IMF: Kinh tế thế giới đối mặt hàng loạt rủi ro từ AI, giá dầu và nợ công

Phát biểu tại Singapore ngày 7/10 trước thềm Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Bangkok vào tuần tới, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva nhận định rằng làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một cú hích tăng trưởng, nhưng cho đến nay thành quả này mới chỉ giới hạn ở một số ít quốc gia.

Cùng với đó, bà Georgieva cho biết tình trạng thắt chặt nguồn cung các hàng hóa thiết yếu do xung đột tại Trung Đông và Ukraine dự kiến sẽ còn kéo dài đến năm 2027. Đồng thời, lợi suất trái phiếu tăng vọt đang gia tăng áp lực ngân sách lên các chính phủ với khối nợ lớn.

Người đứng đầu IMF phân tích rằng sự bùng nổ trong việc xây dựng hạ tầng AI, các cú sốc về năng lượng, thực phẩm, cùng với thuế quan, chi tiêu quốc phòng và nợ công ở mức cao đều là những yếu tố có khả năng gia tăng lạm phát. Bà kêu gọi các ngân hàng trung ương duy trì chính sách thắt chặt một cách thận trọng, đồng thời cảnh báo các quốc gia đã quen với việc thâm hụt ngân sách lớn sẽ phải đối mặt với những quyết định chính trị rất khó khăn.

Hội nghị kéo dài một tuần tại Bangkok với sự tham dự của các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương hàng đầu diễn ra trong bối cảnh thị trường trái phiếu chính phủ đang trải qua nhiều biến động, khi lợi suất trái phiếu của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đồng loạt chạm các mức cao nhất trong hàng chục năm. Theo dữ liệu từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF), tổng nợ toàn cầu hiện đã vượt mốc 365.000 tỷ USD.

Đợt bán tháo trái phiếu bắt đầu bùng phát sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào tháng 2, làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và đẩy chi phí tăng cao trên toàn cầu. Nhận định về vấn đề này, bà Georgieva cho rằng cú sốc năng lượng tuy lớn nhưng cho đến nay vẫn trong tầm kiểm soát. Dù vậy, lãnh đạo IMF cảnh báo áp lực giá cả có thể tiếp tục gia tăng khi nhu cầu tăng lên do mùa lạnh ở Bắc Bán cầu đang đến gần và các quốc gia đang nỗ lực lấp đầy các kho dự trữ.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào AI cùng những kỳ vọng về lợi ích kinh tế mà công nghệ này mang lại tiếp tục đẩy thị trường chứng khoán lên các mốc kỷ lục mới. Xu hướng này đồng thời mang lại doanh thu xuất khẩu kỷ lục cho các quốc gia châu Á đóng vai trò là trung tâm sản xuất chip và thiết bị công nghệ.

Tuy nhiên, việc mở rộng AI không chỉ làm gia tăng nhu cầu năng lượng mà còn có nguy cơ nới rộng khoảng cách bất bình đẳng kinh tế. Tổng giám đốc IMF nhấn mạnh rằng sự tăng trưởng trong thương mại liên quan đến AI mới chỉ phản ánh sự bùng nổ đầu tư tại các nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị của công nghệ này, trong khi phần lớn các quốc gia còn lại gần như đứng ngoài làn sóng này./.