Gian nan đàm phán thuế quan EU-Mỹ

Ủy viên phụ trách lĩnh vực nông nghiệp của Liên minh châu Âu (EU) Christophe Hansen vừa cho hay khối này sẵn sàng giảm thuế đối với phân bón nhập khẩu từ Mỹ như một đề xuất trong các cuộc đàm phán thương mại với Chính phủ Mỹ song sẽ không nới lỏng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm để theo đuổi một thỏa thuận.

Trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters, ông Hansen khẳng định việc giảm thuế phân bón của Mỹ chắc chắn là một lựa chọn được đưa ra trên bàn đàm phán. Tuy vậy, ông cũng nói thêm rằng việc hình thức cụ thể của đề xuất này sẽ cần phải được đàm phán.

Hàng xuất khẩu của Mỹ phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu tiêu chuẩn của EU là 5,5% đối với amoniac và 6,5% đối với phân đạm, cũng như thuế chống bán phá giá bổ sung 29,48 euro (khoảng 33,6 USD) mỗi tấn đối với urê amoni nitrat (UAN) của Mỹ. Số liệu thương mại của EU cho thấy UAN chiếm khoảng 75% lượng phân bón nhập khẩu từ Mỹ vào khối này trong năm 2024.Việc giảm thuế có thể thúc đẩy châu Âu mua phân bón của Mỹ nhiều hơn để bù đắp khoảng trống khi EU cắt giảm nguồn cung từ Nga. Theo số liệu thống kê của EU, khoảng 24% lượng phân đạm nhập khẩu của khối trong năm 2023 đến từ Nga, còn lượng nhập khẩu từ Mỹ chỉ chiếm 8%.

Ông Hansen cho biết EU cũng sẵn sàng thảo luận về việc tăng cường mua thịt bò không chứa hormone từ Mỹ, bên cạnh một thỏa thuận về thuế suất bằng không cho cả hai bên đối với rượu vang của EU và Mỹ.

Tuy nhiên, ông Hansen cho biết EU sẽ không thỏa hiệp về các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt của mình khi tìm kiếm một thỏa thuận. Ông tuyên bố không thể từ bỏ các tiêu chuẩn chất lượng cao của khối.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết nền kinh tế lớn nhất châu Âu sẵn sàng đảm nhận vai trò lãnh đạo lớn hơn trong các thỏa thuận thương mại tương lai khi Mỹ và EU chạy đua để đạt được thỏa thuận thương mại trước thời hạn ngày 9/7.

Ngày 5/6, ông Merz đã có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng và cho biết ông hy vọng sẽ có tiến triển trong các cuộc đàm phán thương mại sắp tới. Phát biểu với báo giới, ông Merz cho biết hai bên đã có một cuộc gặp rất tích cực và hiểu nhau, nhất trí tăng cường hợp tác về các vấn đề thương mại và các vấn đề khác.

Ông Merz tuyên bố sẽ thúc đẩy một thỏa thuận cho phép miễn thuế đối với ô tô Mỹ nhập khẩu vào châu Âu, đổi lại việc Washington sẽ miễn thuế cho cùng số lượng xe xuất khẩu từ châu Âu sang Mỹ.Ông Merz nêu rõ hai bên cần xem liệu có thể xây dựng một quy tắc bù trừ hay cơ chế tương tự nào đó. Ông cho biết hai bên đã nhất trí cử hai đại diện từ Nhà Trắng và Phủ Thủ tướng Đức để trao đổi chuyên sâu về quan hệ thương mại Đức-Mỹ.

Tuy vậy, ông Merz nhấn mạnh đàm phán thương mại với Mỹ vẫn thuộc thẩm quyền của EU. Vì vậy, nhà lãnh đạo Đức sẽ trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vào tối 6/6 để thông báo kết quả cuộc gặp với ông Trump.

Thông tin này được đưa ra sau khi các nguồn tin tiết lộ với hãng Reuters về việc Mercedes-Benz cùng các doanh nghiệp sản xuất ô tô khác của Đức là BMW và Volkswagen đang đàm phán với Washington về một thỏa thuận thuế nhập khẩu tiềm năng. Giám đốc điều hành (CEO) Mercedes-Benz Ola Kaellenius ngày 5/6 nói với tạp chí Spiegel rằng cơ chế như vậy có thể trở thành tiền lệ cho những ngành công nghiệp khác.

Bên cạnh đó, ông Merz cho rằng cuộc gặp này đã đặt nền tảng cho những cuộc đàm phán trong tương lai với ông Trump tại các hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) sắp tới. Ông Merz nhấn mạnh thêm rằng: “Chúng tôi muốn hợp tác chặt chẽ với nhau về những điều khoản kinh tế giữa Đức và Mỹ”.

Thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với EU là 236 tỷ USD vào năm 2024. Nhưng theo tính toán của EC, nếu tính cả lĩnh vực dịch vụ mà các công ty Mỹ chiếm ưu thế, thâm hụt thương mại chung với Mỹ chỉ là 57 tỷ USD. Ủy viên Thương mại của EU Maros Sefcovic cho biết EU có thể bù đắp thâm hụt thương mại với Mỹ bằng cách mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng và một số nông sản của Mỹ.

Theo số liệu thống kê của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), thương mại hàng hóa và dịch vụ với EU chiếm khoảng 4,9% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ vào năm 2024. Như vậy, thương mại với châu Âu thậm chí còn chiếm một phần lớn hơn trong nền kinh tế Mỹ so với thương mại với Trung Quốc.

Dược phẩm là sản phẩm xuất khẩu lớn nhất của EU sang Mỹ, đạt 127 tỷ USD vào năm 2024. Châu Âu là xuất phát điểm của những tên tuổi lớn trong ngành dược phẩm như Bayer và Sanofi. Các mặt hàng nhập khẩu hàng đầu khác từ châu Âu vào Mỹ là ô tô (45,2 tỷ USD) và nhiều loại máy móc khác nhau. Mỹ cũng đã mua 5,4 tỷ USD rượu vang và 4,4 tỷ USD nước hoa từ EU trong năm 2024.

EU là khách hàng lớn mua dầu thô, khí đốt, ô tô, máy bay của Mỹ, cũng như những sản phẩm liên quan đến máu như huyết tương. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu máy bay và phụ tùng máy bay của Mỹ sang EU đạt 32,3 tỷ USD, trong khi xuất khẩu ô tô của nước này sang EU đạt 12,4 tỷ USD. Một lượng lớn ô tô xuất khẩu từ châu Âu sang Mỹ là của các tập đoàn ô tô hàng đầu châu Âu như BMW và Mercedes.

Theo BEA, Mỹ có thâm hụt thương mại hàng hóa 236 tỷ USD với EU trong năm 2024, nhưng nếu tính cả thương mại dịch vụ, mức thâm hụt thương mại chung của Mỹ với EU giảm xuống còn 161 tỷ USD. Mỹ đã xuất khẩu khoảng 277 tỷ USD dịch vụ sang EU và nhập khẩu 201 tỷ USD dịch vụ từ EU trong năm 2024.