Gỡ khó cho xây dựng nông thôn mới ở Lào Cai

Thu nhập được đánh giá là tiêu chí quan trọng, có vai trò nội lực thúc đẩy kinh tế - xã hội trong xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại đây cũng là tiêu chí có tính thách thức nhất đối với các địa phương, nhất là với các xã ở vùng cao, vùng khó khăn của Lào Cai đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt sản xuất nhân dân.

* Khó hoàn thành tiêu chí thu nhập, hộ nghèo

Tình hình dịch bệnh trên người và gia súc diễn biến phức tạp trong gần 2 năm qua đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân vùng cao Lào Cai, kéo theo đó là việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là tiêu chí thu nhập và hộ nghèo.

Năm 2021, Ban Chỉ đạo xây dựng Nông thôn mới và Giảm nghèo bền vững huyện Mường Khương phấn đấu đạt 18 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nâng tổng số tiêu chí đã đạt toàn huyện đến hết năm 2021 là 248/304 lượt tiêu chí, bình quân đạt 15,5 tiêu chí/xã.

Qua đánh giá sơ bộ, số tiêu chí xây dựng nông thôn mới từ đầu năm đến nay mới đạt 4/18 tiêu chí, đạt 22,22% kế hoạch.

Là xã duy nhất của huyện Mường Khương đặt mục tiêu cán đích nông thôn mới trong năm 2021, nhưng đến nay, Nậm Chảy mới hoàn thành 15/19 tiêu chí, còn 4 tiêu chí chưa đạt; trong đó, có tiêu chí số 10 là thu nhập và tiêu chí số 11 là hộ nghèo.

Năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, thu nhập của người dân xã vùng cao Nậm Chảy chịu ảnh hưởng lớn bởi dịch COVID -19 do cơ hội đi làm thuê để nâng cao thu nhập bị ảnh hưởng. Sản xuất nông nghiệp cũng chịu nhiều thiệt hại do giá một số loại nông sản biến động.

Bên cạnh đó, dịch bệnh trên gia súc cũng khiến một nguồn thu lớn bị thiếu hụt.

Anh Ly Cồ Lừ, thôn Gia Khâu A chia sẻ, gia đình anh hiện có 2 ha chuối. Những năm trước nếu thời tiết thuận lợi, cây trồng được mùa, quả to đều, đẹp, trừ chi phí đầu tư anh thu lãi trên 100 triệu đồng, đủ để lo cuộc sống gia đình và nuôi con ăn học.

Tuy nhiên dịch bệnh COVID - 19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến giá cả thu mua và thị trường tiêu thụ sản phẩm chuối, giá cả bấp bênh đã giảm thu nhập cho các hộ gia đình. Dịch COVID-19 cũng khiến anh và người dân Nậm Chảy không thể đi làm thuê.

Trong khi trước đó, đây là nguồn sống chính của nhiều người dân địa phương với mức thu nhập từ 10-15 triệu đồng/người/tháng. Từ việc thu nhập người dân giảm sút, việc thực hiện tiêu chí hộ nghèo và thu nhập của Nậm Chảy gặp nhiều khó khăn.

Tương tự Nậm Chảy, đến thời điểm này, xã vùng cao Bản Liền, huyện Bắc Hà đã đạt 14/19 tiêu chí nông thôn mới, vẫn còn 5 tiêu chí chưa đạt; trong đó, có tiêu chí thu nhập và hộ nghèo được xác định là tiêu chí khó khăn nhất do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19.

Xã phấn đấu tăng thu nhập người dân thêm 6 triệu đồng/người/năm để đạt ngưỡng 36 triệu đồng cuối năm 2021; đồng thời, phấn đấu giảm tiếp 44 hộ nghèo.

Bí thư Đảng ủy xã Bản Liền Vàng A Dương cho biết, để hiện thực mục tiêu về đích nông thôn mới vào cuối năm nay, Bản Liền đã đề ra 6 nhóm giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế-xã hội, quyết tâm thực hiện thắng lợi “mục tiêu kép”.

Theo đó lựa chọn, xác định 3 hướng đột phá cần phấn đấu thực hiện. Đó là, phát triển vùng chè Shan tuyết hữu cơ bền vững để tạo sinh kế lâu dài, ổn định cho bà con thôn, bản. Tiếp theo, nâng cao thu nhập cho người dân từ phát triển chăn nuôi đại gia súc, tập trung vào các loại vật nuôi thế mạnh như trâu, ngựa...

Đồng thời, khai thác tiềm năng, thế mạnh phát triển du lịch cộng đồng homestay tạo đột phá mới trong nhiệm kỳ 2021-2025.

Còn theo Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mường Khương Lê Thanh Hoa, huyện này sẽ tiếp tục triển khai thực hiện các chính sách phát triển sản xuất, giảm hỗ trợ trực tiếp, tăng hỗ trợ tín dụng, xây dựng các mô hình, dự án liên kết sản xuất; đầu tư xây dựng, củng cố hạ tầng nông thôn; phấn đấu đưa xã Nậm Chảy “về đích” trong năm nay.

* Ưu tiên nâng cao thu nhập cho dân

Mới đây, tại "Hội nghị trực tuyến về đánh giá kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2021", Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tỉnh Lào Cai Trịnh Xuân Trường đã yêu cầu, việc đánh giá các xã hoàn thành nông thôn mới phải nghiêm túc, không chạy theo thành tích, nếu chưa đảm bảo thì có thể lùi thời gian để các tiêu chí đảm bảo độ “chín” rồi mới đánh giá.

Đối với công tác giảm nghèo, 6 tháng đầu năm 2021, Lào Cai giảm 2.619 hộ nghèo, tương ứng tỷ lệ giảm nghèo là 1,5%/3%, đạt 50% kế hoạch năm; số hộ nghèo còn lại 11.703 hộ, chiếm 6,7% so với tổng số hộ trên địa bàn. Ước 6 tháng cuối năm 2021, toàn tỉnh giảm 5.238 hộ, tỷ lệ giảm nghèo là 3%, đạt 100% kế hoạch năm.

Tuy vậy, Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tỉnh Lào Cai đánh giá, 6 tháng đầu năm 2021 dịch bệnh COVID -19 diễn biến phức tạp đã làm ảnh hưởng đến việc huy động nhân lực tham gia xây dựng nông thôn mới, cũng nhu thu nhập của người dân. Nguồn vốn phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2021 và cả giai đoạn chưa được phê duyệt.

Đặc biệt, Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 4/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt danh sách các xã khu vực II, khu vực III, khu vực I thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-202 đã tác động rất lớn đến người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn khi một số chính sách không được ngân sách nhà nước hỗ trợ.

Do đó, trong thời gian tới, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các cấp, các ngành phải thể hiện quyết tâm cao để hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Để nâng cao thu nhập cho người dân Lào Cai sẽ tập trung thực hiện tốt chiến lược phát triển nông nghiệp và chiến lược lao động, việc làm;

Tập trung xây dựng 91 xã xây dựng nông thôn mới, xã nông thôn mới nâng cao, 10 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất tỉnh và các thôn, bản biên giới để đảm bảo sự đầu tư hợp lí giữa các vùng, địa phương.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, trong xây dựng nông thôn mới phải ưu tiên tiêu chí thu nhập của người dân, tạo điều kiện thuận lợi nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Các địa phương tiếp tục phát động các phong trào thi đua trong xây dựng nông thôn mới, nhất là phải phát động phong trào thi đua đặc thù, ấn tượng trong công tác giảm nghèo bền vững. Đến nay, Lào Cai đã có 61/127 xã duy trì và công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; 1 xã được công nhận xã nông thôn mới nâng cao./.