Google, Meta và TikTok kiện bang California về đạo luật hạn chế tính năng gây nghiện của mạng xã hội

Ngày 5/11, các doanh nghiệp công nghệ Google, Meta và TikTok đã đệ đơn kiện riêng rẽ tại những tòa án liên bang ở bang California nhằm ngăn chặn đạo luật mới hạn chế các tính năng mạng xã hội có thể gây nghiện cho trẻ em.

Đạo luật mới do Thống đốc bang California Gavin Newsom ký ban hành vào tháng 9, cấm các công ty công nghệ cung cấp những tính năng như tự động phát video và đề xuất nội dung cá nhân hóa cho người dùng dưới 16 tuổi. Các đơn kiện của những doanh nghiệp công nghệ này đại diện cho đợt thách thức pháp lý lớn đầu tiên đối với luật mới.

Trong đơn kiện, các doanh nghiệp cho rằng đạo luật vi phạm quyền tự do ngôn luận và vi phạm Điều 230 của Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông Mỹ - quy định bảo vệ các công ty công nghệ khỏi trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do người dùng đăng tải.

Động thái pháp lý diễn ra trong bối cảnh các công ty mạng xã hội đối mặt với làn sóng cáo buộc những dịch vụ của các công ty này gây nghiện cho trẻ em.

Tháng 3, Meta và nền tảng YouTube đã thua trong vụ kiện tại Los Angeles do một phụ nữ trẻ đệ đơn cáo buộc nghiện dịch vụ của họ, và bị tòa tuyên phạt bồi thường 6 triệu USD. Tháng 10, Meta đã đạt thỏa thuận dàn xếp một vụ kiện tương tự với một nữ sinh 18 tuổi tại bang Mississippi - người trước đó cũng đạt thỏa thuận dàn xếp với TikTok và YouTube.

Dự kiến có hiệu lực vào tháng 1/2027, luật mới của bang California nhận định các tính năng như đề xuất cá nhân hóa có thể bóc lột tâm lý trẻ em và khiến các em truy cập mạng xã hội một cách cưỡng chế. Luật yêu cầu các công ty ngăn chặn người dùng dưới 16 tuổi tiếp cận các tính năng này và áp dụng hình phạt tiền đối với các đơn vị vi phạm.

Người phát ngôn Meta Edward Patterson nhận định luật mới sẽ cho phép chính quyền can thiệp vào cách tổ chức, hiển thị hoặc chia sẻ ý tưởng với người dân tại bang California. Ông nhấn mạnh luật này làm giảm khả năng đề xuất nội dung phù hợp lứa tuổi cho trẻ em và buộc công ty phải loại bỏ các tính năng được thiết kế để bảo vệ người dùng nhỏ tuổi.

Về phần mình, Google cho biết đã hạn chế một số tính năng cho trẻ em trên YouTube, như ngăn video tự động phát trên tài khoản trẻ em và cho phép phụ huynh tắt luồng video ngắn Shorts. Người phát ngôn Google Jose Castaneda khẳng định bố mẹ là người ở vị trí tốt nhất để đưa ra quyết định cho gia đình, do đó công ty cung cấp các công cụ bảo vệ để phụ huynh nắm quyền kiểm soát.

Trong đơn kiện của mình, đại diện nền tảng TikTok cho biết công ty thực hiện quyền tự do biên tập đối với các video hiển thị cho người dùng và luật mới sẽ hạn chế quyền tự do ngôn luận của doanh nghiệp này.

Đánh giá về các vụ kiện, Giám đốc điều hành Brooke Istook của Tổ chức vận động trách nhiệm công nghệ Heat Initiative nhận định các công ty công nghệ đang bảo vệ nguồn lợi nhuận thay vì Hiến pháp Mỹ. Ông nhấn mạnh mô hình kinh doanh của Meta, Google và TikTok dựa trên việc giữ chân trẻ em cuộn màn hình liên tục, và điều thực sự bị đe dọa chính là khả năng tiếp tục kiếm lời từ các thiết kế gây nghiện đặt trẻ em vào rủi ro mỗi ngày.