Giáo sư Nga đánh giá về sự khởi đầu “kỷ nguyên vươn mình” của Việt Nam

Giáo sư, Tiến sĩ Gheorghi Toloraia. Ảnh: Nhân vật cung cấp-TTXVN

Trao đổi nhanh với phóng viên TTXVN tại Moskva ngay sau khi Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp, Giáo sư, Tiến sĩ Gheorghi Toloraia, Giám đốc Trung tâm Chiến lược Nga tại châu Á thuộc Viện Kinh tế của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhấn mạnh Đại hội đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Theo Giáo sư Toloraia, kỷ nguyên này sẽ nâng Việt Nam lên một tầm cao mới về chất lượng và Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển mang tính bản lề của Việt Nam từ mô hình “công xưởng của thế giới” sang mục tiêu trở thành cường quốc công nghệ cao, với chất lượng phát triển ở tầm cao hơn.

Đánh giá bối cảnh Đại hội, Giáo sư Toloraia nhấn mạnh sự kiện diễn ra trong điều kiện quốc tế và trong nước đan xen nhiều khó khăn và thách thức, từ thiên tai, dịch bệnh, các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống, đến cạnh tranh chiến lược gay gắt và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong điều kiện đó, việc Việt Nam hoàn thành sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức và cơ cấu hành chính – địa giới là một bước đi có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm cải cách mạnh mẽ.

Phân tích các văn kiện được thông qua tại Đại hội XIV, Giáo sư Toloraia cho rằng Việt Nam đã xác lập rõ nhiệm vụ chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng mở rộng sang tăng trưởng chuyên sâu dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hệ thống thể chế hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao được coi là nền tảng, trong khi phát triển xanh, bền vững, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu trở thành những yêu cầu bắt buộc.

Theo ông, một điểm nhấn đáng chú ý là sự trưởng thành về tư duy thể chế, khi Việt Nam coi thể chế là “đột phá của các đột phá”, chủ động ứng phó nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình. Việc khẳng định loại bỏ cơ chế “xin – cho”, tăng cường minh bạch và đề cao phương thức quản trị “từ dưới lên” gửi đi tín hiệu rõ ràng tới cộng đồng đầu tư trong và ngoài nước về quyết tâm cải cách thực chất.      

Bên cạnh đó, định hướng “chuyển đổi kép” – kết hợp kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn – cho thấy Việt Nam không còn theo đuổi tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ, mà hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng. Quá trình chuyển đổi số toàn diện, xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số được xác định là trụ cột then chốt.

Về cả lý thuyết và thực tiễn, Giáo sư Toloraia nhấn mạnh nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa kế hoạch hóa và thị trường. Theo đó, khu vực công tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì các cân đối lớn, định hình định hướng chiến lược và thực hiện vai trò dẫn dắt phát triển.

Trong khi đó, khu vực tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, đòi hỏi phải tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền sở hữu và tự do kinh doanh, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, tăng cường sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời thúc đẩy việc tích hợp tri thức và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Về đô thị hóa, việc hình thành các đặc khu thế hệ mới và các trung tâm tài chính quốc tế, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh, phản ánh tham vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ và logistics khu vực, đồng thời gắn tăng trưởng kinh tế với mục tiêu xây dựng một xã hội Việt Nam lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn và phát triển.

Nhận định về chính sách đối ngoại, Giáo sư Toloraia cho rằng Việt Nam tiếp tục duy trì đường lối đối ngoại linh hoạt nhưng ngày càng chủ động và mạnh mẽ hơn trong kỷ nguyên mới.

Từ góc nhìn của Nga, ông cho rằng kết quả Đại hội XIV mở ra cả cơ hội và những yêu cầu mới về chất lượng hợp tác. Trong bối cảnh Việt Nam nhấn mạnh chủ quyền số, nhà nước mạnh và tăng trưởng dựa trên công nghệ cao, mô hình hợp tác truyền thống đã không còn phù hợp. Thay vào đó, các đối tác của Việt Nam cần hướng tới chuyển giao công nghệ, nội địa hóa sản xuất và bảo đảm chủ quyền công nghệ.

Đối với quan hệ Việt Nam – Nga, Giáo sư Toloraia dự báo hợp tác song phương sẽ mở rộng sang các lĩnh vực mới như chuyển giao công nghệ, tham gia các dự án số hóa và chuyển đổi xanh, qua đó đưa quan hệ hai nước vượt ra ngoài khuôn khổ hữu nghị chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực chất và bền vững hơn trong kỷ nguyên mới.