Gỡ khó cho doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hải quan

Đó là nội dung chính trong cuộc đối thoại của Cục Hải quan thành phố Hà Nội với 100 doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực xuất nhập khẩu trên địa bàn Thủ đô diễn ra vào ngày 3/8. 

Tại cuộc đối thoại, một số doanh nghiệp nêu ra những khúc mắc gặp phải liên quan tới việc cơ quan hải quan áp dụng tiêu chí phân luồng Xanh, luồng Vàng, luồng Đỏ đối với lô hàng thực hiện thủ tục thông quan của doanh nghiệp. Tỷ lệ doanh nghiệp bị áp vào luồng Vàng hiện nay còn cao, làm chậm thời gian thông quan hàng hóa, hạn chế sức cạnh tranh của doanh nghiệp. 

Đồng thời, các doanh nghiệp bày tỏ mong muốn được giảm hơn nữa về thời gian làm thủ tục hải quan. Mặc dù hiện nay phần lớn tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu là luồng xanh, còn lại là luồng vàng và đỏ cần kiểm tra kỹ hơn. Bên cạnh đó, có doanh nghiệp nêu những thắc mắc xung quanh quá trình làm thủ tục hải quan mặt hàng thiết bị y tế thì doanh nghiệp không được áp dụng chính sách thuế VAT 5% của hàng thiết bị y tế theo quy định. Trong khi Cơ quan Hải quan yêu cầu phải có xác nhận của Bộ Y tế mặt hàng ấy là thiết bị y tế thì Cơ quan Hải Quan mới đồng ý cho áp dụng VAT 5%. 

Trả lời, giải đáp các ý kiến khúc mắc của doanh nghiệp nêu ra tại cuộc đối thoại, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hà Nội, ông Trần Quốc Định cho rằng, quản lý rủi ro trong thông quan hàng hóa là phương pháp hiện đại nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực tế cho thấy, bên cạnh cái lợi vẫn còn tồn tại những bất cập cần sớm tháo gỡ. 

Hiện nay, cơ quan Hải quan coi việc đẩy mạnh áp dụng quản lý rủi ro trong công tác quản lý hải quan như một giải pháp mang tính quyết định để cải cách hiện đại hóa, tháo gỡ những khó khăn; trong đó, tập trung xây dựng môi trường tuân thủ trong hoạt động hải quan với hành lang pháp lý được thiết lập đầy đủ và minh bạch. 

Cơ quan Hải quan đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của người khai hải quan để áp dụng các biện pháp quản lý hải quan phù hợp với mức độ tuân thủ. Các doanh nghiệp tuân thủ quy định có cơ hội hợp tác với cơ quan Hải quan, được cơ quan Hải quan hỗ trợ về thông tin, kiểm soát hệ thống nội bộ doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế áp dụng đối với hàng hóa, phương tiện vận tải của doanh nghiệp. 

Cơ quan hải quan cũng áp dụng các chế độ quản lý chặt chẽ, nghiêm ngặt đối với các doanh nghiệp không tuân thủ, nhằm chủ động phòng ngừa ngăn chặn, tiến tới giảm hẳn các hành vi vi phạm pháp luật của nhóm doanh nghiệp không tuân thủ. Kết quả thống kê từ năm 2010 đến năm 2017 đã cho thấy, số lượng tờ khai hải quan được thông quan đã tăng khoảng 171%, số doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục hải quan tăng khoảng 78%. Trong khi đó, số lượng công chức hải quan không hề tăng, thậm chí còn giảm đi. 

Đánh giá cao cuộc đối thoại, hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu tuân thủ pháp luật hải quan, ông Bùi Thái Quang, Phó Cục trưởng Cục Quản lý rủi ro, Tổng Cục Hải quan cho biết, tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa từng bước giảm đáng kể. Năm 2011 là 12,62% (năm 2011 có 4 triệu tờ khai) thì trong 6 tháng đầu năm 2018 tỷ lệ này giảm còn 5,08% đối với tỷ lệ luồng Đỏ (6 tháng đầu năm 2018 có 11 triệu tờ khai); trong đó, doanh nghiệp tham gia tự nguyện tuân thủ ngày càng tăng về số lượng và chất lượng. 

Hiện nay, ngành Hải quan đang nâng cấp và đồng bộ hóa hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý tuân thủ, hướng đến sự nhanh chóng, minh bạch trong quản lý. Vì vậy, việc xây dựng và triển khai áp dụng quản lý rủi do trong hoạt động hải quan là một tất yếu đối với cơ quan Hải quan. Bởi quản lý rủi ro đã và đang trở thành một bộ phận quan trọng trong dây chuyền nghiệp vụ quản lý thống nhất của hoạt động hải quan hiện đại. 

Số liệu từ thông tin hồ sơ doanh nghiệp trong thời gian qua cho thấy, tính đến 30/7/2018 có 189.716 doanh nghiệp đăng ký tham gia hoạt động doanh nghiệp và đã có 103.777 doanh nghiệp được hệ thống đưa vào đánh giá tuân thủ và có 55.410 doanh nghiệp thường xuyên tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Trong đó, tính đến ngày 1/8, có 3.597 doanh nghiệp tuân thủ đóng và hoạt động trên địa bàn Cục Hải quan Hà Nội./.