trò của các nhà khoa học trẻ  trong việc ứng dụng công nghệ tiên tiến và số hoá vào nghiên cứu khoa học tại VPI?

*Ông Phạm Trường Giang: Ứng dụng các thành tựu mới nhất của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trong việc mô phỏng khai thác mỏ cũng như mô phỏng cơ chế của các giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu như mô phỏng tích hợp, mô phỏng đa thành phần, mô phỏng đường dòng…Giải pháp sử dụng các công nghệ mô phỏng hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các thuật toán học máy (machine learning) để nâng cao hiệu quả dự báo khai thác cũng như đánh giá các giải pháp gia tăng hệ số thu hồi dầu.

Số lượng cán bộ nghiên cứu trẻ tại VPI ngày càng tăng, có lợi thế về công nghệ, khả năng tiếp cận nhanh với các công cụ mô phỏng, phân tích số liệu lớn,và xu hướng số hóa trong nghiên cứu. Nhờ sự linh hoạt, chủ động và tinh thần đổi mới, các nhà khoa học trẻ đang góp phần vào quá trình chuyển đổi công nghệ, biến những ý tưởng nghiên cứu thành giải pháp có giá trị ứng dụng thực tiễn.

*Phóng viên: Ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của phong trào thi đua trong nghiên cứu khoa học để tạo ra các giá trị cụ thể?

*Ông Phạm Trường Giang: Phong trào thi đua nếu được gắn với mục tiêu cụ thể và cơ chế ghi nhận rõ ràng sẽ tạo động lực thực sự cho các nhà khoa học. Ở VPI, phong trào thi đua gắn với các chỉ tiêu cụ thể như thời gian hoàn thành nghiên cứu, khả năng áp dụng thực tiễn, đăng ký sáng chế, hiệu quả kinh tế mang lại.

*Phóng viên: Xin cảm ơn ông!