Hà Nội ô nhiễm nghiêm trọng, chỉ số AQI đồng loạt ở mức báo động tím

Ô nhiễm không khí nghiêm trọng

Theo ứng dụng đo chỉ số ô nhiễm không khí IQAir sáng 10/12, Hà Nội là thành phố ô nhiễm thứ 3 thế giới với chỉ số ô nhiễm không khí AQI là 223. Trong khi đó, lúc 7 giờ 30 sáng 9/12, IQAir xếp Hà Nội là thành phố ô nhiễm thứ 7 trên thế giới, chỉ số AQI là 188.

Tại các điểm đo chỉ số ô nhiễm không khí đồng loạt ở mức tím - rất không tốt cho sức khỏe. Trong đó, tại điểm đo Quảng Khánh AQI là 274; Ciputra AQI 246; Lê Duẩn AQI 240; Hoàng Quốc Việt AQI 234; Linh Đàm AQI 220...

Hệ thống quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng cập nhật chỉ số AQI ở mức rất cao, nhiều nơi ở ngưỡng tím.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi chỉ số chất lượng không khí đạt mức nguy hại (AQI 301-500), người dân nên hạn chế tối đa việc ra ngoài, tạm dừng các hoạt động ngoài trời và chuyển sang sinh hoạt trong nhà. Cần đóng kín cửa để tránh tiếp xúc với ô nhiễm. Với nhóm nhạy cảm, khuyến nghị càng nghiêm ngặt hơn: Tuyệt đối không ra ngoài và đảm bảo môi trường trong nhà được thông khí, an toàn.

Trong suốt nhiều ngày qua, thành phố Hà Nội liên tiếp “chìm” trong lớp sương mù dày đặc kèm theo bụi mịn, khiến chỉ số chất lượng không khí thường xuyên ở ngưỡng xấu (báo động đỏ) đến rất kém (báo động tím).

Ông Lê Hoài Nam, Phó cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết Hà Nội, Hồ Chí Minh và một số tỉnh cho thấy ô nhiễm chủ yếu là bụi mịn PM2.5. Ô nhiễm bụi mịn diễn biến phức tạp, mức độ cao.

Cũng theo ông Nam, có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, trong đó có ngành công nghiệp. Hà Nội và TP Hồ Chí Minh và một số tỉnh nằm trong trọng điểm kinh tế, tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp, đặc biệt là ngành xi măng, sắt thép, hoá chất... có phát thải lớn. Đây là nguồn phát thải gây ô nhiễm chính. Theo đánh giá, ngành công nghiệp chiếm tỷ lệ 30% nguồn gây ô nhiễm không khí.

Cùng với đó, hoạt động giao thông vận tải (ô tô, xe gắn máy). Với 7,6 triệu phương tiện giao thông, hoạt động giao thông tác động lớn đến ô nhiễm không khí, ô nhiễm bụi mịn, chiếm khoảng 12-15%. Ngoài ra hoạt động giao thông gây ra bụi đường, đây là nguồn gây ô nhiễm, nguồn này chiếm 20-23% ô nhiễm bụi mịn trong không khí. Ngoài ra còn các nguồn khác đến từ phụ phẩm nông nghiệp, hoạt động xây dựng....

Đồng quan điểm, bà Lê Thanh Thuỷ - Phó phòng Quản lý Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đáng giá, trong những năm gần đây Hà Nội đang chịu áp lực rất lớn về ô nhiễm không khí, ghi nhận nồng độ bụi mịn PM2.5 cao, biến động rất mạnh, đặc biệt là vào những tháng mùa đông.

Theo ghi nhận của Sở Nông nghiệp và Môi trường, chất lượng không khí ở Hà Nội có chênh lệch theo khu vực, quận nội đô có chỉ số AQI cao hơn, một phần do các mật độ phương tiện giao thông lớn hơn, hoạt động xây dựng đang diễn ra nhiều ở nội đô. Cuối 2024 và đầu năm 2025 số ngày ô nhiễm tăng đột biến. Vào thời điểm cuối năm, các hoạt động chỉnh trang đô thị thường xuyên, ùn tắc giao thông, gia tăng vận chuyển vật liệu xây dựng, đốt rác, đốt phụ phẩm, đặc biệt là dịp cuối năm đốt vàng mã tại các đền chùa…

“Đặc biệt Hà Nội có 7,6 triệu phương tiện giao thông, chưa kể phương tiện từ bên ngoài, ngoại tỉnh, hoạt động càng nhiều vào năm. Các hoạt động xây dựng chưa được giám sát đầy đủ, dẫn đến việc chấp hành tuân thủ nghiêm túc giải pháp kĩ thuật như là che chắn, rửa xe, vệ sinh chưa tốt. Các hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố, gần Bắc Ninh rất nhiều làng nghề, đặc biệt vào những tháng cuối năm. Thời tiết đã không ủng hộ Hà Nội, trong khi các hoạt động lại tập trung nhiều vào cuối năm khiến Hà Nội đang chịu áp lực lớn”, bà Thuỷ cho hay.

Cần quyết liệt trong xử lý ô nhiễm

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, cho rằng vấn đề ô nhiễm môi trường không khí của Hà Nội không phải riêng của Hà Nội mà còn là của các tỉnh lân cận như Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên. Do đó, để giải quyết bài toán này, cần ứng dụng AI vào làm rõ, làm sạch, sống dữ liệu không khí và nguồn ô nhiễm. Khi có dữ liệu rõ ràng, sạch, sống, mới có thể xây dựng kịch bản, chính sách ứng xử phù hợp. Cần tư duy, suy nghĩ, bắt bệnh rất nhanh, chính sách, từ đó xác định lộ trình dựa trên cơ sở ưu tiên rõ ràng, dựa vào số liệu để có cảnh báo từ sớm từ xa...

Ông Lê Hoài Nam, Phó cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu rất cao, mang tính tham vọng trong việc giảm ô nhiễm không khí, tập trung vào nồng độ bụi mịn và chỉ số chất lượng không khí. Các nhiệm vụ, giải pháp đã được phân công cụ thể cho từng bộ, ngành và toàn bộ địa phương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện quy chuẩn khí thải công nghiệp mới, chặt chẽ hơn nhiều so với quy chuẩn cũ; lộ trình áp dụng đến 2032 đối với toàn bộ cơ sở sản xuất. Doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi công nghệ, nhiên liệu hoặc đầu tư hệ thống xử lý khí thải để đáp ứng chuẩn mới.

Bộ sẽ tiếp tục xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ xanh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ ban hành lộ trình áp dụng 5 mức tiêu chuẩn khí thải (Euro 1 - 5) cho ô tô tham gia giao thông - thay vì chỉ mức 1 và 2 như hiện nay.