Giáo dục kỹ năng số và an toàn số cho học sinh

Hội thảo nhằm mục đích chia sẻ các kết quả thực hiện dự án hợp tác trong những lĩnh vực triển khai tập huấn và tổ chức dạy học kỹ năng số, an toàn số cho học sinh. Đồng thời, tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý giáo dục, giáo viên trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến, hướng đến việc nâng cao hiệu quả triển khai giáo dục kỹ năng số, an toàn số cho học sinh; đề xuất các nội dung cần trang bị cho học sinh tham gia môi trường số an toàn, có trách nhiệm trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư – Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết: An toàn số, kỹ năng số trong thời đại trí tuệ nhân tạo là một chủ đề rất được quan tâm hiện nay, đặc biệt là với giáo dục - một lĩnh vực chịu ảnh hưởng lớn trong sự thay đổi của khoa học, công nghệ. Điều này đặt ra những nhu cầu mới với ngành giáo dục, đó là phải làm thế nào để đào tạo nguồn nhân lực trong thời đại mới, khi trí tuệ nhân tạo hiện hữu trong tất cả các công việc của cuộc sống. Cùng với đó, cần nâng cao kỹ năng của các thầy cô giáo để thực hiện tốt công tác quản lý, giảng dạy ở nhà trường. Từ đó, giúp học sinh có thể học tốt hơn, vận dụng trí tuệ nhân tạo hiệu quả, phát triển tư duy toàn diện.

Viện trưởng Lê Anh Vinh chia sẻ: Trong giai đoạn 2021-2024, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cùng với Tập đoàn Meta và Trung tâm công nghệ thông tin - truyền thông Vietnet đã phối hợp triển khai các chương trình hợp tác, bao gồm việc nghiên cứu thực trạng giáo dục kỹ năng số trong nhà trường phổ thông Việt Nam, xây dựng tài liệu và tổ chức tập huấn giáo viên về hướng dẫn triển khai dạy học kỹ năng số cho học sinh cấp Trung học cơ sở - Trung học phổ thông tại các tỉnh Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Trà Vinh, Kon Tum. Các hoạt động của chương trình đã giúp hàng nghìn giáo viên và học sinh nâng cao hiểu biết về bảo mật thông tin, nhận diện các rủi ro trực tuyến và sử dụng công nghệ một cách an toàn, có trách nhiệm.

Ông Ruici Tio, Quản lý Chương trình Chính sách về An toàn và Liêm chính Khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Tập đoàn Meta cho biết: Việt Nam là một trong những quốc gia quan tâm đầu tư cho phát triển khoa học, công nghệ nhanh chóng trong khu vực. Từ năm 2018-2024, qua chương trình Tư duy thời đại số của Meta được thực hiện tại 42 tỉnh, thành phố của Việt Nam, đã có hơn 900.000 học sinh tham gia chương trình, hơn 70.000 giáo viên, 12.000 phụ huynh được tập huấn. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng hơn nữa chương trình, tìm kiếm những phương pháp hiệu quả để đưa ra phương án tối ưu nhất về an toàn số, kỹ năng số cho học sinh.

Đề cập đến sự chung tay của các bên liên quan trong việc nâng cao hiệu quả an toàn số, kỹ năng số cho học sinh, ông Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chia sẻ: Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030" là kim chỉ nam để các cấp, các ngành thực hiện mạnh mẽ về chuyển đổi số. Trong đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/1/2025 quy định Khung năng lực số cho người học, để tất cả các bậc học trong quá trình đào tạo phải nhìn nhận lại, kịp thời bổ sung trong bối cảnh chuyển đổi số phát triển nhanh chóng.

Phó Vụ trưởng Tạ Ngọc Trí cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của người thầy. Mỗi giáo viên phải là người quyết định, phải phản biện độ tin cậy của AI chứ không dựa dẫm vào AI, giúp học sinh vừa khai thác những điều tốt đẹp, vừa hình thành những con người phát triển toàn diện, trong đó có năng lực giải quyết vấn đề, năng lực suy nghĩ, phản biện. Điều này cũng giúp giảm nguy cơ lan truyền tin giả, xâm phạm dữ liệu cá nhân, thao túng thông tin và tình trạng phụ thuộc vào công nghệ.