Giải ngân vốn đầu tư công quý I được cải thiện nhưng còn khiêm tốn

Phát biểu tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Tài chính, chiều 9/4, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, trong suốt thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã dành rất nhiều thời gian, nguồn lực để tập trung chỉ đạo công tác giải ngân vốn đầu tư công. Đây là lĩnh vực đã được tổng kết, đánh giá nhiều lần, với nhiều giải pháp được đưa ra một cách bài bản và quyết liệt.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, trên cơ sở chỉ đạo đó, các cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công đã được rà soát, sửa đổi, bổ sung tương đối toàn diện. Đặc biệt, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính, nhiều nội dung quan trọng đã được điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho quá trình triển khai dự án.

Cụ thể, các quy định về phân cấp, phân quyền đã được đẩy mạnh; quy trình đấu thầu, chỉ định thầu được hoàn thiện; việc phân bổ vốn, thanh toán, quyết toán được cải tiến; đồng thời các vấn đề liên quan đến quy hoạch, đất đai, tài nguyên cũng được rà soát nhằm bảo đảm sự thông suốt trong triển khai các dự án đầu tư công.

"Trong nhiều năm qua, chưa bao giờ hệ thống cơ chế, chính sách và pháp luật liên quan đến đầu tư công lại được hoàn thiện theo hướng thuận lợi như hiện nay", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh. Dù chưa thể khẳng định là tối ưu tuyệt đối, nhưng các quy định hiện hành đã tạo điều kiện rất thuận lợi cho việc triển khai các dự án.

Từ thực tế đó, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, nếu việc giải ngân và triển khai đầu tư công vẫn chậm, nguyên nhân chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Các cấp, các ngành cần nhìn nhận rõ trách nhiệm của mình để có giải pháp khắc phục hiệu quả.

Nhấn mạnh vai trò của đầu tư công, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết đây là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng kinh tế, do đó được tập trung chỉ đạo ở mức cao nhất. Trong quá trình tổ chức thực hiện, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân được đặt ra rất rõ ràng.

Theo đó, các đơn vị nếu không triển khai được các dự án đã được giao, không giải ngân được vốn hoặc thực hiện không hiệu quả sẽ bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí ở mức thấp. Cơ chế đánh giá này nhằm tạo áp lực và động lực để các chủ thể liên quan nâng cao trách nhiệm, thúc đẩy tiến độ thực hiện.

"Trách nhiệm đã được xác định rõ, cơ chế đã tương đối đầy đủ. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện sao cho hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế đi đôi với siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong giải ngân đầu tư công, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững.

Còn theo ông Lê Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển hạ tầng (Bộ Tài chính), trong những tháng đầu năm, Thủ tướng Chính phủ đã liên tục tổ chức các hội nghị chuyên đề về giải ngân đầu tư công; đồng thời tại các phiên họp Chính phủ thường kỳ và các cuộc họp của Ban Chỉ đạo các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, nhiều chỉ đạo quyết liệt đã được đưa ra nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Thực hiện chỉ đạo này, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân, đặc biệt là đối với các dự án hạ tầng trọng điểm, có tính lan tỏa cao, góp phần kích thích tăng trưởng và tạo dư địa phát triển cho nền kinh tế.

Cùng với đó, Bộ đã chủ động điều hành ngân sách, bảo đảm đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn theo kế hoạch năm 2026 cho các bộ, ngành, địa phương; trong đó, ưu tiên bố trí vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, liên vùng, có khả năng giải ngân tốt và tạo hiệu ứng lan tỏa nhanh.

Bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo hệ thống Kho bạc Nhà nước thực hiện giải ngân ngay khi dự án đủ điều kiện, nhằm bảo đảm tiến độ và tránh ách tắc dòng vốn. Đồng thời, Bộ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ xây dựng bộ chỉ số đánh giá kết quả giải ngân vốn đầu tư công của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương theo định kỳ hằng tháng, qua đó tăng cường giám sát, đánh giá và kịp thời điều chỉnh trong công tác điều hành.

Việc đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, tăng phân cấp, cải cách thủ tục đến nâng cao trách nhiệm và ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong giải ngân đầu tư công, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển hạ tầng bền vững.

Cũng theo Bộ Tài chính, tính đến hết tháng 3/2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên cả nước ước đạt 110.000 tỷ đồng, tương đương 11% kế hoạch vốn được Chính phủ Việt Nam giao.

Dù tỷ lệ giải ngân vẫn còn khiêm tốn so với tổng kế hoạch năm, nhưng kết quả này cho thấy dấu hiệu cải thiện so với cùng kỳ. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân trong quý I năm nay cao hơn 1,2 điểm phần trăm so với quý I/2025; đồng thời, giá trị giải ngân tăng khoảng 30 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.