Hà Nội giải quyết vướng mắc về tái định cư để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng

Tăng cường đối thoại, tháo gỡ vướng mắc về tái định cư, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và hạn chế tối đa việc áp dụng biện pháp cưỡng chế là những giải pháp Hà Nội đang triển khai nhằm đẩy nhanh giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm.

Tại phường Xuân Đỉnh (Hà Nội), cách làm này sớm giúp hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường Vành đai 2,5 qua địa bàn, đa số hộ dân thuộc dự án Đầu tư xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Công viên Hữu nghị cũng đồng thuận bàn giao mặt bằng trước thời hạn.

Tại cuộc họp ngày 6/5/2026 về giải phóng mặt bằng các dự án đường Vành đai 2,5 và Vành đai 3,5, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã yêu cầu các địa phương tăng cường vận động, thuyết phục người dân, hạn chế tối đa việc áp dụng biện pháp cưỡng chế và bảo đảm sự đồng thuận trong quá trình triển khai. Cùng đó, yêu cầu các sở, ngành liên quan, trong đó có Sở Tài chính và Sở Xây dựng, khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc về giá nhà tái định cư, bố trí quỹ đất và bảo đảm điều kiện sống của người dân tại nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Tại cuộc họp này, đại diện phường Xuân Đỉnh cùng một số địa phương đã phản ánh khó khăn liên quan đến quỹ nhà tái định cư và kiến nghị của các hộ dân. Qua đó, nhiều giải pháp được bàn thảo; trong đó nhấn mạnh tới việc đẩy nhanh tiến độ dự án cần gắn chặt với giải quyết thỏa đáng nhu cầu về nơi ở, sinh kế và ổn định cuộc sống của người dân sau thu hồi đất.

Theo ghi nhận của phóng viên TTXVN, hiện nay trên địa bàn phường Xuân Đỉnh, nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai giải phóng mặt bằng; trong đó, tuyến đường Vành đai 2,5; dự án Đầu tư xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Công viên Hữu nghị; Depot và đường dẫn vào Depot thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo...

Ông Bùi Hữu Hiệp, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư, hạ tầng phường Xuân Đỉnh cho biết, từ khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, địa phương tập trung triển khai giải phóng mặt bằng đối với các dự án trên địa bàn. Trong quá trình tiếp xúc, vận động, địa phương xác định một trong những nguyện vọng chính đáng được người dân quan tâm là bố trí tái định cư bằng đất ở. Từ thực tế này, phường đã báo cáo thành phố và được chấp thuận bố trí quỹ đất tái định cư tại khu vực 3 ha thuộc phường Phú Diễn (Hà Nội) đối với dự án tuyến đường Vành đai 2,5; khu vực 2,1 ha thuộc phường Tây Tựu (Hà Nội) đối với dự án bảo tàng.

Việc làm rõ phương án tái định cư đã tạo cơ sở để chính quyền địa phương tiếp tục vận động người dân bàn giao mặt bằng, đồng thời giảm bớt tâm lý lo lắng về nơi ở sau khi di chuyển. Theo ông Ngô Ngọc Vĩ, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Đỉnh, thời gian qua, thành phố đã quan tâm tháo gỡ khó khăn về tái định cư và các chính sách hỗ trợ đối với người dân. Tại cấp địa phương cũng tập trung phổ biến, giới thiệu với người dân về mục đích, ý nghĩa của các dự án, nhất là những tuyến giao thông có vai trò tăng cường kết nối và tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng. Các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ tạm cư, thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng và phương án tái định cư cũng được thông tin đến người dân trong quá trình triển khai.

Đối với tuyến đường Vành đai 2,5 trên địa bàn phường Xuân Đỉnh, ông Ngô Ngọc Vĩ thông tin, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang tiếp tục phối hợp với đơn vị liên quan để bảo đảm tiến độ chung theo chỉ đạo của thành phố. Kết quả này có sự đóng góp trực tiếp từ các tổ dân phố, nơi cán bộ cơ sở thường xuyên tiếp xúc với người dân và nắm bắt cụ thể những khó khăn của từng gia đình.

Ông Nguyễn Long Giang, Tổ trưởng tổ dân phố Xuân Tảo 1, phường Xuân Đỉnh chia sẻ: Việc giải phóng mặt bằng tại khu vực từng gặp nhiều khó khăn do một số hộ đã sinh sống ổn định trong thời gian dài chưa thể thích nghi ngay với sự thay đổi. Nguyện vọng chủ yếu của người dân là được bố trí nơi ở phù hợp, hỗ trợ ổn định cuộc sống và chuyển đổi nghề nghiệp khi cần thiết.

Theo ông Giang, cấp ủy chi bộ và tổ dân phố đã phối hợp với các cơ quan chức năng đến từng hộ gia đình để trao đổi, giải thích về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Khi những vướng mắc từng bước được giải đáp, người dân đồng thuận với chủ trương triển khai dự án. Đến nay, toàn bộ số hộ dân thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng đã bàn giao mặt bằng cho đơn vị thực hiện dự án.

Cùng với sự chủ động của địa phương, thành phố Hà Nội cũng tăng cường hỗ trợ các phường tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện dự án đường Vành đai 2,5. Theo ông Vũ Xuân Tùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội, ngày 19/3/2026, Sở đã ban hành Quyết định số 651/QĐ-SNNMT về việc thành lập tổ công tác hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với 7 đoạn tuyến đang triển khai trên địa bàn 7 phường.

Từ ngày 20/3/2026, tổ công tác trực tiếp làm việc với các địa phương để phân công nhiệm vụ, rà soát hồ sơ, hướng dẫn xử lý vướng mắc và hỗ trợ triển khai phương án bồi thường, tái định cư. Theo báo cáo, dự án đường Vành đai 2,5 gồm 13 đoạn, trong đó 6 đoạn đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và 7 đoạn đang tiếp tục triển khai. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tổ chức thi công ngay tại những khu vực đã được bàn giao mặt bằng, tránh để đất đã giải phóng bị bỏ trống, ảnh hưởng tiến độ và gây lãng phí nguồn lực.

Đối với dự án Đầu tư xây dựng Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Công viên Hữu nghị, việc giải phóng mặt bằng được triển khai song song với việc giải quyết nhu cầu tạm cư, tái định cư và hỗ trợ di chuyển tài sản cho người dân. Ông Nguyễn Đức Tùng, chuyên viên Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng phường Xuân Đỉnh, cho biết 80/106 hộ dân đã đồng ý bàn giao mặt bằng trước thời hạn, trước khi có quyết định thu hồi đất. Đối với những trường hợp còn lại, Đảng ủy, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, Công an phường, Ban Quản lý dự án và đại diện tổ dân phố tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của thành phố và đúng quy định pháp luật.

"Đối với các trường hợp không đủ điều kiện bồi thường về đất, Ban Quản lý dự án sẽ rà soát, kiểm tra và tham mưu UBND phường báo cáo thành phố xem xét chính sách phù hợp", ông Nguyễn Đức Tùng thông tin.

Theo bà Kim Thị Oanh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng phường Xuân Đỉnh, nhiều hộ dân đã chủ động di chuyển tài sản trước khi phương án bồi thường được phê duyệt. Để hỗ trợ các gia đình, phường huy động lực lượng quân sự, an ninh cơ sở và đoàn viên thanh niên tham gia vận chuyển tài sản. Việc hỗ trợ trực tiếp giúp người dân giảm bớt khó khăn trong quá trình chuyển đến nơi ở tạm thời, đồng thời tạo điều kiện để sớm bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công.

Trong số các gia đình thuộc diện phải giải phóng mặt bằng của dự án, gia đình ông Cao Chí Hiếu (trú tại số 415 đường Phạm Văn Đồng, phường Xuân Đỉnh) đã bàn giao khoảng 120 m² đất phục vụ dự án. Ông Hiếu cho biết thời gian đầu, gia đình còn thiếu thông tin về phương án giải phóng mặt bằng. Sau khi được địa phương hướng dẫn, giải thích và tìm hiểu thêm chính sách liên quan, gia đình đã đồng thuận bàn giao đất.

Tuy nhiên, ông Cao Chí Hiếu mong muốn chính quyền sớm bố trí tái định cư để các hộ đang tạm cư có nơi ở ổn định. Trong quá trình triển khai dự án, đơn vị thi công cũng cần chú trọng bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn và thuận tiện cho người dân đi lại. Đối với những hộ trước đây làm việc hoặc kinh doanh ngay tại nơi ở đề nghị địa phương quan tâm chính sách hỗ trợ phù hợp để người dân sớm ổn định sinh kế sau khi bàn giao mặt bằng. Những kiến nghị này cũng phù hợp với yêu cầu của thành phố về việc gắn giải phóng mặt bằng với bảo đảm an sinh, ổn định đời sống và tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Việc thường xuyên rà soát từ cấp thành phố đến cơ sở, kết hợp đối thoại, công khai chính sách và hỗ trợ người dân ổn định đời sống đang tạo điều kiện tháo gỡ những vướng mắc kéo dài. Tại phường Xuân Đỉnh, thực tế cho thấy, khi quyền lợi chính đáng và nguyện vọng của người dân được quan tâm và giải quyết thấu đáo, giải phóng mặt bằng có thêm cơ sở để triển khai thuận lợi, bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm của Thủ đô.