Hà Nội nhiều vướng mắc khi xử lý nhà đất công sau sắp xếp đơn vị hành chính

Phát biểu khai mac hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Bùi Văn Khắng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đặc biệt là kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm về công tác sắp xếp và xử lý tài sản công cần được thực hiện khẩn trương, quyết liệt, minh bạch và đúng pháp luật. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo thể hiện quyết tâm thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Trung ương như Quyết định số 213/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án tổng kiểm kê tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý.

Cùng với đó, Công điện số 68/CĐ-TTg về việc triển khai sắp xếp, xử lý trụ sở, cơ sở vật chất khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và Công điện 80/CĐ-TTg về việc đẩy mạnh công tác triển khai thực hiện phương án xử lý tài sản sau sắp xếp, tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp cũng đã chỉ rõ nguyên tắc xử lý tài sản công sau sắp xếp. Thực hiện chỉ đạo này, Bộ Tài chính đã ban hành 5 văn bản hướng dẫn và thành lập tổ công tác để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho các bộ, ngành và địa phương.

Theo định hướng mới, các địa phương sẽ được phân cấp toàn diện trong các khâu đầu tư tài sản công, quản lý, sử dụng, sắp xếp, điều chuyển, thanh lý. Thẩm quyền điều chuyển tài sản giữa Trung ương và địa phương cũng sẽ được phân cấp, giúp các bên chủ động hơn và giảm thủ tục hành chính.

Hiện nay, Bộ Tài chính, cùng với các bộ, ngành có cơ quan trực thuộc đóng tại Hà Nội để rà soát toàn bộ tài sản công. Mục tiêu là xác định rõ tài sản nào giữ lại, tài sản nào bàn giao cho địa phương, từ đó chốt số liệu và triển khai đồng bộ.

Đại diện lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội cho biết: Thành phố hiện đang quản lý hơn 5.200 trụ sở và cơ sở hoạt động sự nghiệp với tổng diện tích đất khoảng 27 triệu m², diện tích nhà khoảng 17 triệu m². Qua rà soát, thành phố xác định 291 cơ sở dôi dư cần xử lý sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong tổng số 1.206 dự án chịu ảnh hưởng, bao gồm 1.194 dự án của thành phố và 12 dự án của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, đã có 561 dự án bị tạm dừng, 645 dự án tiếp tục triển khai.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính Hà Nội, các dự án được phân loại xử lý theo bốn nhóm giữ nguyên quy mô đầu tư, điều chỉnh quy mô, dừng triển khai hoặc xử lý theo phương án khác. Thành phố đã yêu cầu tạm dừng dự án chưa khởi công, thanh quyết toán các dự án hoàn thành, rà soát nhu cầu trang thiết bị và đề xuất điều chỉnh phù hợp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai sắp xếp, xử lý tài sản dôi dư còn nhiều vướng mắc như thiếu quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công; khó khăn trong quản lý điểm trường, trạm y tế lẻ; chậm giao tài sản về địa phương và còn khác biệt quan điểm về quản lý diện tích không để ở tại các chung cư.

Do vậy, Hà Nội kiến nghị sửa đổi Nghị định 108/2024/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác để làm rõ phạm vi điều chỉnh, bổ sung ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ, đổi mới sáng tạo và mở rộng đối tượng áp dụng cho cấp xã. Đồng thời, đề nghị Trung ương sớm ban hành quy định mới và phối hợp chuyển giao nhà, đất không còn sử dụng về địa phương quản lý.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng cho biết: Trong quá trình rà soát, sắp xếp và bố trí lại trụ sở, Sở Y tế đã phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính để rà soát không chỉ các cơ sở y tế và các cơ sở khác, nhằm sắp xếp một cách hiệu quả, phù hợp nhất. Hiện Sở Y tế đang quản lý 43 bệnh viện công lập và 30 trung tâm y tế; đồng thời phụ trách hệ thống trạm y tế tại các xã, phường, đơn vị 526 và các cơ sở khác theo phân công.

Về cơ sở hạ tầng, ngành y tế của Hà Nội hiện vẫn còn thiếu nhiều công trình phục vụ khám chữa bệnh cho người dân Thủ đô, do đó, trong thời gian qua, thành phố rất quan tâm đến lĩnh vực y tế, riêng ở cấp thành phố, đã có 32 dự án y tế được phê duyệt và nhiều dự án khác đang triển khai. Trên cơ sở đó, Sở Y tế kiến nghị tiếp tục giữ nguyên hiện trạng các công trình đang sử dụng cho mục đích y tế; các dự án đã phê duyệt đầu tư cần tiếp tục được triển khai đúng kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Đình Hưng, Sở Y tế đang phối hợp với Sở Tài chính rà soát các công trình nhà ở dôi dư, không sử dụng, nhằm đề xuất chuyển đổi thành cơ sở y tế. Những công trình quy mô lớn có thể bố trí thêm bệnh viện, công trình nhỏ hơn có thể chuyển đổi thành phòng khám, trạm y tế với mục tiêu phục vụ người dân một cách thuận tiện và hiệu quả nhất, đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Đồng thời, Sở Y tế sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp hệ thống trạm y tế phù hợp với mô hình chính quyền cấp cơ sở, bảo đảm phục vụ tốt cho người dân.

Phó Chủ tịch thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho biết: Việc rà soát, xử lý nhà, đất sau sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ liên quan đến quản lý tài sản công mà còn gắn với việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, phát triển hạ tầng, sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.

Trong thời gian qua, Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như chủ động sắp xếp lại trụ sở làm việc sau khi thực hiện sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã, cấp huyện; tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước trên địa bàn; phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để xử lý hàng loạt bất cập trong quản lý, đặc biệt là tình trạng trụ sở bỏ hoang, sử dụng sai mục đích hoặc không hiệu quả.

Đáng chú ý, thành phố đã phân cấp mạnh cho các sở ngành, địa phương trong quản lý, xử lý nhà đất, đồng thời ban hành các cơ chế tạo điều kiện cho các đơn vị chủ động đề xuất phương án sử dụng hoặc thu hồi, bố trí lại. Thành phố cũng sẵn sàng bố trí quỹ đất phù hợp nếu các bộ, ngành có nhu cầu thực sự. Đây là bước khởi đầu quan trọng để sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình triển khai còn gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt về hành lang pháp lý, tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở, và cơ chế xử lý nhà đất dôi dư. Do đó, Hà Nội rất mong Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan và Tổ công tác Trung ương tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ. Về phía Hà Nội, chúng tôi cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ, làm quyết liệt để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và góp phần chỉnh trang, phát triển đô thị theo đúng định hướng Thủ đô văn minh, hiện đại.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bùi Văn Khắng cho biết Bộ Tài chính sẽ hướng dẫn cụ thể việc sắp xếp tài sản hiện hữu và xử lý các dự án đang triển khai. Đồng thời, đề nghị thành phố Hà Nội phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, đảm bảo đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, việc triển khai cần đi đôi với sự lãnh đạo sát sao của cấp ủy, kiểm tra, giám sát thường xuyên, tránh hình thức.

Đặc biệt, công tác rà soát, tổng kiểm kê tài sản công cần được thành phố chủ trì, cập nhật số liệu đầy đủ, phân loại rõ tài sản giữ lại, tài sản dôi dư, và có phương án xử lý phù hợp theo đúng tinh thần chỉ đạo tuyệt đối không bán tài sản công tràn lan./.

Thùy Dương