Giá trứng giảm sâu, người chăn nuôi thua lỗ

Không ít hộ phải giảm đàn, bán tháo đàn gà, thậm chí rao bán cả trang trại để cầm cự.

Giá bán dưới giá thành

Khảo sát tại thị trường TP. Hồ Chí Minh cho thấy, giá trứng gà đỏ (gà công nghiệp) đang được bán với giá rất thấp. Tại nhiều điểm bán nhỏ lẻ, các xe đẩy bán rong, giá trứng gà dao động từ 2.200 đồng – 2.500 đồng/quả; trong khi đó, nhiều hệ thống bán lẻ cũng đang tích cực khuyến mãi với mức giá 2.500 đồng – 2.900 đồng/quả.

Tại xã Dầu Tiếng, TP. Hồ Chí Minh, chị Lê Thị Ân, chủ một trang trại nuôi hơn 100.000 con gia cầm theo hình thức gia công, cho biết người chăn nuôi đang chịu áp lực rất lớn khi giá trứng liên tục ở dưới giá thành sản xuất.

“Giá trứng hiện nay không ổn định. Từ sau Tết đến giờ bán quanh mức 1.500 đồng/quả, có thời điểm chỉ hơn 1.000 đồng, trong khi tính đủ chi phí khấu hao, lãi ngân hàng thì giá thành đã hơn 2.000 đồng/quả. Như vậy, gần nửa năm nay, người chăn nuôi lúc nào cũng phải chịu lỗ triền miên 500 - 700 đồng mỗi trứng”, chị Ân nói.

Cũng theo chị Ân, hình thức nuôi gia công giúp giảm áp lực đầu vào, đầu ra, nhưng lợi nhuận rất thấp, gần như “lấy công làm lãi”, nhiều lần tính toán muốn bung ra tự nuôi, nhưng thị trường bất ổn, khiến chị lo ngại lỗ sẽ chồng lỗ.

“Trước đây cũng định nuôi gia công vài năm rồi lấy kinh nghiệm để tự nuôi, nhưng với thị trường trứng 2 năm nay, thực sự không dám nghĩ đến”, chị Ân chia sẻ thêm.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại trang trại gia cầm Minh Tân Phát ở xã Minh Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Anh Lê Văn Dương, chủ trang trại, cho biết từ trước Tết đến nay, trang trại liên tục thua lỗ nên buộc phải giảm một nửa tổng đàn để duy trì hoạt động, từ quy mô 5 trại với gần 500.000 con, giờ chỉ còn khoảng 250.000 con. Dù vậy, tình hình vẫn không cải thiện. Những trang trại quy mô càng lớn thì thua lỗ càng nhiều, người nuôi đứng trước bờ vực phá sản nếu không thể trụ được qua cơn bão giá này.

“Trang trại nào nuôi tốt cũng lỗ 800 - 900 đồng/quả, không thì lỗ cả 1.000 đồng. Mỗi ngày mở mắt ra, nông dân chúng tôi đã phải gánh hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu, tiền thức ăn, tiền điện, lãi suất ngân hàng, tiền nhân công, trong khi giá bán thấp triền miên. Dù phải bán cả đàn gà để vớt vát, nhưng cũng chỉ thu lại 50 – 60% giá trị so với đầu tư. Chưa khi nào người nuôi gà đứng trước tình thế khó khăn như hiện nay”, anh Lê Văn Dương chia sẻ.

Ngoài giá trứng giảm sâu, người chăn nuôi còn chịu áp lực từ chi phí thức ăn, điện, nhân công, lãi vay ngân hàng và nguy cơ dịch bệnh. Trong khi giá trứng giảm sâu, giá thức ăn chăn nuôi tăng “phi mã”. Chỉ tính từ tháng 2 đến nay, giá cám đã tăng ba đợt, tương đương khoảng 600.000 đồng/tấn tùy doanh nghiệp. Điều này khiến áp lực chi phí ngày càng lớn.

“Chúng tôi đã đầu tư hàng chục tỷ đồng vào chuồng trại nên không thể dễ dàng dừng lại. Đầu tư trang trại là tiền thật, nếu phá sản thì những trang thiết bị đó bán như ve chai, không thu hồi được vốn. Thời điểm này, nhiều người rao bán trại nhưng không ai mua. Bán trứng lỗ trứng, bán gà lỗ gà, bán trại cũng lỗ trại”, anh Dương than thở.

Tìm giải pháp khi cung vượt cầu

Theo đại diện Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam bộ, ngành chăn nuôi gia cầm hiện đang chuyển mạnh sang mô hình công nghiệp với quy mô lớn hơn, năng suất cao hơn và chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm thấp hơn. Đây được xem là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi.

Tuy nhiên, khi tốc độ mở rộng sản xuất vượt nhanh hơn khả năng tổ chức thị trường, tình trạng “được mùa mất giá” tiếp tục tái diễn. Việc nhiều hộ đồng loạt tái đàn sau giai đoạn giá trứng tăng cao cuối năm ngoái đã khiến nguồn cung tăng mạnh ngay từ đầu năm nay. Đây được xem là nguyên chính chính của đợt khủng hoảng giá lần này.

“Năm ngoái giá cao nên mọi người đổ xô tái đàn, sản lượng tăng đột biến, khiến giá giá giảm mạnh. Tình trạng giá trứng bấp bênh đã diễn ra nhiều năm nay, thông thường một năm chỉ có vài tháng bán có lợi nhuận, người nuôi lấy đó bù đắp vào lúc thua lỗ. Tuy nhiên, hiện nay, nông dân không thể cầm cự, do chi phí đầu vào tăng mạnh, khó khăn nhân đôi”, ông Nguyễn Văn Ngọc, phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam bộ phân tích.

Đại diện một công ty chuyên sản xuất trứng gia cầm cũng chia sẻ, một nguyên nhân khác khiến giá trứng giảm sâu hiện nay đến từ tình trạng dư cung kéo dài sau kỳ nghỉ Tết và lễ (30/4 và Giỗ tổ Hùng Vương). Theo tính toán, chỉ riêng một số doanh nghiệp lớn trên thị trường hiện nay đã nắm giữ khoảng 10 triệu gà đẻ, sản lượng khoảng 8 triệu quả trứng mỗi ngày. Trong khi đó, sức tiêu thụ dịp lễ, Tết giảm khoảng 20 - 30%, dẫn đến lượng tồn dư rất lớn.

“Con gà để trứng đều đặn mỗi ngày. Nếu mỗi ngày dư khoảng 5 triệu trứng, sau 20 ngày nghỉ lễ, Tết sẽ tồn khoảng 100 triệu quả. Khi đó doanh nghiệp vừa phải bán hàng mới, vừa xả hàng cũ tồn kho với giá rất thấp. Một phần lượng trứng tồn kho cũ được bán giá rẻ qua thương lái ra thị trường, kéo mặt bằng giá xuống thấp, khiến các trang trại nhỏ hoặc đơn vị không có tồn kho cũng buộc phải bán lỗ để cạnh tranh”, đại diện doanh nghiệp phân tích.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Việt Nam, về lâu dài, để nâng giá bán cho người chăn nuôi, giải pháp quan trọng nhất là phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ, làm sao rút ngắn nhất khâu trung gian đến tay người tiêu dùng, giảm giá bán, kích thích thị trường tiêu thụ.

Ở góc độ người chăn nuôi, anh Lê Văn Dương, chủ trang trại gia cầm Minh Tân Phát, xã Minh Thạnh, TP. Hồ Chí Minh cho rằng, người chăn nuôi luôn chịu rủi ro nhiều nhất, vì bị động về cả đầu vào, đầu ra, lẫn vấn đề dịch bệnh. Giải căn cơ bài toán bất ổn của ngành gia cầm, không phải là câu chuyện một sớm, một chiều.

“Người chăn nuôi chỉ mong thị trường ổn định, giá thức ăn chăn nuôi ổn định, để duy trì đàn gà, nuôi công nhân. Ngành gà đẻ khi có lời thì ai cũng thấy, nhưng khi thua lỗ thì rất ít người biết. Những trang trại còn cầm cự được hy vọng thị trường hồi phục trong thời gian tới”, anh Lê Văn Dương chia sẻ.

Trong bối cảnh dư cung kéo dài và sức tiêu thụ còn yếu, các chuyên gia khuyến cáo nông hộ cần thận trọng trong việc tái đàn, tránh mở rộng sản xuất tự phát. Đồng thời, doanh nghiệp cần đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển xuất khẩu các sản phẩm gia cầm nhằm gia tăng giá trị, giảm áp lực cho thị trường nội địa.