Hà Nội thử nghiệm dự báo sớm chất lượng không khí

Cảnh báo người dân, nhất là những người già, trẻ nhỏ, những người có tiền sử bệnh nền, bệnh lý tim mạch huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn hô hấp hạn chế hoạt động ngoài trời.

Đây là hệ thống dự báo sớm chất lượng không khí HanoiAir do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) triển khai thử nghiệm. Hệ thống này cho phép dự báo xu hướng chất lượng không khí theo thời gian và không gian, từ đó hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành các biện pháp kiểm soát ô nhiễm.

Trong những ngày đầu tháng 1/2026, chất lượng không khí trên địa bàn thành phố có xu hướng xấu đi. Dự báo, chỉ số AQI trung bình toàn thành phố trong giai đoạn từ ngày 9 đến ngày 13/1 sẽ tăng so với tuần trước; riêng ngày 10/1, AQI cao nhất sẽ đạt 114 và ngày 11/1 sẽ lên tới 139, ở mức kém. Các khu vực phía Nam, Tây Nam và Tây Bắc của Thủ đô được dự báo là những địa bàn chịu ảnh hưởng rõ nét nhất của đợt ô nhiễm này.

Những con số trên cho thấy, nếu không có các công cụ cảnh báo sớm và cơ chế ứng phó kịp thời, nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng là hiện hữu, nhất là trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị.

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, hệ thống dự báo sớm chất lượng không khí cho Thủ đô được xác định là công cụ để kích hoạt hành động quản lý cụ thể. Trên cơ sở dự báo chất lượng không khí, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã có văn bản đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan triển khai đồng loạt các biện pháp cấp bách nhằm hạn chế phát sinh nguồn ô nhiễm.

Ông Vũ Xuân Tùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, hệ thống dự báo sớm chất lượng không khí trong quản lý, không phải để "tham khảo", mà là cơ sở quan trọng cho điều hành thực tiễn.

"Dự báo sớm chất lượng không khí phải gắn chặt với hành động cụ thể của từng ngành, từng địa phương. Khi hệ thống cảnh báo nguy cơ ô nhiễm gia tăng, các biện pháp kiểm soát bụi tại công trình xây dựng, tăng cường rửa đường, siết chặt vận chuyển vật liệu, hạn chế các nguồn phát thải ngoài trời phải được triển khai ngay, không chờ đến khi chỉ số AQI vượt ngưỡng xấu mới xử lý", ông Vũ Xuân Tùng nhấn mạnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, các đợt ô nhiễm không khí trong mùa đông - xuân thường diễn biến nhanh, chịu tác động lớn của điều kiện khí tượng bất lợi. Nếu không có dự báo đủ sớm, công tác chỉ đạo rất dễ rơi vào thế bị động, hiệu quả kiểm soát không cao.

"HanoiAir là bước đi quan trọng để Hà Nội chuyển từ ứng phó tình huống sang quản lý theo kịch bản. Trên cơ sở dự báo, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành, xã, phường chủ động triển khai các nhiệm vụ cấp bách theo Chỉ thị số 19 của UBND thành phố, bảo đảm thực hiện thường xuyên, liên tục, không mang tính phong trào", ông Vũ Xuân Tùng cho biết.